Hir Ranjha
Ҳир Ранжҳа мақбараси — Покистоннинг Панжоб вилояти Жҳанг шаҳрида жойлашган ХВ асрга оид тарихий ёдгорлик. Анъанавий панжоб халқ оғзаки ижодидаги „Ҳеэр Ранжҳа“ фожиаси қаҳрамонлари Ҳеэр Сял ва Дҳеэдо Ранжҳанинг мақбараси деб тахмин қилинади[1][2].
| Мақбара | |
Ҳир Ранжҳа
| |
 | |
„Ҳеэр ва Ранжҳа“ достони Ҳинд яримороли машҳур бўлган бир нечта романтик халқ оғзаки ижоди намуналаридан биридир. Ушбу фожиали воқеа турли шеърий талқинларда баён этилган бўлиб, уларнинг энг машҳури Ворис Шоҳ томонидан 1766-йилда ёзилган „Ҳеэр“ достонидир[3]. Ҳеэрнинг ватани Жҳанг бўлгани учун, ривоятга кўра, Ҳеэр ва Ранжҳа шу ерга дафн этилган. Ҳар йили Муҳаррам ойида мақбара ёнида Урс маросими ўтказилади.
Тарихи
Ҳеэр ва Ранжҳанинг қайси даврда яшагани аниқ маълум эмас. Бироқ улар ХВ асрда ҳозирги Покистон ҳудудидаги Панжоб вилоятида яшаган деб тахмин қилинади. Мақбарадаги лавҳада уларнинг вафот этган йили ҳижрий 876-йил деб кўрсатилган бўлиб, бу милодий 1471-йилга тўғри келади[4]. Мақбара қачон бунёд этилгани ҳам аниқ эмас, аммо Ҳеэр ва Ранжҳанинг вафотидан кейин қурилган деб ҳисобланади.
Меъморчилиги
Мақбара ислом меъморчилиги услубида қурилган бўлиб, гумбаз ва тўрт бурчагидаги кичик минораларга эга. Гумбаз равоқ бошланадиган нуқтадан 1 футдан сал кўпроқ баландликка кўтарилган, унинг тепасида эса кичик гумбазча мавжуд. Ҳеэр ва Ранжҳа мақбара ичидаги битта қабрга дафн этилган. Қабр кошинлар билан безатилган ва мармар қабр тоши билан белгиланган
Жойлашуви
Мақбара Покистоннинг Панжоб вилояти Жҳанг шаҳрида Файсалобод йўли ва темирйўл линияси яқинида жойлашган. Шунингдек, ёдгорлик Маи Ҳир майдони, Навоз Шариф стадиони ва янги спорт мажмуасига ҳам яқин.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Жамил, Сидра „Тҳе Томб оф Ҳеэр Ранжҳа, Жҳанг“. Ёулин Магазине.
- ↑ „А сторй оф неглеcт: Ҳеэр-Ранжҳа'с томб ин шамблес“. Тҳе Эхпресс Трибуне (2020-йил 10-феврал).
- ↑ ҳттп://апнаорг.cом/ресеарч-паперс/энглиш/папер-9/паге-1.штмл, Ҳеэр Ранжҳа, ресеарч папер он эпиc поэм wриттен бй Wарис Шаҳ ин 1766 он Аcадемй оф тҳе Пунжаб ин Нортҳ Америcа wебсите, Ретриэвед 1 Марч 2016
- ↑ „Панжаб Дигитал Либрарй - Дигитизатион оф Пунжаб Дистриcт Газеттеэрс - Парт А - Дистриcт Жҳанг“. www.панжабдигилиб.орг.
Ҳаволалар
 |
Викиомборда „Ҳир Ранжҳа“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |