Hirshabelle
Ҳиршабелле (сомалича: Hirshabeelle; баъзан ҲирШабелле деб ҳам ёзилади), расман Ҳиршабелле Давлати (сомалича: Dowlad Goboleedka Hirshabeele ee Soomaaliya) — Жанубий Сомалининг марказидаги мухтор вилоят. Пойтахти – Жоҳар шаҳри. Сомалининг энг ёш “давлати” ҳисобланади[1].
Ҳиршабелле Сомали Давлати | |
|---|---|
 | |
| Мадҳия: Қолобаа Cаланкеэд | |
 | |
| Пойтахт | Жоҳар |
| Энг катта шаҳар | Беледуэйн |
| Расмий тил(лар) | Сомалийча |
| Этник гуруҳлар | Сомалилар |
| Дин | Ислом |
| Ҳукумат | Президентлик демократияси остидаги федератив давлат |
| Али Абдуллоҳи Ҳуссайн | |
| Юсуф Аҳмад Ҳагар | |
| Абдиҳаким Луқмон | |
| Сомалида мухтор федерал аъзо давлат | |
• Эълон қилинди |
2016-йил 5-октябр |
| Аҳоли | |
• 2020-йилги рўйхат |
3 771 638 киши (тахминан) |
| ҲДИ |
0.3 лоw |
| Пул бирлиги | Сомали шиллинги (СОС) |
| Вақт минтақаси | УТC+3 |
• Ёз (ДСТ) |
УТC+3 (кузатилмаган) |
| Автомобил ҳаракати | ўнг |
| Телефон префикси | +252 (Сомали) |
| ИСО 3166 коди | СО |
| Интернет домени | .со |
У шарқда Галмудуг, ғарбда Жануби-ғарбий Сомали, жанубда Сомалининг пойтахти жойлашган Банадир вилояти ва шимолда Эфиопия билан чегарадош. Жануби-шарқдан Ҳинд океани томонидан ювилади.
Ҳиршабелле Сомалининг Ҳирон ва Ўрта Шабелле минтақаларидан иборат. Давлат номи уларнинг номларини бирлаштиришдан келиб чиққан. Ҳиршабелле Сомалининг вақтинчалик конституциясида белгиланганидек, ўзини Сомали Федератив Республикасининг мухтор давлати деб эълон қилди.
Тарихи
Ҳиршабел штатини яратиш узоқ вақтдан бери мунозарали бўлиб келган, Ҳирон ва Ўрта Шабел ҳудудлари ўзларининг алоҳида минтақавий штатларини яратиш истагини билдирган.
2016-йил октабр ойида маҳаллий президентлик сайловлари бўлиб ўтди, унда Али Абдуллаҳи Особле ғалаба қозонди[2]. 2017-йил 11-мартда Ҳиршабелле парламенти 52 вазирдан (740) иборат янги кабинетни тасдиқлади[3]. 2017-йил сентабр ойида парламент янги президент Муҳаммад Абди Варни сайлади. Бироқ, янги ҳукумат асосан Могадишода жойлашган бўлиб, унинг ваколатлари фақат Ўрта Шабелле минтақаси ва Жоҳар шаҳрининг бир қисми билан чекланган.
Транспорти
Жоҳар орқали ўтувчи ва Жалалакси ва Могадишо шаҳарларини боғловчи йўл нисбатан хавфсиз ҳисобланади. Жалолаксидан Булдо-Бардегача бўлган йўл Булдо-Барде шаҳридаги шаҳар учун таъминот йўлидир, аммо, “Ҳаракат ал-Шабоб” ҳужумларига дучор бўлиши мумкин. Було-Бардедан Беледуэйндаги Ҳалган шаҳарчаси орқали ўтадиган йўл “ал-Шабоб” ҳудудидан ўтади ва шунинг учун гуруҳ ҳужумларига кўпроқ мойил. Бунда фуқаролик транспорти ҳаракати “ал-Шабоб” ҳудуди орқали амалга оширилиши мумкин.
Аҳолиси
| Минтақа | Аҳоли |
|---|---|
| Ҳирон | 514 901 |
| Ўрта Шабелле | 901 183 |
| Ҳаммаси | 1 416 084 |
Ҳирон минтақаси округлари
| Округ | Аҳоли |
|---|---|
| Белет Wейне | 144,345 |
| Було Бурто | 89,120 |
| Фарлибаах | 45,237 |
| Cеэлcаде | 21,712 |
| Жалалақси | 46,724 |
| Махаас | 21,918 |
| Матабаан | 27,704 |
| Буқ Ақабле | 29,386 |
Ўрта Шабелле минтақасининг округлари
| Округ | Аҳоли |
|---|---|
| Жоwҳар | 218,027 |
| Балcад | 120,434 |
| Адан Ябаа | 62,917 |
| Cадале | 46,720 |
| Wаршеикҳ | 15,573 |
| Маҳадай | 51,230 |
Иқлими
Март ва апрел ойларида Хирон пойтахти Беледуэйн шаҳрида ўртача кунлик максимал ҳарорат 36,7 °C (98,1 °Ф) ни ташкил қилади. Декабр ойида ўртача кунлик максимал ҳарорат 21,9 °C (71,4 °Ф).
Манбалар
- ↑ „Ҳиршабеэлле: Таариикҳда Мадахwейне Cали Cабдуллаҳи Cособле Иё Барнаамижкииса“ (эн-УС). Гообжоог Неwс (2016-йил 17-октябр). Қаралди: 2020-йил 12-ноябр.
- ↑ Баарламаанка Ҳиршабеэле оо мадахwейне доортай — ББC Неwс Сомали
- ↑ ҲирШабеэлле оо еэлатай мадахwейне cусуб — ББC Неwс Сомали
Изоҳлар
- Ҳиираан Онлине: Сомали неwс
- Сомалиа: Ҳиршабелле Солвес Диспуте Бетwеэн Топ Леадершип
- Сомалиа: Фоллоwинг делайс Ҳиршабелле Пресидент унвеилс cабинет
- Амисом лаунчес Оператион Антелопе ин ҲирШабелле стате, Сомалиа (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-08-08 санасида архивланган)
- Отчет ЭАСО — Информация о стране происхождения. Сомали. Ситуация в сфере безопасности