Hisor (Jamoat)

Ҳисор ёки Ҳисор жамоати (тожикча: Ҷамоати деҳоти Ҳисор) — маъмурий бирлик, Тожикистон Республикасининг Ҳисор туманидаги қишлоқ фуқаролар йиғини (жамоат). Ҳисор қишлоқ фуқаролар йиғини Ҳисор вилояти марказидан 6 км узоқликда қадимий Ҳисор Шодмон шаҳри марказида жойлашган.

Харитада

Жамият ҳудудида Ҳисор қал’аси жойлашган.

Географик жойлашуви ва тарихи

Маҳалла Ўртабуз ва Боботоғ этакларида, денгиз сатҳидан 700–900 м баландликда жойлашган бўлиб, 1932-йил 29-январда Ҳисор посёлкасидан қишлоқ советига айлантирилган. Унинг олдинги номи Шумон қадимги паҳлавий тилидан келиб чиққан бўлиб, ернинг олд қисми, баландлик ва тепалик деган маънони билдиради. Қадимда Ҳисор Шарқий Бухоронинг сиёсий, маданий ва иқтисодий маркази ҳисобланган.

Ҳисор қал’аси арчаси дарвозалари пойида Тожикистон Мухтор Совет Социалистик Республикаси ташкил этилганлиги ҳақидаги Декларация ўқиб эшиттирилди.

Тожикистон Республикаси Мажлиси Миллийнинг 2008-йил 5-июндаги қарори билан Ҳисор жамоати ҳудудини демонтаж қилиш йўли билан Ўрян жамоати ташкил этилиб, унга 7 та қишлоқ қишлоқлари ўтказилди.

Ҳисор жамияти ҳудудида 25 қишлоқ бор: Ҳисор (Ҳисор, Юқори Ҳисор, Қалʻаи-Хисор, Қалʻа), Чашмаи-Моҳиён (собиқ Первомайский), Ҳаётинав, Навбунёд, Навбаҳор, Наврўз, Гулмайдон, Насаф, Ўзбекистон, Сарчашма (собиқ Юқори Окули), Сайёд (собиқ Қуйи Окули), Бо''стон, Ҳуснобод, Сумбула, Боғ, Кўҳнабой, Равшан, Шерхони, Иттифоқ, Гулхани, Кончи, Хушманзар (собиқ Шарқ тонги), Жўрубсой, Булбулочашма (К. Мавлошайл).

Жамият ғарбдан Деҳқонобод, шимолдан Шарора, жанубдан Рудакий маҳалласи билан чегарадош.

Қишлоқ хо'жалиги

Томорқа ерларининг умумий майдони 1165 га, фермер ва ёрдамчи хўжаликлар учун умумий ер майдони 450 га, шахсий ёрдамчи эрларнинг умумий майдони 91 га, ООО ерларининг умумий майдони. им. Абдурауф Юсуфов 2150 гектар, шундан: ҳайдаладиган ер – 969 гектар; яйловлар - 50 гектар; кўп йиллик дарахтлар ерлари – 51 га; сув - 139 га; ё'ллар - 4 гектар; бошқа ерлар – 936 га, “Сумбула” фермер хўжалигининг умумий ер майдони – 920 га, шундан: ҳайдаладиган ерлар – 238 га; яйловлар - 50 гектар; кўп йиллик дарахтлар ерлари – 53 га; сув - 67 га; ё'ллар - 14 гектар; бошқа ерлар – 498 гектар, “Октябрнинг 50-йиллиги” МЧЖнинг умумий ер майдони 336 гектар, шундан: экин майдонлари – 243 гектар; ко'п йиллик дарахтлар эрлари - 2 га; сув - 33 га; ё'ллар - 25 га; бошқа ерлар - 33 гектар.

Инфратузилма

Жамият ҳудудида 6 та умумта’лим мактаби, 5 та бошланғич мактаб, Собир Шоҳоний номидаги туман лицейи, гимназия, ўрта мадраса, мактабгача та’лим муассасаси, 3 та йирик фермер хўжалиги ва 100 та кичик деҳқон хўжалиги, 3 та ғишт ишлаб чиқариш корхонаси, 4 та қум ва тошни қайта ишлаш корхонаси, кўпикли пластмасса ишлаб чиқариш корхоналари, эшик, дераза ва электромонтаж заводлари, 5 та соғломлаштириш пункти, 5 та тиббиёт пункти, туғруқхона, Ҳисор маданият қўриқхонаси, 2 та собор масжиди, 41 та бешта масжид мавжуд. масжидлар, савдо нуқталари, кутубхоналар, маданият маркази.

Адабиётлар

• Ф. Азиз, С. Одина. Ҳисори Шодмон: аз бостон то инзамон. — Душанбе, 2013;
• Ш.Не’матова, М.Асроров, Махфузгарони та’рих. — Душанбе, 2010;
• С. Один. Зилзилай Хисор. - Душанбе, 2009 йил.