Ҳенри Кавендиш (Cавендиш) (1731-йил, 10-октябр, Ницса — 1810.24.2, Лондон) — инглиз физиги ва кимёгари. Лондон Қироллик жамияти аъзоси (1760-йилдан). Кембриж университетини тугатган (1753). Ҳаётининг кўп қисмини танҳоликда ўтказиб, бутун фаолиятини фанга бағишлаган.

Ишлари газлар кимёси, электр, амалий физикага оид. Водород газини тоза кўринишда олган (1766), ҳаводаги кислород миқдорини (1781) ва сувнинг кимёвий таркибини аниқлаган (1784) ҳамда сунъий йўл билан сув олиш мумкинлигини кўрсатган. Электр зарядларнинг ўзаро таъсирини ўрганиб, Кулон қонунинс аввалдан айтиб берган (1771).

Кавендиш фанга электр сиғими тушунчасини киритган. Конденсатор сиғимита муҳитнинг таъсир этишини кашф қилган, бир неча моддаларнинг диэлектрик сингдирувчанлигини аниқлаган. Гравитацион доимийни, Ер массасини ва унинг ўртача зичлигини аниқлаган (1798). 1881-йилда Кембриж университети қошидаги физика лабораторияси Кавендиш номига қўйилган. Кейинчалик бу лаборатория физика, биология ва б. фанлар тадқиқотлари бўйича жаҳоннинг етакчи илмий тадқиқот марказига айланди[1].

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил