Heinola
Хейнола (финча талаффузи: [ˈҳеи̯нолɑ]) — Финландиянинг Пäижäнне-Тавастиа вилоятининг шарқий қисмида, Жанубий Саво минтақаси чегараларига яқин ва 2023-йил 28-февралда 18063 нафар аҳолига эга шаҳар ва муниципалитет. Кйменлааксо вилояти. Бу минтақадаги аҳоли сони бо'йича Лахти ва Холлоладан кейин учинчи о'ринда туради. Хайноланинг қо'шни муниципалитетлари - Асиккала, Ҳартола, Иитти, Коувола, Мäнтйҳаржу, Настола, Пертунмаа ва Сйсмä.
Гейнол гербида Тавастиянинг провинсия ҳайвони, Евроосиё силовсиси камарли ко'прикка о'хшаш то'сиқни кесиб о'тади; Бу Кйми дарёсининг кичикроқ қисми бо'лган Йирангонвиртани кесиб о'тувчи 1932-йилги Жйрäнгöнсилта ко'пригига ишора қилади. Герб Густав фон Нумерс томонидан ишлаб чиқилган ва Хайнола шаҳар кенгаши томонидан 1958-йил 23-сентябрдаги йиг'илишда тасдиқланган. Герб ўша йилнинг 11-ноябрида Ички ишлар вазирлиги томонидан фойдаланишга рухсат этилган.
Тарихи
1776-йилда Швециялик Густав ИИИ уни о'ша пайтда жойлашган провинсиянинг ҳукумат марказига айлантиргунга қадар, Хайнола о'ша пайтдаги каттароқ Холлоланинг чекка қишлог'и бо'лган. Шаҳар марказининг тармоқ режаси о'ша даврга тегишли. Ҳеинола, шунингдек, яқин атрофдаги ҳудудлар учун савдо марказига айланди[1].
1809-йилда Финландия Россия таркибига киргач, вилоят маркази давлат чегараси билан бирга шарққа ко'чирилди. Бунинг о'рнини қоплаш учун 1839-йил 26-декабрда подшо Николай И Хейнолага шаҳар ҳуқуқини берди. Иккинчи жаҳон уруши олдидан Хейнола курорт шаҳарчаси сифатида кенг танилган ва 1972-йилгача у ерда бошланг'ич мактаб о'қитувчилари дарс берадиган институт (семинари) жойлашган. Уларнинг иккаласи ҳам 1890-йилларда ташкил этилган ва шаҳар ҳаётида муҳим рол о'йнаган[1].
Ҳеинолан маалаискунта 1997-йилда Ҳеинола билан бирлаштирилган.
Географияси
Ҳеинола асосан икки ко'л, Руоцалаинен ва Коннивеси о'ртасида жойлашган. Ко'лларни бог'лайдиган сув ё'ли шаҳарни кесиб о'тади ва шаҳарни кесиб о'тувчи эскер билан бирга Гейнолнинг характерли географик хусусияти ҳисобланади. Автомобил ё'ли (Финландия миллий ё'ли 4/Э75) Ҳеинолани Лаҳти (масофа 35 км ёки 22 миля) ва Хелсинки (масофа 138 км ёки 86 миля) билан бог'лайди; шунингдек, шаҳарнинг шимолий қисмидаги Таҳтиниэми ко'пригида Руоцалаинен ко'лини кесиб о'тади. Ҳеинола, шунингдек, Финландия миллий ё'ли 5 нинг жанубий бошланиши бо'либ, у Куопио ва Кажаани шаҳарлари орқали Соданкйлагача 900 километрдан ко'проқ шимолга о'тади.
Иқлим
| {{{Жой_от}}} иқлими | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Кўрсаткич | Ян | Фев | Март | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ной | Дек | |
| Манба: ФМИ cлиматологиcал нормалс фор Финланд 1991-2020[2] | |||||||||||||
Иқтисодиёти
Иккинчи жаҳон урушидан кейин Ҳеинола, асосан, ёг'очни қайта ишлаш саноати туфайли иқтисодий жиҳатдан саноат шаҳар эди. Саноат 1970-йилларгача савдо ва хизмат кўрсатиш соҳаси миллий тенденцияга мос равишда ўсиб боргунга қадар энг катта бандлик манбаи бўлиб қолди.
Хейнола 2000-йилларнинг охиридаги таназзулдан қаттиқ зарба олди. Илгари давлат секторидан кейинги энг йирик иш берувчи бо'лган УПМ-Кйммене 2010 йилда Ҳеинол ёг'оч ва контрплак заводи ёпилганини э'лон қилди[3].
Диққатга сазовор жойлар
Қушлар ҳайвонот бог'и эски автовокзал ёнида жойлашган. Қушлар ҳайвонот бог'ининг асосий г'ояси транспорт, электр узатиш линиялари ва шиша юзалардан шикастланган қушларга ёрдам бериш ва уларни табиатга қайтаришдир. Томошабинлар учун парваришда қолган қушлар ва табиатга қайтиш имконига эга бо'лмаган, аммо асирликда то'лиқ ҳаёт кечиришига ишонилган қушларни томоша қилиш мумкин. Мактаб гуруҳлари ва сайёҳлар учун бу табиатда осонгина топилмайдиган ба'зи турларни аниқлаш учун яхши имконият бо'лиши мумкин. Ёзда сиз ичкарида қишлайдиган тропик қушларни ҳам ко'ришингиз мумкин.
Маданият
Овқат
11980-йилларда Ҳеинолнинг ан'анавий черков таомлари таппаискеитто ("го'штли шо'рва") ва креп эди.
Халқаро муносабатлар
Қардош шаҳарлар - қардош шаҳарлар
Карлшамн, Швеция
Пеине (туман), Германия
Пиэšťанй, Словакия
Яна қаранг
- Ҳеинолан Пелиитат
- Луси (Хейнола)
- Виэрумäки
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Тҳе ҳисторй оф Ҳеинола“. Ҳеинолан каупунки. 2015-йил 16-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 13-феврал.
- ↑ „ФМИ нормалс 1991-2020“. фми.фи. Қаралди: 2023-йил 17-март.
- ↑ „УПМ жоб лоссес тотал 830“. ЙЛЕ (2010-йил 12-январ). Қаралди: 2010-йил 13-феврал.
- ↑ „Йстäвййскаупунгит“ (фи). ҳеинола.фи. Ҳеинола. 2020-йил 30-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 7-декабр.