Ziyosfera

Henry F. Ashurst

Ҳенрй Фоунтаин Ашурст (1874-йил 13-сентябр — 1962-йил 31-май) – америкалик демократ сиёсатчи ва Аризонадан икки сенатордан бири эди. Кўпинча, ўзини ўзи таълим олган, у Америка Қўшма Штатлари Сенатига қўшилиш ҳақидаги болалик орзусини амалга оширишдан олдин туман прокурори ва Аризона ҳудудий қонун чиқарувчи органи аъзоси бўлиб ишлаган.

Ҳенрй Ф. Ашурст
Таваллуди

Генри фаввораси Ашурст 1874-йил 13 сентябр

Wиннемуccа, Невада, Америка Қўшма Штатлари
Вафоти

1962-йил 31 май (87 ёшда)

Вашингтон, Д.C., АҚСҲ

Шахсий ҳаёт ва Карера

Сенатдаги фаолияти давомида Ашурст Ҳиндистон ишлари ва суд-ҳуқуқ қўмитасининг раиси бўлган.Тиме нашри томонидан „АҚШнинг рекорддаги энг узун театр иштироки“ деб номланган Ашурстнинг сиёсий фаолияти ўз-ўзидан қарама-қарши овоз бериш рекорди, сескипедал луғатдан фойдаланиш ва оммавий нутқни яхши кўриши билан эътироф этилган. Сенатнинг энг буюк нотиқларидан. Ашурст 1874-йил 13-сентабрда Невада штатининг Гумболдт округи, Wиннемуccа яқинидаги ёпиқ вагонда Уилям ва Сара Ашурст оиласида, ўн фарзанднинг иккинчиси бўлиб туғилган. У икки ёшида оиласи Аризона штати Уилямс яқинидаги ранчога кўчиб ўтди ва у Флагстаффдаги мактабда ўқиди[1]. Ўн ёшида у „Аризонадан АҚШ сенатори Генри Фоунтаин Ашурст“ деб ёзган ҳолда сенатор бўлиш истагини кўрсатди. Ўн уч ёшида мактабни ташлаб, отасининг фермасида ковбой бўлиб ишлади[2].

Аризона штатидаги Прескотт яқинидаги сенатор Ашурстнинг болалик уйи

19 ёшида Ашурстга Флагстафф округидаги қамоқхона калити топширилди. Қамоқхонада ишлаётганда у Блекстоуннинг шарҳларини ўқиб, қонунга қизиқиш уйғотди[2]. Кейинчалик, у маҳаллий ёғоч заводида ишлаган ва тунда ҳуқуқшуносликни ўрганган. 1895-йилда у Лос-Анжелесда ёғоч ишлаб чиқарувчи ва Сан-Францискода ҳод ташувчи бўлиб ишлаган. Флагстаффга қисқача қайтгандан сўнг, Ашурст Стоктон бизнес коллежига (ҳозирги Хамфри коллежи) ўқишга кирди ва 1896-йилда уни тамомлади. Ашурст 1897-йилда адвокатликка қабул қилинган ва Уилямсда адвокатлик фаолиятини бошлаган. У 1903-йилдан бошлаб Мичиган университетининг юридик факултетида бир йил расмий таълимни тугатади[2]. 1904-йилда Ашурст биринчи никоҳидан тўрт нафар фарзанди бор ирландиялик бева аёл Элизабетҳ Мcевой Ренога уйланди. У об- ҳаво бюроси станциясини ташкил этиш ва бошқариш учун болалари билан Флагстаффга кўчиб ўтган. У умрининг охиригача унинг сиёсий маслаҳатчиси бўлиб хизмат қилди. Миссис. Ашурст 1939-йил 1 ноябрда вафот этди[3].

Сиёсат

Ашурст ўзининг одатий палтосида, чизиқли шим ва қанотли ёқасида .

Ашурст 1897-йилда ҳудудий вакиллар палатасига сайланган. У 1899-йилда қайта сайланди ва ҳудуднинг энг ёш спикерига айланди. 1902-йилда у ҳудудий сенатга сайланди. У 1905-йилдан 1908-йилгача Аризона штатининг Прескотт шаҳрига кўчиб ўтганида, у Коконино округининг прокурори бўлиб ишлаган[2]. 1911-йилда Ашурст Аризона конституциявий конвенциясига раислик қилди[4]. Конвенция давомида у конституциянинг рақибларига зарар этказган турли бандлари бўйича сиёсий курашдан қочиб, ўзини АҚШ Сенатидаги ўринга қўйди[5]. 1912-йилда Аризона штатининг штат сифатида қабул қилиниши билан Ашурст Аризона қонун чиқарувчи органи томонидан штатнинг икки сенаторидан бири сифатида сайланди ва 2-апрелда Маркус А. Смит билан бирга лавозимга киришди. У 1916-йилда (халқ овози йўли билан) осонгина қайта сайланди ва яна 1922, 1928 ва 1934 йилларда деярли 29 йил хизмат қилди. У 1940-йилда қайта сайланишга интилган, аммо Демократик партиянинг праймеризда мағлуб бўлган.Сенатдаги дастлабки йилларида Ашурст Вудро Вилсон маъмурияти тарафдори бўлган ва 1914-1919 йилларда Ҳиндистон ишлари бўйича қўмита раиси бўлиб ишлаган. Демократлар 1918-йилда Сенат, 1920-йилда эса президентлик бошқарувини йўқотдилар. Ашурст республикачилар етакчилари ва сиёсатининг танқидчисига айланди. Демократлар 1932-йилда назоратни тикладилар ва Ашурст 1941-йилда Сенатни тарк этгунга қадар Суд-ҳуқуқ қўмитаси раиси бўлади[2].

Элизабет Макевой Рено Ашурст, сенатор Ашурстнинг рафиқаси

Ашурст лавозимида бўлганида ўз сайловчилари манфаатларига эътибор қаратди. У ушбу эътиборни қуйидаги баёнот билан таърифлади: "Сиз (Аризона аҳолиси) сизни Сенатда вакиллик қилиш учун мени Вашингтонга юборинг. Лекин сиз мени бу ерга юбормаяпсиз, чунки сизни халқаро сиёсатнинг жиддий масалалари қизиқтиради. Мен Аризонага қайтиб келганимда, сиз менга бундай сиёсатлар ҳақида ҳеч қачон савол бермайсиз; Бунинг ўрнига сиз мендан: „Менинг пенсиям-чи?“ ёки „Ўғилларимнинг бу ишини-чи?“ [4]. У мунтазам равишда ўз давлатидан ёзишмаларни ўқиган бўлса-да, бошқа штатлардан келган хат ва телеграммаларга одатда эътибор берилмасди[6]. Қайта сайлов кампаниялари пайтида Ашурст ўзининг севимли иқтибосларидан бирини ишлатган: „Лойиқ бўлмаган мақтов — ниқобдаги жанжал“. Шу мақсадда унинг оддий техникаси сайловчиларга ўз хато ва камчиликларини тан олиш, шу билан бирга рақибини мақташ эди. 1934 йилги сайловлар пайтида у ҳатто ўз сайловчиларига: „Агар мени Сенатга қайтариб юбормасангиз, қўлингизда эски бузилган сиёсатчи бўлади ва сиз буни хоҳламайсиз“, деди[5]. Ашурст Аризона сайловчилари орасида машҳур эди; фақат 1928-йилдаги республика кўчки йилида унинг маржаси 10 % дан кам бўлган, 1934-йилда эса 46 % ғалаба қозонганди.

Манбалар

  1. ↑ Жоҳнсон, п. 114
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Бакер, Ричард Аллан (1999). "Ашурст, Ҳенрй Фоунтаин". ин Гарратй, Жоҳн А.. Америcан Натионал Биограпҳй. 1. Неw Ёрк: Охфорд Университй Пресс. 686–687 б. ИСБН 0-19-512780-3. 
  3. ↑ Мрс. Ҳенрй Ашурст, Wифе оф Сенатор, Тҳе Неw Ёрк Тимес (2-ноябр 1939-йил), с. 29.
  4. ↑ 4,0 4,1 Ҳенрй Фоунтаин Ашурст Деад; Формер Сенатор фром Аризона. Тҳе Неw Ёрк Тимес (1962-йил 1-июн), с. 27.
  5. ↑ 5,0 5,1 Жоҳнстон, Алва (Деcембер 25, 1937). "Тҳе Деан оф Инcонсистенcй". Тҳе Сатурдай Эвенинг Пост 210: 23, 38–40. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_сатурдай-эвенинг-пост_1937-12-25_210_26/паге/н24. 
  6. ↑ Ашурст Игнорес Wирес – Эхcепт Фром Ҳоме Стате, Тҳе Неw Ёрк Тимес (14-феврал 1938-йил), с. 6. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Henry_F._Ashurst" dan olindi