Honzoda Sulton
Ҳонзода Султон (усмонли туркча: خانزادہ سلطان; тах. 1607 – 1650-йил 21-сентябр) – Усмоний малика, Усмонийлар империяси султони Аҳмад И (ҳ. 1603–1617) ва Кöсем Султоннинг қизи, султон Усмон ИИ нинг (ҳ. 1618–1622) ота бир, она бошқа опаси, султон Мурод ИВ (ҳ. 1623–1640) ва Иброҳим И нинг (ҳ. 1640–1648) туғишган опаси, шунингдек, султон Меҳмед ИВ (ҳ. 1648–1687), Сулаймон ИИ (ҳ. 1687–1691) ва Аҳмад ИИ нинг (ҳ. 1691–1695) аммаси.
| Ҳонзода Султон | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Туғилиши |
тах. 1607 (?)[1]. Топкапı саройи, Константинопол, Усмонийлар империяси (ҳозирги Истанбул, Туркия) | ||||
| Вафоти |
1650-йил 21-сентябр Константинопол, Усмонийлар империяси | ||||
| Дафн этилган жой |
Иброҳим И мақбараси, Аясофя | ||||
| Турмуш ўртоғи |
| ||||
| Фарзандлари |
биринчи никоҳ Фüлане Хонимсултон иккинчи никоҳ Султонзода Абдулбоқийбей | ||||
| |||||
| Сулола | Усмонийлар | ||||
| Отаси | Аҳмад И | ||||
| Онаси | Кöсем Султон | ||||
| Дини | Ислом, суннийлик | ||||
Ҳаёти
Ҳонзода Султон тахминан 1607-йилда[1] Константинополда туғилган. У султон Аҳмад И ва унинг хотини Кöсем Султоннинг қизи бўлган[2]. Отаси 1617-йилда вафот этгач, Эски саройга кўчган[3].
Ҳонзода Султон 1623-йил март ойида Эски саройда Ладикли Байрам пошога турмушга чиқди[4]. Пошо ўша пайтда яничарлар оғаси эди[5][6][6][7][3]. Уларнинг бир қизи бўлган[8]. Байрам пошо 1638-йилда вафот этгач, Ҳонзода 1639-йил октябр ойида Байрам пошо саройида вазир Наққош Мустафо пошога турмушга чиқди. Ундан Султонзода Абдулбоқий бей исмли ўғли туғилди[9]. Шу даврда унинг кундалик маоши 430 аспер бўлган[10].
1643-йилда укаси султон Иброҳим ҳукмронлигининг дастлабки даврида Ҳонзода опа-сингиллари Ойша Султон ва Фотма Султон каби ўша давр сарой маликаларига бериладиган энг юқори кундалик маош яъни 400 асперни олгани қайд этилган[11]. Кейинроқ тахминан 1647-йилда номаълум сабабларга кўра шармандаликка дучор бўлиб, опалари Ойша, Фотима ва жияни Кая Султон билан бирга султоннинг жорияларига бўйсундирилиш каби таҳқирли ҳолатга дучор этилган. Султон уларнинг ер-мулки ва бойликларини тортиб олган ва ўзининг суюклиси Ҳумошоҳга хизмат қилдирган. Улар Ҳумошоҳ овқатланаётганда хизматчилардек тик туриш, қўлини ювиши учун совун, тоғора ва сув қумғонини олиб келиб ушлаб туришарган[12]. Султон опа-сингилларини суюклиги Ҳумошоҳга етарлича яхши хизмат қилмаган деб ҳисоблагани сабабли уларни кейинчалик Эдирне саройига сургун қилган[13].
Вафоти
Ҳонзода Султон 1650-йил 21-сентябрда вафот этган[14] ва Аясофя масжидидаги укаси султон Иброҳим мақбарасига дафн этилган[15].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Сакаоğлу 2008, с. 322.
- ↑ Пеирcе 1993, сс. 105, 365.
- ↑ 3,0 3,1 Пеирcе 1993, с. 123.
- ↑ Тезcан, Баки. Сеарчинг фор Осман: А реассессмент оф тҳе депоситион оф тҳе Оттоман Султан Осман ИИ (1618–1622), Новембер 2001 — 334 н. 58-бет.
- ↑ Думас 2013, с. 563.
- ↑ 6,0 6,1 Çиçэк, Фикри. Ан эхаминатион оф даилй политиcс анд фаcтионалисм ат тҳе Оттоман Империал cоурт ин релатион то тҳе региcиде оф Осман ИИ (р. 1618-22). Истанбул Şэҳир Университй, 2014 — 66 н. 197-бет.
- ↑ Эфенди, А.; Йıлмазер, З.. Топçулар Катиби ʻАбдüлкāдир (Кадрı) Эфенди Тариҳи: метин ве таҳлıл, Публиcатионс де ла Соcиéтé д'ҳистоире турқуэ. Тüрк Тариҳ Куруму Басıмеви, 2003 — 761-бет. ИСБН 978-975-16-1585-5.
- ↑ Акалин, Эсин. Стагинг тҳе Оттоман Турк: Бритиш Драма, 1656 1792. Cолумбиа Университй Пресс, 11 Оcтобер 2016 — 166–7-бет. ИСБН 978-3-838-26919-1.
- ↑ Думас 2013, с. 574.
- ↑ Думас 2013, с. 462.
- ↑ Пеирcе 1993, с. 128.
- ↑ Пеирcе 1993, с. 246.
- ↑ Мустафа Наима Эфенди. Наîмâ Тâриҳи - Cилт 4. Зуҳури Даниşман Яйиневи, 1968 — 1781-бет.
- ↑ Корнрумпф, Ҳанс-Жüрген „Эине бишер унверöффентличте Қуэлле üбер диэ эрстен Региэрунгсжаҳре Султан Меҳмедс ИВ, (1648-1655)“, . Фестгабе фüр Ҳанс-Рудолф Сингер: зум 65. Гебурцтаг ам 6. Април 1990 üберреичт вон сеинен Фреунден унд Коллеген, ФАС, Публикатионен дес Фачбереичс Ангеwандте Спрачwиссенсчафт дер Жоҳаннес Гутенберг-Университäт Маинз ин Гермершеим: Абҳандлунген унд Саммелбäнде. П. Ланг, 1991 — 553, 563-бет. ИСБН 978-3-631-43584-7.
- ↑ Айвансарайî, Ҳ.Ҳ.; Cране, Ҳ.. Тҳе Гарден оф тҳе Мосқуэс: Ҳафиз Ҳüсейин Ал-Айвансарайî'с Гуиде то тҳе Муслим Монуменц оф Оттоман Истанбул, Брилл Боок Арчиве Парт 1. Брилл, 2000 — 10-бет. ИСБН 978-90-04-11242-1.
Адабиётлар
- Думас, Жулиэтте. Лес перлес де наcре ду султанат: Лес принcессес оттоманес (ми-ХВе – ми-ХВИИИэ сиècле), 2013.
- Пеирcе, леслиэ П.. Тҳе Империал Ҳарем: Wомен анд Совереигнтй ин тҳе Оттоман Эмпире. Охфорд Университй Пресс, 1993. ИСБН 978-0-195-08677-5.
- Сакаоğлу, Неcдет. Бу мüлкüн кадıн султанларı: Вâлиде султанлар, ҳâтунлар, ҳасекилер, кадıнефендилер, султанефендилер. Оğлак Яйıнcıлıк, 2008. ИСБН 978-9-753-29623-6.