Heriz gilami
Ҳериз гилами форс гиламлари[1] ҳисобланиб, шимоли-ғарбий Эроннинг Ҳериз ҳудудидан, Табризнинг шимоли-шарқидан келиб чиққан. Бундай гиламлар худди шу номдаги қишлоқда, Сабалан тоғи этакларида тўқилади. Ҳериз гиламлари жуда мустаҳкам ва чидамли бўлиб, авлоддан-авлодга етиб бориши мумкин. ХИХ асрга оид бундай гилам намуналарини АҚШ ва Европадаги йирик ауксион уйлари савдосида тез-тез учратиш мумкин. Ҳериз гиламларининг бунчалик мустаҳкамлигининг сабабларидан бири шундаки, Сабалан тоғи йирик мис кони устида жойлашган. Қўйлар ичадиган сувдаги оз миқдордаги мис уларга бошқа ҳудудлардагига қараганда анча чидамли юқори сифатли жун беради[2].
Ҳериз гилам тўқувчилари кўпинча уларни катта медалон майдонни эгаллаган геометрик, кескин нақшларда яратадилар. Бундай безаклар анъанавий бўлиб, кўпинча ёддан тўқилади.
Ҳериз минтақасига қўшни шаҳар ва қишлоқларда тўқиладиган ўхшаш гиламлар қаторига Афшар, Меҳрабан, Сараб, Бахшайш, Зарнақ ва Гореван киради[3]. Бу гиламларнинг тоифалари асосан қишлоқ номи бўйича белгиланади. Масалан, Серапи гиламлари ХХ аср бошидан бери Ҳериз гиламларининг энг яхши тоифаси ҳисобланади[4].
Ҳериз гиламлари нисбатан дағал тузилишга эга. Гиламларнинг зичлиги қуйи чегарада 30 кпси дан юқори чегарада 100–110 кпси гача бўлади. 100 кпси дан юқори бўлган гиламнинг, агар у қадимий ипак Ҳериз бўлмаса, асли Ҳеризга ўхшаши жуда кам учрайди.
Галерея
-
Қадимий Серапи гилами, тахминан 1875-йил -
Ҳериз гилами -
Ҳериз гилами вақ-вақ -
Ҳериз гилами -
Ҳериз гилами
Манбалар
- ↑ Госwами, К. К. „Девелопменц ин ҳандмаде cарпец: Десигн анд мануфаcтуре“, . Адванcес ин Cарпет Мануфаcтуре, 2, Элсевиэр, 2018 — 277-бет.
- ↑ „Персиан Ҳериз Руг -артиқуэ“ (эн-ГБ). Артиқуэ. 2018-йил 10-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 16-сентябр.
- ↑ „Wҳат ис тҳе дифференcе бетwеэн Ҳериз, Серапи, Гореван, Бакшаиш Cарпец?“ (эн-УС). Фирст Ругс (2013-йил 29-декабр). 2018-йил 10-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 16-сентябр.
- ↑ Эиланд ИИИ, Муррай Л. Стартинг то Cоллеcт Антиқуэ Ориэнтал Ругс: Антиқуэ Cоллеcторс' Cлуб Лтд., Энгланд, 2003. Пагес 54-55 ИСБН 978-0-8212-0643-0