Haydariya masjidi
Ҳайдария масжиди (форсча: مسجد حیدریه قزوین; арабча: مسجد حيدرية)[а] – 1955-йилдан бери бошланг'ич мактаб бинолари сифатида фойдаланиб келинадиган собиқ шиа масжиди. Эроннинг Қазвин вилояти Қазвин шаҳрида жойлашган.
| Масжид | |
Ҳайдария масжиди
مسجد حیدریه قزوین | |
 | |
| Собиқ масжид, бошланғич мактабнинг бир қисми сифатида, 2007-йил | |
| Мамлакат |  Эрон
|
| Ҳудуд | Қазвин вилояти |
| Шаҳар | Қазвин |
| Координаталар | 36°15′55″Н 50°00′20″Э / 36.26528°Н 50.00556°Э |
| Меъморий услуб | Ислом меъморчилиги
|
| Гумбазлар сони | 1 |
| Гумбазлар сони | 1 |
| Қурилиш материаллари | ғишт, гипс |
| Ҳолати |
|
Собиқ масжид 1933-йил 31-июл куни Эрон миллий мероси рўйхатига киритилган бўлиб, Эрон маданий мерос, ҳунармандчилик ва туризм ташкилоти томонидан бошқарилади.
Бино дастлаб исломгача бўлган даврда қурилган зардуштий олов ибодатхонаси бўлган. Милодий 1119-йилда содир бўлган зилзиладан сўнг қайта таъмирланган бу бино ҳозирги кунда бошланғич мактаб ҳовлисида жойлашган бўлиб, мактаб кутубхонаси ва мажлислар зали сифатида хизмат қилади[1].
Умумий тавсифи
Қазвиннинг Болагҳи маҳалласида жойлашган Ҳайдария масжиди Салжуқийлар даврига оид ёдгорлик бўлиб, тахминан ХИИ аср охири ёки ХИИИ аср бошларига мансубдир. Қожарлар сулоласи даврида ХИХ асрда масжид биноси мадраса таркибига киритилган. Бироқ мадрасанинг аксарият қисмлари 1955-йилда бошланғич мактаб қурилиши учун бузиб ташланган. Ҳайдария масжидининг услубий хусусиятлари Қазвин жоме масжидиникига ўхшаш бўлгани сабабли Ҳайдария масжиди ҳам худди шу меъмор томонидан қурилган ёки таъмирланган деб тахмин қилинади[2].
Масжид битта гумбазли хона бўлган ибодат залидан иборат[2]. Бу масжид ҳовлининг жанубий томонида жойлашган бўлиб, ҳовлининг шарқ, ғарб ва шимол томонлари мадрасанинг равоқли ҳужралари билан ўралган эди. Мажмуага кириш қисмлари ҳовлининг шимоли-шарқи ва шимоли-ғарбида жойлашган бўлиб, кириш қисмлари ёнида шарқ ва ғарб томонларда тўққизтадан ҳужра бўлган. Мадрасанинг шимолий томонида айвон ва унинг ҳар икки томонида учтадан ҳужра жойлашган[3].
Салжуқийлар давридаги ибодат залининг ўлчами ташқи томондан 14 м2 (150 кв фт), масжид ичкариси эса 10 м2 (110 кв фт)ни ташкил этади[4]. Масжидга шимол томондан кирилади. Салжуқийлар даврига оид иншоотга кейинчалик ўлчамлари 6 м × 14 м (20 фт × 46 фт) бўлган айвон қўшилган. Ушбу масжиднинг гумбазли хонаси Сосонийларнинг чаҳар тақ типидаги олов ибодатхоналарига ўхшаш тарзда бунёд этилган. Масжид гумбази ҳозиргача сақланиб қолмаган. Ҳозирда ички маконни ҳимоялаш учун яқинда ўрнатилган вақтинчалик том мавжуд[2].
Галерея
Яна қаранг
Изоҳлар
- ↑ Шунингдек, турлича тарзда Ҳеидариэҳ масжиди, Ҳайдария мадрасаси ва Ҳайдария мадрасаси номлари билан ҳам маълум.
Манбалар
- ↑ Поуртажриши, Ваҳид. „Ҳеидариеҳ Мосқуэ оф Қазвин“. Масжед.ир (2014-йил 28-июн). 2025-йил 9-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 16-апрел.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 „Ҳейдарийеҳ Мосқуэ: сеcрец оф оне оф анcиэнт плаcес оф wоршип“. Теҳран Тимес (2021-йил 8-август). 2025-йил 13-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 16-апрел.
- ↑ Тҳе Арт оф Иран. Неw Ёрк: Праэгер, 1965 — 224, 227,281-бет.
- ↑ „Тҳе Селжуқ Период“, А Сурвей оф Персиан Арт фром Преҳисториc Тимес то тҳе Пресент, 3рд, Теҳран: Сороуш Пресс, 1977 — 1020-1021-бет.
Қўшимча адабиёт
- „Қазвин“. Тҳе Грове Энcйcлопедиа оф Исламиc Арт анд Арчитеcтуре. Охфорд Университй Пресс (2009). Қаралди: 2010-йил 13-август.
- Тҳе Пагеант оф Персиа: А Реcорд оф Травел бй Мотор ин Персиа wитҳ ан Аccоунт оф Иц Анcиэнт анд Модерн Wайс. Индианаполис, Неw Ёрк: Тҳе Боббс-Меррилл Cомпанй, 1936 — 283-284-бет.
- „Ҳеидариэҳ Мосқуэ“. Иран Тоурисм & Тоуринг Организатион оф Қазвин. Қаралди: 2010-йил 20-август.[сайт ишламайди]
- „Масжид-и Ҳеидариэҳ“. Ираншаҳр: Энcйcлопаэдиа оф Ираниан Арчитеcтурал Ҳисторй. 2011-йил 27-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 13-август.
Ҳаволалар
Викиомборда „Ҳейдариеҳ Мосқуэ (Қазвин)“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.
 | Эрондаги масжидга оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |