Ҳимс (арабча: حمص‎‎) — Суриянинг ғарбий қисмидаги шаҳар. Ҳимс муҳофазасининг маъмурий маркази. Аҳолиси 705 минг киши (2017-йил)[2]. Транспорт йўллари чорраҳаси. Ҳимс орқали Ироқ ва Суриянинг нефт конларидан Тартус ва Баниёс портларига қувурлар, Дамашқ, Ҳалаб ва Лозиқияга озиқ-овқат қувурлари ўтказилган. Нефтни қайта ишлаш, кимё, пўлат прокати, семент, шакарқанд, тўқимачилик ва бошқа саноат корхоналари мавжуд. Қишлоқ хўжалиги (ҳўл мева, дон, чорвачилик) раёнининг савдо маркази. Ўрта асрларда қурилган девор қолдиқлари, Нуриддин масжиди (ХИИ аср) ва бошқа меъморий ёдгорликлар сақланган.

Ҳимс

حِمْص
Шаҳар
34°43′51″Н 36°42′34″Э / 34.73083°Н 36.70944°Э / 34.73083; 36.70944
Мамлакат Сурия
муҳофаза Ҳимс
туман Ҳимс
Ҳукумат
 • Волий Намир Ҳабиб Махлуф[1]
Асос солинган Милоддан аввалги 2000-йил
Майдон 48 км2 (19 кв ми)
Расмий тил(лар)и араб тили
Аҳолиси
 (2017)
775,404[2]
Вақт минтақаси УТC+3
Телефон коди +963 31
Hims xaritada
Hims
Ҳимс

Иқтисодиёти

Суқ ал-Ҳарир, усти ёпиқ суқларидан бири

Усмонлилар ҳукмронлиги остида узоқ давом этган турғунликдан кейин, Ҳимс ХХ асрда яна гуллаб-яшнай бошланди. Унинг географик ва стратегик жойлашуви уни қишлоқ хўжалиги ва саноат марказига айлантирди. Замонавий Сурияда биринчи бўлиб „Ҳимс ирригация схемаси“ деҳқонлар ҳамда қишлоқ хўжалиги ва чорвачилик маҳсулотларини қайта ишлаш билан шуғулланувчи кўп йиллик корхоналарга фаровонлик олиб келди[3]. Ҳимсда буғдой, арпа, ясмиқ, қанд лавлаги, пахта ва ток каби экинлар етиштирилади, шунингдек, у ўтроқ зона ва чўл ўртасида алмашинув нуқтаси бўлиб хизмат қилади. Бундан ташқари, Ўрта ер денгизига чиқиш қулайлиги туфайли Ҳимс Форс кўрфази ва Ироқдан қуруқликдаги савдони ўзига тортди[4].

Ҳимс нефтни қайта ишлаш заводи. 1959-йилда Чехословакиянинг Техноэкспорт компанияси томонидан қурилган

Ҳимсда 1959-йилда очилган шаҳарнинг ғарбий қисмида жойлашган нефтни қайта ишлаш заводи каби бир қанча йирик давлат оғир саноат корхоналари ҳам жойлашган[3]. 1971-йилда Палмира яқинидаги конларидан фосфатларни қайта ишлаш учун ўғит заводи қурилган, ўғит ички истеъмол ва экспорт учун мўлжалланган[5]. Сўнгги ўн йил ичида ўсиб бораётган хусусий саноат сектори гуллаб-яшнади ва кўплаб кичик ва ўрта корхоналар шаҳарнинг шимоли-ғарбий ва жанубидаги саноат зоналарини эгаллади. Бразилия компанияси томонидан янги шакарни қайта ишлаш заводи қурилмоқда, Иран Кҳодро эса автомобил заводини қурмоқда. Шунингдек, шаҳар шарқида янги фосфат заводи ва нефтни қайта ишлаш заводи қурилмоқда. Ҳимс, шунингдек, муҳим автомобил ва темир йўл тармоғининг маркази бўлиб, у ички шаҳарлар ва Ўрта ер денгизи қирғоқлари ўртасидаги марказий алоқадир.

Ҳимс шаҳридан 47 километр (29 ми) жанубда жойлашган Ҳисяда янги саноат шаҳрини барпо этиш йирик саноат лойиҳаси эди. Тахминан 2500 гектар (25 км2) майдонни эгаллаган шаҳар тўртта асосий саноат соҳасини қамраб олади: тўқимачилик, озиқ-овқат, кимё, муҳандислик ва касб-ҳунар. Умуман олганда, бинолар 66 000 ишчи ва уларнинг оила аъзоларини жойлаштиришга мўлжалланган. Бундан ташқари, шаҳар ичида эркин зона ташкил этилган[6].

Ҳимс шаҳри Суриянинг ликёр саноатида, хусусан, ароқ, нектар шароб ва қизил вино ишлаб чиқаришда ишлатиладиган узумлари билан машҳур[7]. Шаҳар кунлик саёҳатлар ва яқин атрофдаги кўплаб тарихий ва туристик диққатга сазовор жойларга экскурсиялар учун яхши макон ҳисобланади. Машҳур йўналишлар: Крак дес Чевалиэрс, Қатна, Талкалах ва Мармарита. Ҳимсда бир нечта меҳмонхоналар мавжуд. Сафир меҳмонхонаси Суриядаги энг яхши беш юлдузли меҳмонхоналардан бири ҳисобланади ва шаҳардаги бундай даражага эга ягона меҳмонхона ҳисобланади. Ан-Наср ал-Жадид меҳмонхонаси 100 йиллик қасрда қурилган ва гидлар уни „Ҳимсдаги энг яхши бюджетли меҳмонхона“ деб аташади. Бундан ташқари ал-Мимас, Ғозий ва Хайём меҳмонхоналари ҳам бор[8][9].

Таълими

Манбалар

  1. ↑ „Пресидент ал-Ассад иссуэс деcреэс он аппоинтинг неw говернорс фор эигҳт Сйриан провинcес“. Сйриан Араб Неwс Агенcй (2022-йил 20-июл). 2022-йил 20-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 15-август.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Сйриа Топ 20 Cитиэс бй Популатион“. Wорлд Популатион Ревиэw. 2018-йил 21-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 4-май.
  3. ↑ 3,0 3,1 Думпер, 2007, п. 174.
  4. ↑ Cомминс, 2004, п. 130.
  5. ↑ Cомминс, 2004, п. 136.
  6. ↑ „Абоут Ҳомес“. Ҳомс Чамбер оф Cоммерcе (2005). 2009-йил 2-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 26-феврал.
  7. ↑ „Wине Профиле“. Cортас Wинерй (2007). 2008-йил 15-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 28-феврал.
  8. ↑ Cартер, 2004, п. 158.
  9. ↑ Cартер, 2008, п. 158

Адабиётлар

  •  Ҳогартҳ, Давид Георге (1911) "Ҳомс" Энcйcлопæдиа Британниcа 13 (11чи нашри) п. 648 
  • Босwортҳ, C. Эдмунд „Ҳомс“, . Ҳисториc Cитиэс оф тҳе Исламиc Wорлд. Леиден: Конинклижке Брилл, 2007. ИСБН 9789047423836. 
  • Романе, Жулиан. Бйзантиум Триумпҳант. Пен анд Сwорд Боокс, 2015. ИСБН 978-1473845701. 
  • Сейриг, Ҳенри (1952). „Антиқуитéс Сйриэннес 53: Антиқуитéс де ла Нécрополе д'Éмèсе (1ре партиэ)“. Сйриа. ХХИХ-жилд, № 3–4. 204–250-бет. дои:10.3406/сйриа.1952.4788. ИССН 0039-7946. ЖСТОР 4390311. 2 Май 2019да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 12 Септембер 2019. (франсузча)

Ҳаволалар