Hims
Ҳимс (арабча: حمص) — Суриянинг ғарбий қисмидаги шаҳар. Ҳимс муҳофазасининг маъмурий маркази. Аҳолиси 705 минг киши (2017-йил)[2]. Транспорт йўллари чорраҳаси. Ҳимс орқали Ироқ ва Суриянинг нефт конларидан Тартус ва Баниёс портларига қувурлар, Дамашқ, Ҳалаб ва Лозиқияга озиқ-овқат қувурлари ўтказилган. Нефтни қайта ишлаш, кимё, пўлат прокати, семент, шакарқанд, тўқимачилик ва бошқа саноат корхоналари мавжуд. Қишлоқ хўжалиги (ҳўл мева, дон, чорвачилик) раёнининг савдо маркази. Ўрта асрларда қурилган девор қолдиқлари, Нуриддин масжиди (ХИИ аср) ва бошқа меъморий ёдгорликлар сақланган.
Ҳимс حِمْص | |
|---|---|
| Шаҳар | |
| 34°43′51″Н 36°42′34″Э / 34.73083°Н 36.70944°Э | |
| Мамлакат | Сурия |
| муҳофаза | Ҳимс |
| туман | Ҳимс |
| Ҳукумат | |
| • Волий | Намир Ҳабиб Махлуф[1] |
| Асос солинган | Милоддан аввалги 2000-йил |
| Майдон | 48 км2 (19 кв ми) |
| Расмий тил(лар)и | араб тили |
| Аҳолиси (2017) |
775,404[2] |
| Вақт минтақаси | УТC+3 |
| Телефон коди | +963 31 |
Иқтисодиёти

Усмонлилар ҳукмронлиги остида узоқ давом этган турғунликдан кейин, Ҳимс ХХ асрда яна гуллаб-яшнай бошланди. Унинг географик ва стратегик жойлашуви уни қишлоқ хўжалиги ва саноат марказига айлантирди. Замонавий Сурияда биринчи бўлиб „Ҳимс ирригация схемаси“ деҳқонлар ҳамда қишлоқ хўжалиги ва чорвачилик маҳсулотларини қайта ишлаш билан шуғулланувчи кўп йиллик корхоналарга фаровонлик олиб келди[3]. Ҳимсда буғдой, арпа, ясмиқ, қанд лавлаги, пахта ва ток каби экинлар етиштирилади, шунингдек, у ўтроқ зона ва чўл ўртасида алмашинув нуқтаси бўлиб хизмат қилади. Бундан ташқари, Ўрта ер денгизига чиқиш қулайлиги туфайли Ҳимс Форс кўрфази ва Ироқдан қуруқликдаги савдони ўзига тортди[4].

Ҳимсда 1959-йилда очилган шаҳарнинг ғарбий қисмида жойлашган нефтни қайта ишлаш заводи каби бир қанча йирик давлат оғир саноат корхоналари ҳам жойлашган[3]. 1971-йилда Палмира яқинидаги конларидан фосфатларни қайта ишлаш учун ўғит заводи қурилган, ўғит ички истеъмол ва экспорт учун мўлжалланган[5]. Сўнгги ўн йил ичида ўсиб бораётган хусусий саноат сектори гуллаб-яшнади ва кўплаб кичик ва ўрта корхоналар шаҳарнинг шимоли-ғарбий ва жанубидаги саноат зоналарини эгаллади. Бразилия компанияси томонидан янги шакарни қайта ишлаш заводи қурилмоқда, Иран Кҳодро эса автомобил заводини қурмоқда. Шунингдек, шаҳар шарқида янги фосфат заводи ва нефтни қайта ишлаш заводи қурилмоқда. Ҳимс, шунингдек, муҳим автомобил ва темир йўл тармоғининг маркази бўлиб, у ички шаҳарлар ва Ўрта ер денгизи қирғоқлари ўртасидаги марказий алоқадир.
Ҳимс шаҳридан 47 километр (29 ми) жанубда жойлашган Ҳисяда янги саноат шаҳрини барпо этиш йирик саноат лойиҳаси эди. Тахминан 2500 гектар (25 км2) майдонни эгаллаган шаҳар тўртта асосий саноат соҳасини қамраб олади: тўқимачилик, озиқ-овқат, кимё, муҳандислик ва касб-ҳунар. Умуман олганда, бинолар 66 000 ишчи ва уларнинг оила аъзоларини жойлаштиришга мўлжалланган. Бундан ташқари, шаҳар ичида эркин зона ташкил этилган[6].
Ҳимс шаҳри Суриянинг ликёр саноатида, хусусан, ароқ, нектар шароб ва қизил вино ишлаб чиқаришда ишлатиладиган узумлари билан машҳур[7]. Шаҳар кунлик саёҳатлар ва яқин атрофдаги кўплаб тарихий ва туристик диққатга сазовор жойларга экскурсиялар учун яхши макон ҳисобланади. Машҳур йўналишлар: Крак дес Чевалиэрс, Қатна, Талкалах ва Мармарита. Ҳимсда бир нечта меҳмонхоналар мавжуд. Сафир меҳмонхонаси Суриядаги энг яхши беш юлдузли меҳмонхоналардан бири ҳисобланади ва шаҳардаги бундай даражага эга ягона меҳмонхона ҳисобланади. Ан-Наср ал-Жадид меҳмонхонаси 100 йиллик қасрда қурилган ва гидлар уни „Ҳимсдаги энг яхши бюджетли меҳмонхона“ деб аташади. Бундан ташқари ал-Мимас, Ғозий ва Хайём меҳмонхоналари ҳам бор[8][9].
Таълими
Манбалар
- ↑ „Пресидент ал-Ассад иссуэс деcреэс он аппоинтинг неw говернорс фор эигҳт Сйриан провинcес“. Сйриан Араб Неwс Агенcй (2022-йил 20-июл). 2022-йил 20-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 15-август.
- ↑ 2,0 2,1 „Сйриа Топ 20 Cитиэс бй Популатион“. Wорлд Популатион Ревиэw. 2018-йил 21-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 4-май.
- ↑ 3,0 3,1 Думпер, 2007, п. 174.
- ↑ Cомминс, 2004, п. 130.
- ↑ Cомминс, 2004, п. 136.
- ↑ „Абоут Ҳомес“. Ҳомс Чамбер оф Cоммерcе (2005). 2009-йил 2-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 26-феврал.
- ↑ „Wине Профиле“. Cортас Wинерй (2007). 2008-йил 15-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 28-феврал.
- ↑ Cартер, 2004, п. 158.
- ↑ Cартер, 2008, п. 158
Адабиётлар
Ҳогартҳ, Давид Георге (1911) "Ҳомс" Энcйcлопæдиа Британниcа 13 (11чи нашри) п. 648- Босwортҳ, C. Эдмунд „Ҳомс“, . Ҳисториc Cитиэс оф тҳе Исламиc Wорлд. Леиден: Конинклижке Брилл, 2007. ИСБН 9789047423836.
- Романе, Жулиан. Бйзантиум Триумпҳант. Пен анд Сwорд Боокс, 2015. ИСБН 978-1473845701.
- Сейриг, Ҳенри (1952). „Антиқуитéс Сйриэннес 53: Антиқуитéс де ла Нécрополе д'Éмèсе (1ре партиэ)“. Сйриа. ХХИХ-жилд, № 3–4. 204–250-бет. дои:10.3406/сйриа.1952.4788. ИССН 0039-7946. ЖСТОР 4390311. 2 Май 2019да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 12 Септембер 2019. (франсузча)
- Абдулкарим, Маамоун. Лес cентуриатионес данс ла провинcе ромаине де Сйриэ..
- Албертини, Эугèне (1934). „А пропос дес Нумери сйриэнс“. Ревуэ Африcаине. 75-жилд. Соcиéтé ҳисториқуэ алгéриэнне. ОCЛC 458398245. 23 Септембер 2023да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 2 Оcтобер 2020.
- Ал-Дбият, Моҳамед. Ҳомс эт Ҳама эн Сйриэ cентрале. Прессес де л’Ифпо, 5 Септембер 2013. ИСБН 9782351594704. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган). .
- Балл, Wарwиcк. Роме ин тҳе Эаст: Тҳе Трансформатион оф ан Эмпире. Роутледге, 2000. ИСБН 0-415-11376-8. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган). .
- Байлсон, Жошуа C.. Территориал Аллоcатион бй Империал Ривалрй: Тҳе Ҳуман Легаcй ин тҳе Неар Эаст. Университй оф Чиcаго, Депт. оф Геограпҳй, 1987. ИСБН 0-89065-125-6. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган). .
- Беаттиэ, Андреw; Пеппер, Тимотҳй. Тҳе Роугҳ Гуиде то Сйриа. Роугҳ Гуидес, 2001. ИСБН 1-85828-718-9. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 8-июлда асл нусхадан архивланган).
- Бесант, Wалтер. Тҳе Сурвей оф Wестерн Палестине: Спеcиал Паперс он Топограпҳй, Арчаэологй, Маннерс анд Cустомс, Этc. Тҳе Cоммиттеэ оф тҳе Палестине Эхплоратион Фунд, 1881. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган). .
- Брйcе, Тревор. Анcиэнт Сйриа: А Тҳреэ Тҳоусанд Еар Ҳисторй. Охфорд Университй Пресс, 2014. ИСБН 978-0-19-100292-2.
- Cартер, Террй; Дунстон, Лара; Ҳумпҳрейс, Андреw. Сйриа & Лебанон. Лонелй Планет, 2004 — 300-бет. ИСБН 1-86450-333-5.
- Cартер, Террй; Дунстон, Лара; Тҳомас, Амелиа. Сйриа & Лебанон. Лонелй Планет, 2008. ИСБН 978-1-74104-609-0. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- Чад, Cарлос. Лес Дйнастес д'Éмèсе (фр). Дар эл-Мачреқ, 1972. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган). .
- Cлевеланд, Wиллиам Л.. А Ҳисторй оф тҳе Модерн Миддле Эаст: 2нд Эдитион. Wествиэw Пресс, 2000 — 215-бет. ИСБН 978-0-8133-3489-9.
- Cомминс, Давид Деан. Ҳисториcал Диcтионарй оф Сйриа: 2нд Эдитион. Сcареcроw Пресс, 2004. ИСБН 0-8108-4934-8. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- Cоок, Тҳомас. Cоок'с Ҳандбоок фор Палестине анд Сйриа. Тҳос. Cоок & Сон, 1907 — 362-бет.
- Думпер, Мичаэл; Станлей, Бруcе Э.; Абу-Лугҳод, Жанет Л.. Cитиэс оф тҳе Миддле Эаст анд Нортҳ Африcа: А Ҳисториcал Энcйcлопедиа. АБC-CЛИО, 2007. ИСБН 978-1-57607-919-5. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган). .
- Эдwелл, Петер. Бетwеэн Роме анд Персиа: Тҳе Миддле Эупҳратес, Месопотамиа анд Палмйра Ундер Роман Cонтрол. Роутледге, 2008. ИСБН 978-1-134-09573-5.
- Фаҳлбусч, Эрwин; Бромилей, Геоффрей Wиллиам. Тҳе Энcйcлопедиа оф Чристианитй: Волуме 5: Си-З. Wм. Б. Ээрдманс Публишинг, 2008. ИСБН 978-0-8028-2417-2. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган). .
- Гил, Моше. А Ҳисторй оф Палестине, 634–1099. Cамбридге Университй Пресс, 1997. ИСБН 978-0-521-59984-9. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган). .
- Ҳамилтон, Бернард. Тҳе Лепер Кинг анд Ҳис Ҳеирс: Балдwин ИВ анд тҳе Cрусадер Кингдом оф Жерусалем. Cамбридге Университй Пресс, 2000. ИСБН 978-0-521-64187-6.
- Ҳеалй, Марк. Қадеш 1300 Б.C, Cлаш оф тҳе Wарриор Кингс. Оспрей Публишинг, 1993. ИСБН 1-85532-300-1. [сайт ишламайди]
- Ҳерберманн, Чарлес Георге. Тҳе Cатҳолиc Энcйcлопедиа: Ан Интернатионал Wорк оф Референcе он тҳе Cонститутион, Доcтрине, Дисcиплине, анд Ҳисторй оф тҳе Cатҳолиc Чурч. Универсал Кноwледге Фоундатион, 1913. .
- Кеннедй, Ҳугҳ. Тҳе Греат Араб Cонқуэсц: Ҳоw тҳе Спреад оф Ислам Чангед тҳе Wорлд Wе Ливе ин. Да Cапо Пресс, 2007 — 86-бет. ИСБН 978-0-306-81585-0. .
- Леwис, Кевин Жамес. Тҳе Cоунц оф Триполи анд Лебанон ин тҳе Тwелфтҳ Cентурй: Сонс оф Саинт-Гиллес. Роутледге, 2017. ИСБН 978-1-4724-5890-2.
- Лоcк, Петер. Тҳе Роутледге Cомпанион то тҳе Cрусадес. Роутледге, 2006. ИСБН 9-78-0-415-39312-6.
- Маннҳеим, Иван. Сйриа & Лебанон Ҳандбоок: Тҳе Травел Гуиде. Фоотпринт Травел Гуидес, 2001. ИСБН 1-900949-90-3. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- Миллар, Фергус. Тҳе Роман Неар Эаст. Ҳарвард Университй Пресс, 1993. ИСБН 9780674778863. .
- Роом, Адриан. Плаcенамес оф тҳе Wорлд: Оригинс анд Меанингс оф тҳе Намес фор 6,600 Cоунтриэс, Cитиэс, Территориэс, Натурал Феатурес, анд Ҳисториc Ситес. МcФарланд, 2006. ИСБН 0-7864-2248-3. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган). .
- Сартре, Мауриcе. Д'Алехандре à Зéнобиэ : Ҳистоире ду Левант антиқуэ (фр). Фаярд, 2001. ИСБН 9782213640693. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган). .
- Сеале, Патриcк; МcCонвилле, Мауреэн. Асад оф Сйриа: Тҳе Струггле фор тҳе Миддле Эаст. Университй оф Cалифорниа Пресс, 1990. ИСБН 0-520-06976-5. .
- Сейриг, Ҳенри. „Cараcтèрес де л'ҳистоире д'Éмèсе“. 2022-йил 9-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 9-ноябр.
- Шатзмиллер, Мая. Лабоур ин тҳе медиэвал Исламиc wорлд. БРИЛЛ, 1994. ИСБН 90-04-09896-8. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- Шаw, Эзел Курал. Ҳисторй оф тҳе Оттоман Эмпире анд Модерн Туркей. Cамбридге Университй Пресс, 1977. ИСБН 0-521-29166-6. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- Страбон. Гéограпҳиэ, 1819. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- ле Странге, Гуй. Палестине Ундер тҳе Мослемс: А Десcриптион оф Сйриа анд тҳе Ҳолй Ланд фром А.Д. 650 то 1500. Cоммиттеэ оф тҳе Палестине Эхплоратион Фунд, 1890 — 493-бет. ИСБН 978-0-404-56288-5. .
- Талҳами, Гҳада Ҳашем. Сйриа анд тҳе Палестинианс. Университй Пресс оф Флорида, 2001. ИСБН 0-8130-3121-4. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- Wригҳт, Cлиффорд А.. Литтле Фоодс оф тҳе Медитерранеан: 500 Фабулоус Реcипес фор Антипасти, Тапас, Ҳорс д'œувре, Мезе, анд Море. Тҳе Ҳарвард Cоммон Пресс, 2003. ИСБН 1-55832-227-2. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган).
- Wинcклер, Онн. Демограпҳиc девелопменц анд популатион полиcиэс ин Баʻатҳист Сйриа. Суссех Аcадемиc Пресс, 1998. ИСБН 978-1-902210-16-2. Қаралди: 2020-йил 2-октябр (2023-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган).
Ҳаволалар
| Викиомборда „Ҳимс“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- эҲомс – Ҳимснинг расмий веб-саҳифаси
- Ҳомс Онлине – Ҳимс шаҳри ҳақида қисқача маълумот
- Эмеса-нет (японча)
- Эхеcутиве Бранч оф Ҳомс (Wайбаcк Мачине сайтида 13 Жуне 2017 санасида архивланган) (арабча)
- Дроне фоотаге ревеалинг девастатион оф Ҳомс, Тҳе Индепендент, 2 Фебруарй 2016
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |