Henrik Malyan
Henrik Sureni Malyan (Հենրիկ Մալյան (arman tili), Henrik Malian nomi bilan ham yoziladi; 1925-yil 30-sentyabr — 1988-yil 14-mart) — arman kino rejissyori va ssenariy muallifi[1].
| Henrik Malyan | |
|---|---|
| Հենրիկ Մալյան | |
 Malyan 2025-yilda Armaniston pochta markasida | |
| Tavalludi |
Henrik Sureni Malyan 1925-yil 30-sentyabr |
| Vafoti |
14-mart 1988-yil (62 yoshda) Yerevan, Armaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi |
| Taʼlimi | Yerevan davlat teatr va kino instituti, Moskva teatr instituti |
| Kasbi | Kino rejissyor, ssenariy muallifi |
| Faoliyat yillari | 1951–1988 |
| Bolalari | 1 |
| Qarindoshlari | David Malyan (amakisi) |
| Mukofotlari | Armaniston SSR xalq artisti (1977), SSSR xalq artisti (1982), Armaniston SSR Davlat mukofoti (1975) |
Malyan Telavi, Gruziyada tugʻilgan. Uning amakisi aktyor David Malyan edi. U yoshligidan shaxmat bilan shugʻullangan va Tigran Petrosyan bilan birga shaxmat oʻrgangan. 1942–1945-yillarda Tbilisidagi zavodda chizmachilik va loyihalash ishlari bilan shugʻullangan. 1951-yilda Yerevan davlat teatr va kino institutini tamomlagan. 1951–1954-yillarda Armanistondagi turli teatrlarda rejissyor boʻlib ishlagan. 1953-yilda Moskva teatr institutini tamomlagan. 1954-yildan boshlab Armenfilm kinostudiyasida faoliyat yuritgan[2].
Uning 1977-yilda suratga olingan Nahapet (Life Triumphs) filmi Armanlar genotsidi mavzusini yoritgan eng muhim arman filmlaridan biri hisoblanadi[3]. Film 1978-yilda boʻlib oʻtgan Kann kinofestivalida namoyish etilgan[4].
Merosi
Malyan XX asr arman kinosining asosiy namoyandalaridan biri sifatida keng eʼtirof etiladi. Uning, ayniqsa, We Are Our Mountains (1969) va Nahapet (1977) filmlari insonparvarlik gʻoyalari, sheʼriy tasvir uslubi hamda arman oʻzligini oʻrganishi bilan ajralib turadi[5]. Tadqiqotchilar uning Sovet davridagi arman kinosining oʻziga xos ovozi va uslubini shakllantirishdagi rolini koʻpincha taʼkidlaydilar. Uning bir qator asarlari hanuzgacha arman filmlari namoyishlari va oliy taʼlim muassasalaridagi kino dasturlarida muntazam namoyish etiladi[6][7].
1980-yilda u sahna asarlarini namoyish etish uchun Henrik Malyan teatr-studiyasiga asos solgan[8]. 1982-yilda unga SSSR xalq artisti unvoni berilgan[9]. Uning filmlari Armaniston kino tarixiga bagʻishlangan kinofestivallar va madaniy tadbirlarda hanuzgacha namoyish etib kelinadi.
Malyan arman kinosining eng muhim namoyandalaridan biri sifatida keng eʼtirof etiladi. Uning bir qator filmlari Sovet davri kino sanʼatining mumtoz namunalari sifatida tan olingan[10].
Malyanning ijodi Armaniston va xalqaro miqyosdagi retrospektiv koʻrgazmalarda muntazam namoyish etib kelinmoqda. Jumladan, Armaniston Milliy kino markazi tomonidan uning ijodiga bagʻishlangan yubiley namoyishlari tashkil etilgan[11].
Filmlari
Rejissyor sifatida, agar boshqacha koʻrsatilmagan boʻlsa.
- Guys from the Army Band (1961)
- Road to the Stage (1963)
- Mr. Jacques and Others (1966, The Sham Informer qismi)
- Triangle (1967)
- We and Our Mountains (1970)
- Father (1973)
- Life Triumphs (Nahapet; 1977, shuningdek ssenariy muallifi)
- A Piece of Sky (1980, shuningdek ssenariy muallifi)
- Gikor (1982, ssenariy muallifi)
- A Drop of Honey (1984, shuningdek ssenariy muallifi)
- White Dreams (1985, ssenariy muallifi)
- Yearning (1990, ssenariy muallifi)
Mukofotlari
- Armaniston SSR Davlat mukofoti (1975)
- Armaniston SSR xalq artisti (1977)[12]
- SSSR xalq artisti (1982)
Manbalar
- ↑ Peter Rollberg. Historical Dictionary of Russian and Soviet Cinema. Rowman & Littlefield, 2009 — 429-430-bet.
- ↑ „Henrik Malyan“. Armenian Association of Film-Critics and Cinema-Journalists. 2011-yil 22-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 13-noyabr.
- ↑ „Fokus Armenian“ (German). Deutsches Filmmuseum Frankfurt am Main. 2011-yil 18-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 13-noyabr.
- ↑ „All the Films – Festival 1978“. Festival de Cannes. Qaraldi: 2007-yil 13-noyabr. [sayt ishlamaydi]
- ↑ „With a preceding short film A few years after We Are Our Mountains, filmmaker Henrik Malyan, considered the lyricist of Armenian cinema, directed one of the lasting depictions of the trauma of genocide. Malyan’s filmic language succeeds in making the film a universal metaphor and reflection for the...“. sinematranstopia.com. Qaraldi: 2025-yil 26-noyabr.
- ↑ Karapoghosyan, Sona „100 Years of Making Films: The Centenary of Armenian Cinema“. Filmmaker Magazine (2023-yil 23-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 26-noyabr.
- ↑ „WE AND OUR MOUNTAINS“. goEast Filmfestival. Qaraldi: 2025-yil 26-noyabr.
- ↑ „Henrik Malyan Theatre-Studio“. High Fest International Performing Arts Festival. 2011-yil 31-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2007-yil 13-noyabr.
- ↑ „Malyan“. Encyclopedic dictionary. Qaraldi: 2007-yil 12-noyabr.
- ↑ „100 Years of Making Films: The Centenary of Armenian Cinema“. Filmmaker Magazine (2023).
- ↑ „Educational Center: 'We Are Our Mountains' Screening with French Subtitles“. National Cinema Center of Armenia.
- ↑ „Указ Президиума Верховного Совета Армянской ССР О присвоении Арутюнян А. Е., Тер-Восканяну Я. M., Маляну Г. С. почетного звания народного артиста Армянской ССР“. Vedomosti Verkhovnogo Soveta Armyanskoy Sotsialisticheskoy Respubliki (1977-yil 31-dekabr).
Havolalar
 |
Vikiomborda „Henrik Malyan“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
- „henrikmalyan.am“. 2011-yil 9-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 28-aprel.
- Henrik Malyan at IMDb
- Henrik Malyan at MUBI