Ziyosfera

Hlybokaye

Ҳлйбокае ёки Глубокое ( беларусча: Глыбокае , русча: Глубокое , полякча: Гłęбокиэ , литовча: Глубокас , идишча: גלובאָק ) — Белоруссиянинг Витебск вилоятидаги шаҳар, Глибокае тумани пойтахти ( беларусча: Глыбоцкі раён ). Шаҳар Полоцкдан Вилнюсгача бо'лган халқаро ё'лда жойлашган бо'либ, 1932-йилда урушлараро Полшада (шаҳар 1940-йилда Совет Иттифоқи томонидан 1939-йилда Полшага бостириб кирилгандан кейин қо'шилган) Wоропажевога (Варапаэва) тарихий темир ё'л линияси қурилган. 2010-йилда 18200 нафар аҳоли бо'лган[1].

Ҳлйбокае
Мамлакат Украина

Шаҳар чегараларида иккита кичикроқ ко'л бор: Каҳалнае (Кагалнаэ) ва Гранд (Вяликаэ), улардан Қайин дарёси (Баярозовка, Полшада Брзозówка) бошланади. Турар жой ҳақидаги биринчи ёзма ма'лумот 1514-йилга то'г'ри келади. Иккинчи жаҳон уруши даврида босиб олинган Полшада Березвец шаҳрининг тумани Совет НКВД махфий полицияси томонидан 2000-3000 нафаргача полшалик маҳбуслар қирғин қилинган жой бўлган ва 1941-йил июлидан 1944-йил июлигача фашистлар ишғоли пайтида бир неча минг яҳудий ўлдирилган [2].2009-йилнинг охирига келиб, ҳудуд Полшадан тортиб олингандан кейин НКВД томонидан отиб ташланган 20 дан ортиқ қурбонларнинг қолдиқлари яна маҳаллий черков подвалида топилган [3].

Тарихи

Тарихий манбаларда Ҳлйбокае ҳақида биринчи ма'лумот 1414-йилга то'г'ри келади ва бу сана унинг асос солинган йили ҳисобланади..1514-йилда Хлибокае Литва Буюк Герцоглигининг ҳужжатларига Зианович оиласига тегишли бо'лган уй ва мулкдан иборат сифатида киритилган[1] . Яҳудийлар Хлибокаега биринчи марта ХВИИ асрда жойлашдилар ва ХИХ асрнинг охирига келиб шаҳарнинг 5600 аҳолисининг 70% ни ташкил этган[2].

Полша-Совет мустақиллик уруши пайтида Хлибокей 1919-йил декабр ойида Полша армияси томонидан босиб олинди, аммо 1920-йил июл ойида Михаил Тухачевскийнинг ҳужуми натижасида болшевиклар қо'лига о'тди. 1920-йил 5 июлда Хлибокае яқинида жанг бо'либ, ҳар икки томондан 1500 га яқин аскар ҳалок бо'лди. 1920-йил октябр ойида поляклар шаҳарни қайтариб олдилар. Хлйбокаенинг Иккинчи Полша Республикаси таркибига қо'шилиши 1921-йилда Полша ва Совет Иттифоқи о'ртасида имзоланган Рига шартномаси билан расман тасдиқланган. Унга шаҳар мақоми берилди ва Дзиśниэńски-Глебокиэ туманининг ма'мурий маркази ва муниципалитетнинг қароргоҳи бо'лди. 1921-йил 19-февралда Хлибокае Новогродек (1919—39), 1922-йил 13-апрелдан Зиэмиа Wиленска вилояти ва 1926-йил 20-январда Вилно (1926—39) водийлиги таркибига кирди. 1933-йил 10-ноябрда Глинишча аҳоли пункти Ҳлйбокае чегарасига киритилди [1].

Березвеc туманидаги Полша Рим-католик черкови, илгари 1941-йилда Совет НКВД томонидан Полша ҳарбий асирларини қирг'ин қилган алоҳида шаҳарча.

Ёдгорликлар

  • Бокира соборининг туг'илиши - Дискалсед Кармелитлар черковига баг'ишланган. Биби Марямнинг тахмини (1730-1735).
  • Азиз черкови. Гłęбокиэдаги Тринитй - католик черкови, Муқаддас Уч Бирликнинг черкови 1628 йилда губернатор Жозеф Корсак томонидан асос солинган. Муқаддас Уч Бирлик черкови ташкил этилганидан бери доимий равишда фаолият юритаётган ҳозирги Беларус ҳудудидаги кам сонли черковлардан биридир.
  • Березвеcдаги черков ва Базилия монастири - Совет ҳокимияти даврида Ҳлйбокаега қо'шилган. 1637 йилда Жозеф Корсак томонидан асос солинган. Дастлаб, 1756-1767 йилларда ёг'оч, г'иштдан қурилган. 1839-йилда Базилия ордени бекор қилинди, ХИХ асрнинг иккинчи ярмида монастир православ монастирига айланди. Католик черкови о'ртасида қайта тикланган монастир ва монастир КОП жойлаштирилган. 1939-йил сентябр ойида НКВД қамоқхонада поляклар учун хоналарни ташкил қилди. Сақланган монастир танаси. Побазйлиаńски черкови, барокко Вилнюснинг го'зал намунаси, 1970-йилда маҳаллий ҳокимият буйруг'и билан вайрон қилинган. Базилия монастири биносининг қолдиқлари ҳозир қамоқхонада.
  • "Копcиówcе" да Чапел қабристони - п. Азиз Илёс (ХВИИ аср) - Жозеф Корсакнинг асоси. Кармелитлар ма'бадига г'амхо'рлик қилди (шунинг учун қо'нг'ироқ Кармел тог'ининг Ҳермитлари ордени асосчиси Санкт Элиас олди). Тахминан 1775-йил - ма'бадни қайта қуриш. 1865-йилда - черковга олиб борилди, 1921-йилда - о'ша пайтда черков ректори, "мактаб" черкови сифатида танилган католик черковининг тикланиши. Қабристонда Исонинг муқаддас юраги, 1928-1938 - Фр. Казимиэрз Мирйноwски (CАТ). 1932-йил - Ма'бадни та'мирлаш, 1938- йил черков ректори, Фр. Мирйноwски, шунингдек, ибодатхоналар ва Корабй Сорока хизмат қилган. Ҳозир фойдаланилмаяпти.
  • Закопанедаги бинолар, 1920-1930 йиллар. Шаҳар Закопане услубида олтита уй қурилган ёки қайта қурилган. Улар Фреэ ва Комсомолская (собиқ Нарутовиcза) ко'чаларида Браслав ҳам қурилган ва Сзаркоwсзcзйźниэ. Барча уйлар металл том билан қопланган. Мажмуага личинкалар ҳам экилган.

Вайрон қилинган ёдгорликлар

  • Радзивил саройи - Модел йили - 1700 йилдан кейин. Ё'қотилган - 2005-йил август. Тарихий обида ўрнида ҳокимият рухсати билан дўкон қурилган.
  • Православ черкови. Тринитй - Модел йили - ХВИИ. Вайрон қилинган - 1880-йил.
  • Синагога - қурилган - тахминан ХВИИИ. Вайрон қилинган - 1941-йилдан кейин.

Таниқли одамлар

  • Павел Сухой, совет самолёт конструктори
  • Тадеуш Доłęга-Мостоwиcз, полшалик ёзувчи, романчи, ссенарий муаллифи
  • Жазеп Драздович, рассом, бир неча йил Ҳлйбокае шаҳрида яшаган ва дарс берган.
  • Клавдзий Дуж-Душевский (1891 - 1959), беларуслик қурилиш муҳандиси, архитектор, дипломат ва журналист, 1917-йилда Беларуснинг оқ-қизил-оқ байрог'ини яратувчиси [4].

Қардош шаҳарлар - қардош шаҳарлар

 

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Тҳис артиcле инcорпоратес генерал информатион транслатед фром тҳе cорреспондинг артиcле ин Полиш Wикипедиа.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Тҳе Унтолд Сториэс: Тҳе мурдер ситес оф тҳе Жеwс ин тҳе оccупиэд территориэс оф тҳе формер УССР – Глęбокиэ“. Яд Вашем. Қаралди: 2020-йил 12-октябр.
  3. ↑ 'Сталин виcтимс' фоунд ин Беларус. Тҳе ББC Неwс. 24 Жулй 2009
  4. ↑ „Тҳе флаг оф режеcтион оф Лукашизм“ (эн). белсат.эу. Қаралди: 2022-йил 26-январ.
  5. ↑ „Глубокоэ - Кирят Биалик: фриэндс оф тҳе cитиэс“. 2017-йил 10-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 27-ноябр.

Қо'шимча о'қиш

Ҳаволалар

Андоза:Витебск Регион 

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Hlybokaye" dan olindi