Henry Sewell

Ҳенрй Сеwелл (талаффузи: Ҳенри Сюэлл; 1807-йил 7-сентябр — 1879-йил 14-май) — янги зеландиялик сиёсатчи. 1856-йилнинг 7-майидан 20-майига қадар Янги Зеландия бош вазири лавозимини бажарган.

Болалиги

Сеwелл Англиянинг жанубий қирғоғидаги Уайт оролида туғилган. Унинг оиласи нисбатан бадавлат эди; Сеwелл яхши таълим олди ва кейин адвокат бўлиб ишлади. Бироқ, 1840-йилда унинг отаси банк банкрот бўлганидан сўнг катта миқдорда пул йўқотди ва кўп ўтмай вафот этди ва оилани оғир қарзда қолдирди. Сеwеллнинг 1834-йилда турмушга чиққан биринчи хотини Луcинда Недҳам ҳам бироздан кейин вафот этди. 1850-йилда у Элизабет Киттога турмушга чиқди ва колонияда яхши молиявий истиқболга умид қилиб, Янги Зеландияга ҳижрат қилишни режалаштирди.

Сеwеллнинг Янги Зеландия билан алоқаси Янги Зеландиянинг Кентербери провинсиясини мустамлака қилишга бағишланган Британия ташкилоти Кентербери уюшмаси орқали ўрнатилди. Янги Зеландияга жўнаб кетгунга қадар Ҳенрй Сеwелл ташкилотнинг ўринбосари бўлиб, кўплаб ташкилий ва молиявий муаммоларни ҳал қилган. Ниҳоят у 1853-йил 2-февралда Кентербери минтақасининг асосий аҳоли пункти Крайстчерчда келди. У вилоят бошлиғи Жеймс ФицЖералд билан шахсий келишмовчиликларга қарамай, ёш колониянинг кўплаб муаммоларини аста-секин ҳал қилишга муваффақ бўлди.

Сиёсий мартабаси

1853-йил 1-октябрда Янги Зеландияда биринчи умумий сайлов бўлиб ўтди ва Ҳенрй Сеwелл Крайстчерч шаҳрига депутат этиб сайланди. Парламентнинг биринчи сессияси 1954-йил 23-май куни бўлиб ўтди. Сеwеллнинг юридик ва молиявий кўникмалари жуда фойдали бўлди, аммо у элитист ва эҳтиёткорлиги учун танқид қилинди. Ўша даврдаги марказчилар ва провинциалистлар ўртасидаги қарама-қаршилик билан ажралиб турадиган сиёсий спектрда у дастлаб бетараф позицияни эгаллаган бўлса-да, кейин кўпроқ марказчилик тарафига мойил бўлди. У, шунингдек, Янги Зеландия ўзини ўзи бошқаришнинг ашаддий тарафдори эди.

Ҳенрй Сеwелл ва бошқа сиёсатчилар генерал-губернатор Роберт Винярд томонидан „норасмий“ Ижроия кенгаши аъзолари этиб тайинланганда, у ўзини ўзи бошқариш яқин деб ҳисоблаган. Винярд фақат вақтинчалик тайинловларни амалга оширгани ва парламент қироллик кўрсатмасисиз бошқара олишига ишончи комил бўлмагани маълум бўлгач, Сюэлл ва унинг ҳамкасблари истеъфога чиқишди.

Бош Вазир

Тҳомас Горе Броwне, янги генерал-губернатор, ўзини ўзи бошқариш Янги Зеландия иккинчи парламентининг инаугурацион сессияси билан бошланишини эълон қилди. Сюэлл қайта сайланиш учун муваффақиятли иштирок этди. Ижроия Кенгашидаги тажрибаси туфайли Сюэллдан ҳукуматни тузиш таклиф қилинди.1856-йил 7-апрелда у Ижроия Кенгашига сайланди ва унинг аъзолигини олди Май мустамлакачи котиб унвони (бугунги Бош вазирга тенг).

Кучли марказчилик тенденциялари туфайли Сюэл ҳукумати қисқа умр кўрди. Вилоятлар раҳбари Уилям Фокс 20-да Сеwеллни ағдарди. Ўрнатишдан кейин икки ҳафтадан камроқ вақт ичида ишончсизлик овози билан. Фох, ўз навбатида, аллақачон 2-да эди. Июн ойида мўтадил Эдвард Стаффорд билан алмаштирилди.

Бошқа сиёсий фаолиятлари

Стаффорд Ҳенрй Сеwеллга Ғазначилик котиби лавозимини таклиф қилди. Бу лавозимда у марказий ҳукумат ва вилоятлар ўртасида молиявий битим тузишга муваффақ бўлди. 1856-йил охирида Сеwелл Англияга сафар қилди ва у ерда Британия ҳукумати билан шартномалар тузиш бўйича музокаралар олиб борди. Ҳенрй Сеwелл кейинчалик Бош прокурор ва Бош прокурор лавозимларида ишлаган. 1873-йилда у сиёсий фаолиятини якунлади ва уч йилдан сўнг доимий равишда Англияга кўчиб ўтди. У Кембрижда 71 ёшида вафот этди.

Ҳаволалар