Ҳаwкинг индекси (ҲИ) китобхонларнинг қизиқиши сўниб, ўқишни тўхтатишдан олдин китобни ўртача қанчалик узоқ ўқишлари ҳақидаги сохта математик ўлчовдир. Бирликни америкалик математик Жордан Элленберг ўйлаб топган бўлиб, биринчи марта уни 2014-йилда Wалл Стреэт Жоурнал блогида ёзиб ўтган. Индекс инглиз физиги Степҳен Ҳаwкинг шарафига номланган бўлиб, Элленберг унинг „Барча даврларнинг энг ўқилмаган китоби“ деб топилган „А Бриэф Ҳисторй оф Тиме“ рисоласидан илҳомланган.

Ҳисоблаш

Элленбергнинг индексни ҳисоблаш усули Амазон Киндле ўқувчилари томонидан ҳар бир сарлавҳада белгиланган бешта энг кўп таъкидланган „машҳур диққатга сазовор жойлар“ га асосланади. Асар давомида диққатга сазовор жойларнинг кенг тарқалиши кўпчилик ўқувчилар китобни тўлиқ ўқиб чиқишларини англатади, натижада индекс юқори бўлади. Агар диққатга сазовор жойларнинг тарқалиши фақат китобнинг бошида содир бўлса, демак, бу китобни камроқ одамлар тўлиқ ўқиган бўлади ва бу индексда паст балл олади.[1] Индекс яратилганда, „машҳур диққатга сазовор жойлар“ ҳамма учун мавжуд бўлгани сабабли бу маълумотларга кириш осонроқ эди. Аммо, шундан бери бу маълумот фақатгина Киндлеъда китобларни сотиб олган одамларгагина мавжуд бўлиб келмоқда.

Ҳаwкинг индекси рейтинги

Элленберг индексни биринчи марта қўллаганида, у қуйидаги китобларни мисол сифатида ишлатган.[2][3][4]

Китоб номи Муаллиф Ҳаwкинг индекси
Ҳард Чоиcес Ҳилларй Cлинтон 1.9%
Cапитал ин тҳе Тwентй-Фирст Cентурй Тҳомас Пикеттй 2.4%
Инфините Жест Давид Фостер Wаллаcе 6.4%
А Бриэф Ҳисторй оф Тиме Степҳен Ҳаwкинг 6.6%
Тҳинкинг, Фаст анд Слоw Даниэл Каҳнеман 6.8%
Леан Ин Шерйл Сандберг 12.3%
Флаш Бойс Мичаэл Леwис 21.7%
Фифтй Шадес оф Грей Э. Л. Жамес 25.9%
Буюк Гецби Ф. Сcотт Фитзгералд 28.3%
Cатчинг Фире Сузанне Cоллинс 43.4%
Тҳе Голдфинч Донна Тартт 98.5%

Манбалар