Hibetulloh Sulton
Ҳибетуллоҳ Султон (усмонли туркча: هبت الله سلطان; 1789-йил 16-март – 1841-йил 19-сентябр) – Усмонийлар маликаси, султон Абдулҳамид И ва унинг хотини Şэбсефа Кадıннинг қизи, султон Мустафо ИВ ва Маҳмуд ИИ нинг она бошқа синглиси.
| Ҳибетуллоҳ Султон | |
|---|---|
| Туғилиши |
1789-йил 16-март Топкапı саройи, Константинопол, Усмонийлар империяси |
| Вафоти |
19-сентябр 1841-йил (52 ёшда) Кадıрга саройи, Константинопол, Усмонийлар империяси |
| Турмуш ўртоғи |
Султонзода Алоуддин пошо (турм. 1803; ваф. 1812) |
| Сулола | Усмонийлар |
| Отаси | Абдулҳамид И |
| Онаси | Şэбсефа Кадıн |
| Дини | Ислом, суннийлик |
Ёшлиги
Ҳибетуллоҳ Султон 1789-йил 16-мартда Топкапı саройида туғилган. Унинг отаси султон Абдулҳамид И, онаси эса Şэбсефа Кадıн бўлган. Ҳибетуллоҳ уларнинг энг кенжа фарзанди эди. Унинг ўзидан 6 ёш катта Шаҳзода Меҳмед Нусрат исмли акаси[1], 4 ёш катта Алемшоҳ Султон исмли[2] ва 1 ёш катта Эмине Султон исмли опаси бор эди[1]. Отаси 1789-йилда вафот этгач, у ва онаси Эски саройга кўчиб ўтган[3][4].
Никоҳи
1801-йилда Ҳибетуллоҳ 12 ёшга тўлганида амакиваччаси султон Салим ИИИ уни қариндоши Султонзода Алоуддин пошога унаштирди. Алоуддин пошо Сеййид Аҳмад пошо ва Ҳадича Султоннинг ўғли бўлиб, Ҳадича Султон Мустафо ИИИ нинг қизи эди[3][4]. Никоҳ 1803-йил 3-февралда бўлиб ўтди. Уларнинг яшаши учун Кадıрга саройи берилган[3].
1808-йилда унинг она бошқа акаси султон Мустафо ИВ тахтдан туширилгач, давлат ишларига алоқадор бўлган Ҳибетуллоҳ Султон ва она бошқа опаси Эсма Султон Маҳмуд ИИ томонидан қатъий кузатув остига олинди ва уларга бегона кишилар билан мулоқот қилиш тақиқланди[3].
Ҳибетуллоҳнинг фарзанд кўрган ёки кўрмагани маълум эмас. У 1812-йилда Алоуддин пошонинг вафотидан сўнг бева қолган. Ўшанда у 23 ёшда эди[3]. Бошқа Усмонийлар маликалари каби у ҳам қайта турмушга чиқмаган.
Онаси 1805-йилда вафот этгач, онасига тегишли барча ер мулклари унинг номига бириктирилган[5][6].
Вафоти
Ҳибетуллоҳ Султон 1841-йил 19-сентабрда холаси Эсма Султоннинг саройи Кадıргада вафот этган ва Диванёлуда акаси султон Маҳмуд ИИ мақбарасига дафн қилинган[7][4].
Аждодлари
| Ҳибетуллоҳ Султон | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Сарıcаоğлу, Фикрет. Ҳатт-ı Ҳумаюнларıна гöре Бир Падиşаҳ'ıн Портреси: Султан И. Абдüлҳамид (1774-1789), 1997 — 14,16-бет.
- ↑ Сакаоğлу 2008, с. 511.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Сакаоğлу 2008, с. 507.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Улуçай 2011, с. 170.
- ↑ Улуçай 2011, с. 164.
- ↑ Сакаоğлу 2008, с. 499.
- ↑ Сакаоğлу 2008, с. 507-8.
Адабиётлар
- Улуçай, Мустафа Çаğатай. Падиşаҳларıн кадıнларı ве кıзларı. Анкара, Öтüкен, 2011.
- Сакаоğлу, Неcдет. Бу мüлкüн кадıн султанларı: Вâлиде султанлар, ҳâтунлар, ҳасекилер, кадıнефендилер, султанефендилер. Оğлак Яйıнcıлıк, 2008. ИСБН 978-9-753-29623-6.