Ҳинокитиол (β-туаплисин) — Кипарис оиласидаги дарахтлар ёғочидан топилган табиий монотерпеноиддир. Бу трополоннинг ҳосиласи ва туяплицинлардан биридир. Ҳинокитиол оғизни парвариш қилиш маҳсулотларида кенг қўлланади ва кенг спектрли антимикробиял ва яллиғланишга қарши фаолликка эга. Бундан ташқари, Японияда озиқ-овқат маҳсулотларини сақлашга ёрдам берувчи озиқ-овқат қўшимчаси сифатида тасдиқланган[1][2][3][4][5].

„Ҳинокитиол“ номи 1936-йилда дастлаб Тайван хинокисидан ажратиб олинганлиги билан боғлиқдир. У япон хинокиларида деярли йўқ бўлиб, анйи вақтда можжевелник (арча) ёғочида, хиба кедр (садр) ёғочи ва гигант туя ёғочларида юқори кансентрацияни ўз ичига олади (ёғоч массасининг ядросининг ўғирлиги 0,04 % атрофида)[6]. Уни кедр (садр) ёғочидан эритувчи ва ултратовуш ёрдамида осонгина олиш мумкин[7].

Ҳинокитиол тизимли равишда трополон билан боғлиқ бўлиб, унда изопропил ўринбосари йўқдир. Трополонлар хелатлаш агентлари (воситалари) сифатида танилган.

Микробларга қарши фаолликлари

Ҳинокитиол биологик фаолликнинг кенг доирасига эга бўлиб, уларнинг аксарияти адабиётларда ўрганилган ва тасвирланган. Биринчи ва энг яхши маълум бўлгани, бу унинг антибиотикларга чидамлилигидан қарамасдан кўплаб бактериялар ва замбуруғларга қарши ҳамда кучли микробларга қарши фаоллик кўрсатишидир. Хусусан, Ҳинокитиол Стрептоcоccус пнеумониаэ, Стрептоcоccус мутанс ва Стапҳйлоcоccус Ауреус, умумий инсон патогенларига қарши самарадорликни намойиш этади. Бундан ташқари, Ҳинокитиолнинг Чламйдиа трачоматисга қарши камайтириш таъсирига эга эканлиги ва маҳаллий дори воситаси сифатида клиник жиҳатдан фойдали бўлиши мумкинлиги исботланган. Кейинчалик тадқиқотлар шуни кўрсатдики, Ҳинокитиол шунингдек, риновирус, коксаки вируси ва менговирус вирусини ўз ичига олган бир нечта инсон вирусларига қарши синк (рух) бирикмаси билан биргаликда ишлатилганда антивирал фаолликни намойиш этади[8][9][10][11][12][13].

Антивирал фаоллик

Сўнгги йилларда ўтказилган тадқиқотлар шуни кўрсатадики, Ҳинокитиол одамнинг турли вирусларига, шу жумладан риновирус, коксакскиэвирус ва менговирусга қарши рух аралашмаси билан биргаликда ишлатилганда антивирал таъсир кўрсатади[14]. Вирусли инфекцияларни даволаш катта иқтисодий фойда келтириши мумкин ва Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти каби глобал институтлар учун катта аҳамиятга эга бўлиши керак. Вирусли қайта ишлаш чеклаш полипротеини, Ҳинокитиол инҳибе Вирусли кўпайиш — Ҳинокитиол бир чунки Бироқ, бу қобилияти, икки, қимматбаҳо металл ионларининг мавжудлиги боғлиқ тузининг унинг[15]. Синкнинг Ҳинокитиол билан биргаликда мавжудлиги ушбу вариантларни қўллаб-қувватлайди ва қуйида муҳокама қилинади.

Бошқа фаолликлари

Кенг спектрли антимикробиял фаолиятдан ташқари, Ҳинокитиол ин витро ҳужайра тадқиқотлари ва ин виво жонли ҳайвонларни тадқиқ қилишда тасвирланган яллиғланишга қарши ва антикансер фаолиятга эга. Кинокитиол ТНФ-а ва НФ-кБ каби асосий белгилар ва яллиғланиш йўлларини камайтиради. Сурункали яллиғланиш ёки аутоиммун шароитларда даволаш учун унинг салоҳияти ҳам ўрганилмоқда. Аниқландики, Ҳинокитиол бир неча маълум саратон ҳужайраларига ситотоксик таъсир кўрсатади, бу эса аутофагик жараёнларга олиб келади[16][17].

Коронавирус тадқиқотлари

Ҳинокитиолнинг вирусларга қарши таъсири унинг синк (рух) ионофори таъсиридан келиб чиқади. Ҳинокитиол РНК вирусларининг репликация механизмини камайтирувчи ва бунинг оқибатида, вирус репликациясини камайтирувчи ҳужайраларга синк (рух) ионлари оқимини таъминлайди.  Маълум бўлган РНК вирусларига инсон гриппи вируси, САРС ва янги пайдо бўлган коронавирус киради. Тадқиқот янги пайдо бўлган коронавирус билан жуда кўп ўхшаш бўлган яна бир коронавирус бўлган САРС нинг репликациясини инҳибе қилишда синк ионофор билан синк (рух) ионларининг самарадорлигини тасдиқлади. Синк (рух) ионлари вируснинг ҳужайралар ичидаги репликациясини сезиларли даражада камайтириши мумкинлиги аниқланди ва фаоллиги синк оқимига боғлиқ эканлиги исботланди. Ушбу тадқиқот синк (рух) ионафор пиритион билан амалга оширилди, унинг ишлаши Ҳинокитиолнинг ишлашига жуда ўхшашдир[14][18].

Ҳужайра култураларида ҳинокитиол инсон риновируси, коксакскиэвирус ва менговируснинг кўпайишини инҳибе қилади. Ҳинокитиол пикорнавируснинг кўпайишини инҳибе қиладиган вирусли полипотеинларни қайта ишлашга халақит беради. Ҳинокитиол пикорнавирусларнинг репликациясини вирусли полипотеинларни қайта ишлашини сусайтиради ва ҳинокитиолнинг антивирал фаоллиги синк ионларининг мавжудлигига боғлиқ[19].

Темир ионофори

Ҳинокитиол кемирувчиларда гемоглобин ишлаб чиқаришни тиклаш учун кўрсатилди. Ҳинокитиол ҳужайра ичидаги темир даражасини ошириб, темирни ҳужайраларга йўналтириш учун темир ионофори вазифасини бажаради. Одамларда темирнинг тахминан 70 % қизил қон ҳужайралари ва хусусан гемоглобин оқсили таркибида бўлади. Темир деярли барча тирик организмлар учун жуда муҳимдир ва кислород транспорт тизими, деоксирибонуклеин кислотаси (ДНК) синтези ва электрон транспорт ва темир танқислиги каби бир нечта анатомик функцияларнинг муҳим элементи анемия каби қон касалликларига олиб келиши мумкин, бу ҳам жисмоний, ҳам ақлий ишлашга сезиларли даражада зарар етказиши мумкин[20][21][22].

Рух синергизми

Ҳинокитиол синк ионофоридир ва бу қобилият вирусларнинг репликациясини камайтиради. Қисқача айтганда, синк (рух) ионофори каби, Ҳинокитиол молекулаларни ҳужайраларга плазма мембранаси ёки ҳужайра ичидаги мембрана орқали ташишда ёрдам беради ва шу билан белгиланган молекуланинг ҳужайра ичидаги концентрациясини оширади. Бинобарин, синк (рух)нинг антивирус хусусиятларини Ҳинокитиол билан биргаликда қўллаш орқали синкнинг емилишини тезлаштириш мумкин[23].

Саратон тадқиқотлари

Ҳужайра маданияти ва ҳайвон тадқиқотларида кинокитиолнинг метатезни камайтирганлиги[24][25] ва саратон ҳужайраларига антипролифератив таъсир кўрсатганлиги кўрсатилди[26][27][28][29][30][31].

Синк (рух) етишмаслиги

Синк (рух) етишмовчилиги баъзи саратон ҳужайраларида намоён бўлди ва оптимал ҳужайра ичидаги синк (рух) даражасини қайтариш ўсимта ўсишини бостиришга олиб келиши мумкин. Ҳинокитиол ҳужжатлаштирилган синк руҳ ионофоридир, аммо ҳозирги вақтда Ҳинокитиол ва синк (рух)ни етказиб бериш усулларининг самарали концентрациясини аниқлаш учун қўшимча тадқиқотлар талаб этилади.

  • „Меланома ўсиши ва экспериментал метастаз озиқ-овқат рух таъсири…“ [32]
  • „Рух парҳез тақчиллиги қизилўнгач саратони ривожланишини озиқлантириб, алоҳида яллиғланиш белгисини сабаблари…“ [33]
  • Сарум синк даражаси ва ўпка саратони ўртасидаги боғлиқлик: кузатиш ишларининг мета-таҳлиллари…"[34]
  • „Рух танқислиги билан боғлиқ миcроРНАс с ва қизилўнгач саратони ўртасидаги муносабатларни ўрганиш тараққиёт…“[35].

Ҳинокитиолни ўз ичига олган маҳсулотлар

ЭWГ балли шкаласи

Ҳинокитиол косметика, тиш пастаси, оғиз спрейи, қуёш креми ва соч ўсиши маҳсулотларини ўз ичига олган бир қатор истеъмол маҳсулотларида кенг қўлланади. Ҳинокитиол истеъмол маҳсулотларини сотишда етакчи брендлардан бири Ҳиноки Cлиниcал ҳисобланади. Ҳиноки Cлиниcал (1956) 1955да биринчи „кинокитиолни саноат ишлаб чиқариш“бошланганидан кўп ўтмай ташкил этилган[36]. Бошқа бир бренд, яъни „Релиэф Лифе“,[37] Ҳинокитиолни ўз ичига олган „Дентал Сериэс“ тиш пастасида миллиондан ортиқ сотувлар билан фахрланади.[38] Бошқа машҳур кинокитиол маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилари орасида Оцука Пҳармаcеутиcалс, Кобаяши Пҳармаcеутиcалс, Таишо Пҳармаcеутиcалс, СС Пҳармаcеутиcалс мавжуд. Осиёдан ташқари, Сwансон Витаминс ® каби компаниялар АҚШ[39] ва Австралия [40] каби бозорларда антиоксидант зардоб ва бошқа ҳаракатларда истеъмол маҳсулотларида Ҳинокитиолдан фойдаланишни бошлайдилар. 2006-йилда Ҳинокитиол Канададаги моддаларнинг миллий рўйхатига кўра сув организмлари учун беқарор, биоаккумуляцияланмаган ва токсик бўлмаган деб таснифланган.[41]

Экологик ишчи гуруҳи (ЭWГ), Америка фаоллар гуруҳи, саҳифани Ҳинокитиол таркибига бағишлади, бу „аллергия ва иммунотоксиклик“, „саратон“ ва „ривожланиш ва репродуктив токсиклик“ каби соҳаларда „паст хавфли“ эканлигини кўрсатиб, Ҳинокитиолга 1-2 баҳосини берди. Пропилпарабен (Ҳинокитиолни баҳолашдан фарқли ўлароқ) турли хил оғиз ювиш воситаларида ҳали ҳам сотиладиган таркибий қисм катта токсиклик ва хавфли муаммоларни келтириб чиқаради. Пропилпарабен Европа гормонларни бузиш комиссияси томонидан бошқа муаммолар қаторида инсоннинг эндокрин бузувчиси сифатида эътироф этилди ва уни ЭWГ веб-сайтида 4-6 бал даражасида қолдирилди.[42][43]

Др ЗинХ

2020-йил 2-апрелда Австралиянинг Адванcе Нанотек[44] рух оксиди ишлаб чиқарувчи корхонаси муҳим таркибий қисми сифатида ўз ичига олган Ҳинокитиолни турли оғиз парваришлаш маҳсулотлари, шу жумладан, вирусга қарши таркиби учун АстиВита Лимитед билан қўшма патент ариза топширди[45]. Ушбу янги ихтирони ўз ичига олган бренд доктор ЗинХ деб аталади ва эҳтимол 2020-йилда синк(рух) + Ҳинокитиолнинг комбинациясини чиқаради. Доктор ЗинХ 2020-йил 18-майда „тиббий соҳадаги вирусли фаолликни баҳолаш учун миқдордаги суспензия синови“ натижаларини эълон қилди. Натижада суррогат мушук коронавируси CОВИД-19га қарши 5 дақиқа давомида „3,25 лог“ (99,9 %) тоза консентрацияга камайган. Синк (рух) тананинг ажралмас озиқ-овқат маҳсулоти ва микроэлементидир. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти ҳисоб-китобларига кўра, аҳолининг 17,3 % синк (рух) истеъмоли кам.[46][47][48][49][50][51][52][53]

Тарих

Кашф этилиши

Ҳинокитиол — 1936-йилда Тецуо Нозоэ томонидан Тайван кипариси эфир мойидан доктор кашф этилган. Табиатда мавжуд эмаслиги айтилган гептагонал молекуляр тузилишга эга бўлган бу бирикманинг кашф этилиши глобал миқёсда кимё тарихида катта ютуқ сифатида эътироф этилди.[54]

Нозоэ Тецуо

Нозоэ Тецуо 16-май 1902-йил Япония Сендаи шаҳрида туғилган. У 21 ёшида Тоҳоку Империал университетининг кимё факултетига ўқишга кирди.1926-йил март ойида университетни тугатгач, Нозоэ илмий ходим бўлиб қолди. Лекин тез орада Сендаи шаҳрини тарк этди ва 1926-йил июн ойининг охирида Формоз (ҳозирги Тайван номи билан танилган) га кўчиб ўтди.[55][56]

Нозоэнинг асосий илмий манфаатлари табиий маҳсулотларни, айниқса Формозда мавжуд бўлганларини ўрганиш билан боғлиқ. Нозоэнинг Формоздаги ҳужжатлаштирилган иши тоғли ҳудудларда ўсадиган маҳаллий игнабаргли тош Тайванхиноканинг кимёвий таркибий қисмлари билан боғлиқ. Нозоэ бу турнинг таркибий қисмларидан янги бирикма, Ҳинокитиолни аниқлади ва бу ҳақда биринчи марта 1936-йилда Япониянинг кимёвий жамияти бюллетенининг махсус сонида маълум қилди.

[57][58]

1950-йил ноябр ойида Лондон кимёвий жамияти томонидан „Трополон ва иттифоқдош бирикмалар“ симпозиуми ташкил этилганда, Нозоэ-нинг ҳинокитиол бўйича фаолияти трополон кимёсининг кашшоф ҳиссаси сифатида тилга олинади ва шу билан Нозоэ тадқиқотлари Ғарбда тан олинишига ёрдам беради.[59] Нозоэ 1951-йилда Ж.W. туфайли ҳинокитиол ва унинг ҳосилаларини табиатда нашр этишга муваффақ бўлди. Кук, симпозиум раиси. Тайванда табиий маҳсулотларни тадқиқ қилиш билан бошланган ва 1950 ва 60-йилларда Японияда тўлиқ ишлаб чиқилган Нозоэ иши органик кимёнинг янги соҳасини, яъни бензеноид бўлмаган ароматик бирикмалар кимёсини жорий қилди.[60] Унинг иши Японияда яхши қабул қилинди ва шу сабабли Нозоэ 1958-йилда 56 ёшида тадқиқотчилар ва рассомларга қўшган ҳиссаси учун энг юқори шараф бўлган Маданият ордени билан тақдирланди.[61]

Истиқболли Келажак

2000-йиллардан бошлаб (хусусан Чламйдиа трачоматис бактериясини камайтириш учун) тадқиқотчилар Ҳинокитиолни фармацевтика сифатида қадрлашлари мумкинлигини тан олишди.

Кимёгар Мартин Бурке ва Урбана-Чампаигндаги Иллинойс университетидаги ҳамкасблар Ҳинокитиолнинг муҳим тиббий мақсадларини аниқладилар. Буркнинг мақсади темирни ҳайвонлар томонидан мунтазам равишда олиб ўтишни енгиш эди. Бир нечта оқсил этишмаслиги ҳужайралардаги темир танқислигига (анемия) ёки тескари таъсир — гемохроматозга олиб келиши мумкин эди. Генропатияси пасайган хамиртуруш култивациясидан суррогат сифатида фойдаланиб, тадқиқотчилар темир транспорти ва шунинг учун ҳужайра ўсиши белгилари учун кичик биомолекулалар кутубхонасини текширдилар. Ҳинокитиол ҳужайраларнинг функсионаллигини тиклайдиган восита сифатида пайдо бўлди. Жамоа томонидан олиб борилган кейинги ишларда Ҳинокитиол ҳужайра темирини тиклайдиган ёки камайтирадиган механизм яратилди. Кейин улар тадқиқотларини сутемизувчиларга ўтказишди ва кемирувчилар „темир оқсиллари“ этишмаслиги учун Ҳинокитиол олганларида, ичакдаги темирнинг сўрилишини тикладилар. Зебра балиғидаги шунга ўхшаш тадқиқотда молекула гемоглобин ишлаб чиқаришни тиклади. Бурке ишига берилган шарҳ „Темир одам молекуласи“ деб ном олди. Бу тўғри ва ўринли эди, чунки Нозоэ кашфиётчисининг исми инглиз тилига „Темир одам“ деб таржима қилиниши мумкин.[20][62][63]

Ҳинокитиолни оғиз орқали юбориш соҳасида ҳам муҳим тадқиқотлар олиб борилган, чунки ҳинокитиол асосидаги оғиз маҳсулотларига талаб ортиб борган. Япониядаги 8 та турли институтлар билан биргаликда олиб борилган шундай тадқиқотлар: „Ҳинокитиолнинг антитактерияга чидамли ва улар учун сезгир бўлган патоген бактерияларга нисбатан оғиз бўшлиғи ва юқори нафас йўлларида устунлик қилади“, деган хулосага келди. „Ҳинокитиол турли хил патоген бактерияларга қарши антибактериал таъсир кўрсатади ва инсон эпителиал ҳужайраларига нисбатан паст ситотоксикликка эга“.[11][63]

Тегишли тадқиқотлар

  • „Зн2 + коронавирус ва артеривирус РНК полимераза фаоллигини камайтиради ин витро ва рух ионофоралари бу вирусларнинг ҳужайра маданиятидаги репликациясини тўсади…“ [18]
  • „Пикорнавирус инфексияларига қарши рух Ионофоралари Пиритион ва Ҳинокитиолнинг Антивирал фаоллиги…“[64]
  • „Эрта ташхис томоқ ювиш ва сўлак САРС боғлиқ коронавирус аниқлаш…“[65]
  • „Оғиз шиллиқ қаватининг эпителиал ҳужайралари ҳақида 2019-нCоВ АCЕ2 рецепторлари юқори ифодаси…“[66]
  • „Антивирал Дори…“
  • „Антивирал восита ва томоқдан тайёрланган шакарлама(лединица)лар, томоқ чайиш ва оғиз ювиш воситаси …“
  • „Антибактериал ва антифунгал фаолият усули, юқумли касалликларнинг терапевтик усули ва косметика воситаларини консервалаш усули…“[67]
  • „Синокитиолнинг сичқонлардаги экспериментал лигатурага боғлиқ периодонтитда периодонтал суяк йўқолишига қарши ҳимоя таъсири…“[68]
  • „Янги антидиябетик рух (ИИ) — ЗН (О4) мувофиқлаштириш режимига эга бўлган Ҳинокитиол (β-Туcаплиcин) комплекси …“[69]
  • „[Зн(ҳкт)2] (синк & Ҳинокитиол) инсулин қаршилигини амелиорациялаш йўли билан периферик органларга асосий таъсирни кучайтирилиши…“[70]


Манбалар

  1. ↑ „Эффеcц оф леачинг он фунгал гроwтҳ анд деcай оф wестерн редcедар“. Cанадиан Жоурнал оф Миcробиологй. 55-жилд, № 5. Май 2009. 578–86-бет. дои:10.1139/W08-161. ПМИД 19483786.
  2. ↑ „Антивирал аcтивитй оф тҳе зинc ионопҳорес пйритҳионе анд ҳинокитиол агаинст пиcорнавирус инфеcтионс“. Жоурнал оф Вирологй. 83-жилд, № 1. Жануарй 2009. 58–64-бет. дои:10.1128/ЖВИ.01543-08. ПМC 2612303. ПМИД 18922875.
  3. ↑ „Антимиcробиал аcтивитй анд металлопротеасе инҳибитион оф ҳинокитиол-релатед cомпоундс, тҳе cонституэнц оф Тҳужопсис долабрата С. анд З. ҳондаи МАК“. Биологиcал & Пҳармаcеутиcал Буллетин. 22-жилд, № 9. Септембер 1999. 990–3-бет. дои:10.1248/бпб.22.990. ПМИД 10513629.
  4. ↑ „Анти-инфламматорй эффеcц оф ҳинокитиол он ҳуман cорнеал эпитҳелиал cеллс: ан ин витро студй“. Эе. 29-жилд, № 7. Жулй 2015. 964–71-бет. дои:10.1038/эе.2015.62. ПМC 4506343. ПМИД 25952949.
  5. ↑ „Стресс Чеcк Сйстем“. Ҳеалтҳ эвалуатион анд промотион. 43-жилд, № 2. 2016. 299–303-бет. дои:10.7143/жҳеп.43.299. ИССН 1347-0086.
  6. ↑ „Тецуо Нозоэ: чемистрй анд лифе“. Чемиcал Реcорд. 12-жилд, № 6. Деcембер 2012. 599–607-бет. дои:10.1002/тcр.201200024. ПМИД 23242794.
  7. ↑ „Сcреэнинг фунги толерант то Wестерн ред cедар (Тҳужа плиcата Донн) эхтраcтивес. Парт 1. Милд эхтраcтион бй ултрасониcатион анд қуантифиcатион оф эхтраcтивес бй реверсе-пҳасе ҲПЛC“. Ҳолзфорсчунг. 61-жилд, № 2. 2007. 190–194-бет. дои:10.1515/ҲФ.2007.033.
  8. ↑ „Ин витро антимиcробиал анд антиcанcер потентиал оф ҳинокитиол агаинст орал патҳогенс анд орал cанcер cелл линес“. Миcробиологиcал Ресеарч. 168-жилд, № 5. Жуне 2013. 254–62-бет. дои:10.1016/ж.миcрес.2012.12.007. ПМИД 23312825.
  9. ↑ „Тҳе мечанисм оф тҳе баcтериcидал аcтивитй оф ҳинокитиол“. Биоcонтрол Сcиэнcе. 12-жилд, № 3. Септембер 2007. 101–10-бет. дои:10.4265/био.12.101. ПМИД 17927050.
  10. ↑ „Эвалуатион оф тҳе Антибаcтериал Потентиал оф Лиқуид анд Вапор Пҳасе Пҳенолиc Эссентиал Оил Cомпоундс агаинст Орал Миcроорганисмс“. ПлоС Оне. 11-жилд, № 9. 2016-09-28. э0163147-бет. дои:10.1371/жоурнал.поне.0163147. ПМC 5040402. ПМИД 27681039.
  11. ↑ 11,0 11,1 „Антибаcтериал аcтивитй оф ҳинокитиол агаинст ботҳ антибиотиc-ресистант анд -сусcептибле патҳогениc баcтериа тҳат предоминате ин тҳе орал cавитй анд уппер аирwайс“. Миcробиологй анд Иммунологй. 63-жилд, № 6. Жуне 2019. 213–222-бет. дои:10.1111/1348-0421.12688. ПМИД 31106894.
  12. ↑ „Ин витро инҳибиторй эффеcц оф ҳинокитиол он пролифератион оф Чламйдиа трачоматис“. Антимиcробиал Агенц анд Чемотҳерапй. 49-жилд, № 6. Жуне 2005. 2519–21-бет. дои:10.1128/ААC.49.6.2519-2521.2005. ПМC 1140513. ПМИД 15917561.
  13. ↑ Чедгй. Сеcондарй метаболитес оф Wестерн ред cедар (Тҳужа плиcата): тҳеир биотечнологиcал апплиcатионс анд роле ин cонферринг натурал дурабилитй.. ЛАП Ламберт Аcадемиc Публишинг, 2010. ИСБН 978-3-8383-4661-8. 
  14. ↑ 14,0 14,1 „Антивирал аcтивитй оф тҳе зинc ионопҳорес пйритҳионе анд ҳинокитиол агаинст пиcорнавирус инфеcтионс“. Жоурнал оф Вирологй. 83-жилд, № 1. Жануарй 2009. 58–64-бет. дои:10.1128/ЖВИ.01543-08. ПМC 2612303. ПМИД 18922875.
  15. ↑ Кренн, Б. М. (Жануарй 2009). „Антивирал Аcтивитй оф тҳе Зинc Ионопҳорес Пйритҳионе анд Ҳинокитиол агаинст Пиcорнавирус Инфеcтионс“. Жоурнал оф Вирологй. 83-жилд, № 1. 58–64-бет. дои:10.1128/ЖВИ.01543-08. ИССН 0022-538Х. ПМC 2612303. ПМИД 18922875.
  16. ↑ „Cан Ҳинокитиол Килл Cанcер Cеллс? Алтернативе Тҳерапеутиc Антиcанcер Агент виа Аутопҳагй анд Апоптосис“. Кореан Жоурнал оф Cлиниcал Лабораторй Сcиэнcе (инглизча). 51-жилд, № 2. 2019-06-30. 221–234-бет. дои:10.15324/кжcлс.2019.51.2.221.
  17. ↑ „Ҳинокитиол Инҳибиц Мигратион оф А549 Лунг Cанcер Cеллс виа Суппрессион оф ММПс анд Индуcтион оф Антиохидант Энзймес анд Апоптосис“. Интернатионал Жоурнал оф Молеcулар Сcиэнcес. 19-жилд, № 4. Марч 2018. 939-бет. дои:10.3390/ижмс19040939. ПМC 5979393. ПМИД 29565268.
  18. ↑ 18,0 18,1 „Зн(2+) инҳибиц cоронавирус анд артеривирус РНА полймерасе аcтивитй ин витро анд зинc ионопҳорес блоcк тҳе реплиcатион оф тҳесе вирусес ин cелл cултуре“. ПЛоС Патҳогенс. 6-жилд, № 11. Новембер 2010. э1001176-бет. дои:10.1371/жоурнал.ппат.1001176. ПМC 2973827. ПМИД 21079686.
  19. ↑ „Антивирал аcтивитй оф тҳе зинc ионопҳорес пйритҳионе анд ҳинокитиол агаинст пиcорнавирус инфеcтионс“. Жоурнал оф Вирологй. 83-жилд, № 1. Жануарй 2009. 58–64-бет. дои:10.1128/жви.01543-08. ПМC 2612303. ПМИД 18922875.
  20. ↑ 20,0 20,1 „Ресторед ирон транспорт бй а смалл молеcуле промотес абсорптион анд ҳемоглобинизатион ин анималс“. Сcиэнcе. 356-жилд, № 6338. Май 2017. 608–616-бет. дои:10.1126/сcиэнcе.ааҳ3862. ПМC 5470741. ПМИД 28495746.
  21. ↑ Сервиcе, Роберт Ф. (2017-05-11). „Ирон Ман молеcуле ресторес баланcе то cеллс“. Сcиэнcе. АААС. дои:10.1126/сcиэнcе.аал1178.
  22. ↑ „Ревиэw он ирон анд иц импортанcе фор ҳуман ҳеалтҳ“. Жоурнал оф Ресеарч ин Медиcал Сcиэнcес. 19-жилд, № 2. Фебруарй 2014. 164–74-бет. ПМC 3999603. ПМИД 24778671.
  23. ↑ „Ионопҳорес - ан овервиэw | СcиэнcеДиреcт Топиcс“. www.сcиэнcедиреcт.cом. Қаралди: 2020-йил 25-июн.
  24. ↑ „Ҳинокитиол Инҳибиц Мигратион оф А549 Лунг Cанcер Cеллс виа Суппрессион оф ММПс анд Индуcтион оф Антиохидант Энзймес анд Апоптосис“. Интернатионал Жоурнал оф Молеcулар Сcиэнcес. 19-жилд, № 4. Марч 2018. дои:10.3390/ижмс19040939. ПМC 5979393. ПМИД 29565268.
  25. ↑ „Ҳинокитиол редуcес тумор метастасис бй инҳибитинг ҳепаранасе виа эхтраcеллулар сигнал-регулатед кинасе анд протеин кинасе Б патҳwай“ (эн). www.медсcи.орг. Қаралди: 2020-йил 17-июн.
  26. ↑ Леэ, Таэ Бок (2019-06-30). „Cан Ҳинокитиол Килл Cанcер Cеллс? Алтернативе Тҳерапеутиc Антиcанcер Агент виа Аутопҳагй анд Апоптосис“. Тҳе Кореан Жоурнал оф Cлиниcал Лабораторй Сcиэнcе (инглизча). 51-жилд, № 2. 221–234-бет. дои:10.15324/кжcлс.2019.51.2.221.
  27. ↑ „Ҳинокитиол инҳибиц васcулогениc мимиcрй аcтивитй оф бреаст cанcер стем/прогенитор cеллс тҳроугҳ протеасоме-медиатед деградатион оф эпидермал гроwтҳ фаcтор реcептор“. Онcологй Леттерс. 11-жилд, № 4. Април 2016. 2934–2940-бет. дои:10.3892/ол.2016.4300. ПМC 4812586. ПМИД 27073579.
  28. ↑ „β-Тҳужаплиcин индуcес аутопҳагиc cелл деатҳ, апоптосис, анд cелл cйcле аррест тҳроугҳ РОС-медиатед Акт анд п38/ЭРК МАПК сигналинг ин ҳуман ҳепатоcеллулар cарcинома“. Cелл Деатҳ & Дисеасе. 10-жилд, № 4. Марч 2019. 255-бет. дои:10.1038/с41419-019-1492-6. ПМИД 30874538.
  29. ↑ „Ҳинокитиол Эхерц Антиcанcер Аcтивитй тҳроугҳ Доwнрегулатион оф ММПс 9/2 анд Энҳанcемент оф Cаталасе анд СОД Энзймес: Ин Виво Аугментатион оф Лунг Ҳистоарчитеcтуре“. Молеcулес. 20-жилд, № 10. Септембер 2015. 17720–34-бет. дои:10.3390/молеcулес201017720. ПМИД 26404213.
  30. ↑ Леэ, Таэ-Бок (2018-12-01). „Сйнергистиc Антиcанcер Эффеcц оф Cурcумин анд Ҳинокитиол он Гефитиниб Ресистант Нон-Смалл Cелл Лунг Cанcер Cеллс“. Натурал Продуcт Cоммуниcатионс (инглизча). 13-жилд, № 12. 1934578Х1801301223-бет. дои:10.1177/1934578Х1801301223.
  31. ↑ „Ин витро антимиcробиал анд антиcанcер потентиал оф ҳинокитиол агаинст орал патҳогенс анд орал cанcер cелл линес“. Миcробиологиcал Ресеарч. 168-жилд, № 5. Жуне 2013. 254–62-бет. дои:10.1016/ж.миcрес.2012.12.007. ПМИД 23312825.
  32. ↑ Муррай, Мичаэл Ж. (1983-12-01). „Эффеcц оф диэтарй зинc он меланома гроwтҳ анд эхпериментал метастасис“. Cанcер Леттерс (инглизча). 21-жилд, № 2. 183–194-бет. дои:10.1016/0304-3835(83)90206-9. ИССН 0304-3835.
  33. ↑ „Диэтарй зинc дефиcиэнcй фуэлс эсопҳагеал cанcер девелопмент бй индуcинг а дистинcт инфламматорй сигнатуре“. Онcогене. 31-жилд, № 42. Оcтобер 2012. 4550–8-бет. дои:10.1038/онc.2011.592. ПМИД 22179833.
  34. ↑ „Ассоcиатион бетwеэн серум зинc левелс анд лунг cанcер: а мета-аналйсис оф обсерватионал студиэс“. Wорлд Жоурнал оф Сургиcал Онcологй. 17-жилд, № 1. Май 2019. 78-бет. дои:10.1186/с12957-019-1617-5. ПМC 6503426. ПМИД 31060563.
  35. ↑ „Ресеарч прогресс он тҳе релатионшип бетwеэн зинc дефиcиэнcй, релатед миcроРНАс, анд эсопҳагеал cарcинома“. Тҳораcиc Cанcер. 8-жилд, № 6. Новембер 2017. 549–557-бет. дои:10.1111/1759-7714.12493. ПМC 5668500. ПМИД 28892299.
  36. ↑ „Ҳиноки Cлиниcал Ҳисторй“. Ҳиноки Cлиниcал. Қаралди: 19-май 2020-йил.
  37. ↑ „Реал Лифе Продуcт Лине“. Аншин Цууҳан. 2018-йил 25-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-май 2020-йил.
  38. ↑ „Дентал Сериэс Продуcт Паге“. Ракутен. Қаралди: 19-май 2020-йил.
  39. ↑ „Антиохидант Серум“. Сwансон Витаминс УС. 2020-йил 11-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-май 2020-йил.
  40. ↑ „Антиохидант Серум АУ“. Сwансон Витаминс Аустралиа. 2020-йил 11-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 19-май 2020-йил.
  41. ↑ Сеcретариат. „Детаилед cатегоризатион ресулц оф тҳе Доместиc Субстанcес Лист - Опен Говернмент Портал“. опен.cанада.cа. Қаралди: 2020-йил 17-июн.
  42. ↑ „ЭWГ Скин Деэп® | Wҳат ис ҲИНОКИТИОЛ“ (эн). ЭWГ. Қаралди: 2020-йил 17-июн.
  43. ↑ „ЭWГ Скин Деэп® | Wҳат ис ПРОПЙЛПАРАБЕН“ (эн). ЭWГ. Қаралди: 2020-йил 26-июн.
  44. ↑ „Адванcе НаноТек | Зинc Охиде Поwдер“ (эн). Адванcе НаноТек. Қаралди: 2020-йил 20-май.
  45. ↑ „Ҳеалтҳ Анд Беаутй | АстиВита“ (эн). Ҳеалтҳ Анд Беаутй | АстиВита. 2020-йил 11-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 20-май.
  46. ↑ „ИП Аустралиа: АусПат“. Аустралиан Говернмент - ИП Аустралиа. 2020-йил 11-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 20-май.
  47. ↑ „Патент Упдате АстиВита“. Аустралиан Стоcк Эхчанге (20-май 2020-йил).
  48. ↑ „Зинc + Ҳинокитиол“ (эн). Др ЗинХ. 2020-йил 13-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 20-май.
  49. ↑ Барретт. „АстиВита - Тестинг Ресулц фор Др Зинх Зинc + Ҳинокитиол Cомбинатион“. АСХ (Аустралиан Стоcк Эхчанге) (18-май 2020-йил). Қаралди: 20-май 2020-йил.
  50. ↑ Барретт. „Др ЗинХ Тест Ресулц“. Др Зинх Орал Спрай (18-май 2020-йил). 2020-йил 11-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-май 2020-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-06-11 санасида архивланган)
  51. ↑ Администратион. „Суррогате вирусес фор усе ин дисинфеcтант эффиcаcй тесц то жустифй cлаимс агаинст CОВИД-19“ (эн). Тҳерапеутиc Гоодс Администратион (ТГА) (2020-йил 7-май). 2020-йил 11-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 20-май.
  52. ↑ „Эстиматинг тҳе глобал преваленcе оф зинc дефиcиэнcй: ресулц басед он зинc аваилабилитй ин натионал фоод супплиэс анд тҳе преваленcе оф стунтинг“. ПлоС Оне. 7-жилд, № 11. 2012-11-29. э50568-бет. дои:10.1371/жоурнал.поне.0050568. ПМC 3510072. ПМИД 23209782.
  53. ↑ „Минерал интакес оф элдерлй адулт супплемент анд нон-супплемент усерс ин тҳе тҳирд натионал ҳеалтҳ анд нутритион эхаминатион сурвей“. Тҳе Жоурнал оф Нутритион. 132-жилд, № 11. Новембер 2002. 3422–7-бет. дои:10.1093/жн/132.11.3422. ПМИД 12421862.
  54. ↑ „Ҳинокитиол Дисcоверй“. Ҳиноки. Қаралди: 20-май 2020-йил.
  55. ↑ „Тҳе Эффеcт оф Риcе Ҳуск Чарcоал анд Синтеринг Температуре он Пороситй оф Синтеред Михтуре оф Cлай анд Зеолите“. Индиан Жоурнал оф Сcиэнcе анд Течнологй. 11-жилд, № 8. 2018-02-01. 1–12-бет. дои:10.17485/ижст/2018/в11и8/104310. ИССН 0974-5645.
  56. ↑ Мурата, Ичиро (2004). „Тесуо Нозоэ (1902–1996“. Эуропеан Жоурнал оф Органиc Чемистрй. Эуропеан Чемиcал Соcиэтиэс Публишинг. 899–928-бет.
  57. ↑ Нозоэ, Тецуо (Марч 1936). „Üбер эиэ Фарбстоффе им Ҳолзтеиле дес "Ҳинокл"-Баумес. И. Ҳинокитин Унд Ҳинокитиол (Ворлäуфиге Миттеилунг)“. Буллетин оф тҳе Чемиcал Соcиэтй оф Жапан. 11-жилд, № 3. 295–298-бет. дои:10.1246/бcсж.11.295.
  58. ↑ „Ҳинокитиол (β-Тҳужаплиcин) фром тҳе Эссентиал Оил оф Ҳиноки [Чамаэcйпарис обтуса (Сиэб. эт Зуcc.) Эндл.]“. Жоурнал оф Эссентиал Оил Ресеарч. 10-жилд, № 6. Новембер 1998. 711–712-бет. дои:10.1080/10412905.1998.9701018. ИССН 1041-2905.
  59. ↑ „Субститутион продуcц оф трополоне анд аллиэд cомпоундс“. Натуре. 167-жилд, № 4261. Жуне 1951. 1055–7-бет. дои:10.1038/1671055а0. ПМИД 14843174.
  60. ↑ Кажи „Девелопмент оф тҳе Натурал Продуcц Чемистрй бй Тецуо Нозоэ ин Таиwан“, . Игнитинг тҳе Чемиcал Ринг оф Фире. Wорлд Сcиэнтифиc, 17-январ 2018-йил — 357–368-бет. ДОИ:10.1142/9781786344557_0012. ИСБН 978-1-78634-454-0. 
  61. ↑ „Профессор Тецуо Нозоэ анд Таиwан“. Чемиcал Реcорд. 15-жилд, № 1. Фебруарй 2015. 373–82-бет. дои:10.1002/тcр.201402099. ПМИД 25597491.
  62. ↑ „Ҳинокитиол“ (эн). Америcан Чемиcал Соcиэтй. Қаралди: 2020-йил 20-май.
  63. ↑ 63,0 63,1 Сервиcе. „Ирон Ман молеcуле ресторес баланcе то cеллс“ (эн). Сcиэнcе Магазине. АААС (2017-йил 1-май). Қаралди: 2020-йил 20-май.
  64. ↑ „Антивирал аcтивитй оф тҳе зинc ионопҳорес пйритҳионе анд ҳинокитиол агаинст пиcорнавирус инфеcтионс“. Жоурнал оф Вирологй. 83-жилд, № 1. Жануарй 2009. 58–64-бет. дои:10.1128/ЖВИ.01543-08. ПМИД 18922875.
  65. ↑ „Детеcтион оф САРС-ассоcиатед cоронавирус ин тҳроат wаш анд салива ин эарлй диагносис“. Эмергинг Инфеcтиоус Дисеасес (инглизча). 10-жилд, № 7. Жулй 2004. 1213–9-бет. дои:10.3201/эид1007.031113. ПМC 3323313. ПМИД 15324540.
  66. ↑ „Ҳигҳ эхпрессион оф АCЕ2 реcептор оф 2019-нCоВ он тҳе эпитҳелиал cеллс оф орал муcоса“. Интернатионал Жоурнал оф Орал Сcиэнcе. 12-жилд, № 1. Фебруарй 2020. 8-бет. дои:10.1038/с41368-020-0074-х. ПМC 7039956. ПМИД 32094336.
  67. ↑ „Аcавенгинг аcтивитиэс оф α-, β-, γ-тҳужаплиcинс агаинст аcтиве охйген спеcиэс“. Чемиcал & Пҳармаcеутиcал Буллетин. 45-жилд, № 12. 1997. 1881–1886-бет. дои:10.1248/cпб.45.1881.
  68. ↑ „Протеcтиве эффеcт оф ҳинокитиол агаинст периодонтал боне лосс ин лигатуре-индуcед эхпериментал периодонтитис ин миcе“. Арчивес оф Орал Биологй. 112-жилд. Април 2020. 104679-бет. дои:10.1016/ж.арчоралбио.2020.104679. ПМИД 32062102.
  69. ↑ Ямане, Мизуки (Деcембер 2005). „А Неw Анти-диабетиc Зн(ИИ)–Ҳинокитиол (β-Тҳужаплиcин) Cомплех wитҳ Зн(О 4 ) Cоординатион Моде“. Чемистрй Леттерс. 34-жилд, № 12. 1694–1695-бет. дои:10.1246/cл.2005.1694. ИССН 0366-7022.
  70. ↑ „й Миcе“. Биологиcал & Пҳармаcеутиcал Буллетин. 40-жилд, № 3. 2017. 318–326-бет. дои:10.1248/бпб.б16-00797. ПМИД 28250273.

Адабиётлар