Ziyosfera

Horace Vernet

Éмиле Жеан-Ҳораcе Вернет (таллафузи; Эмиле Жан-Ҳорас Вернет) (1789-йил 30-июнда туғулган), оддийгина Ҳораcе Вернет номи билан машҳур бўлган франсуз рассоми, жанглар, портретлар ва шарқшунослик мавзуларида ижод қилган мусаввир.

Ҳораcе Вернет

Қувур билан автопортрет (1835-йил)
Ҳақиқий исмиÉмиле Жеан-Ҳораcе Вернет
Таваллуди 30-июн 1789-йил
Вафоти 17-январ 1863-йил(1863-01-17)
(73 ёшда)
Париж, Франсия
Оқим Шарқшунос

Биография

Папа қўшинларини ҳайратда қолдирган италян бригандлари

Вернет Клод Жозеф Вернетнинг ўғли бўлган яна бир машҳур рассом Карле Вернетда туғилган. Ҳораcе Вернет Париждаги Луврда туғилган, ота-онаси Франсия инқилоби пайтида у ерда қолган. Вернет тезда классицизм таъсирида санъат билан ажралиб турадиган академик франсуз тилидаги юксак фикрли жиддийликдан нафратланди ва асосан замонавий ҳаётдан олинган мавзуларни чизишга қарор қилади. Наполеон Бонапарт ҳокимият тепасида бўлган ўзининг илк фаолияти давомида франсуз аскарини идеаллаштирилган Давидий услубда эмас, балки кўпроқ таниш, халқ тилида тасвирлай бошлайди; Ҳораcе Вернет " Мустақил лагерни олиб кетиш " асарини намойиш қилганида атиги йигирма ёшда эди. Ҳораcе Вернетнинг франсуз аскарларини тўғридан-тўғри, камроқ идеаллаштирувчи услубда акс эттирувчи бошқа расмлари орасида „Полк ити“, "Турнайчи оти „ ва “Пониатовскининг ўлими" каби суратлари бор эди.

Ҳораcе Вернет Бурбон реставрацияси даврида Орлеан герцоги, бўлажак қирол Луи-Филип томонидан буюртма қилинган бир қатор жанговар расмлари учун тан олинган. Танқидчилар Ҳораcе Вернетнинг расм чизиш тезлигидан ҳайратда қолишди[1]. Фаолиятининг ушбу дастлабки босқичида чизган кўплаб расмлари „тарихий аниқлиги билан бир қаторда зарядланган манзаралари билан ҳам эътиборга олинган“[2]. Ушбу услубдаги расмларга мисол сифатида унинг „Тўрт жанг“ туркумлари киради: Жемаппес жанги (1821-йил), Монтмираил жанги (1822-йил), Ҳанау жанги (1824-йил) ва Валми жанги (1826-йил). Суд ва мухолифат билан тенг ҳуқуққа эга бўлиб, Ҳораcе Вернет 1829-йилдан 1835-йилгача Римдаги Франсия академиясининг директори этиб тайинланди.

Ўзининг узоқ муддатли фаолияти давомида Ҳораcе Вернет ўнлаб муҳим комиссиялар билан тақдирланган. Қирол Луи-Филипп унинг энг сермаҳсул ҳомийларидан бири эди[1]. Версал саройидаги бутун Константин хонаси уч йил ичида Ҳораcе Вернет томонидан безатилган. Қирол ундан „мустамлакачилик мевалари“га бағишланган галереяни чизишни илтимос қилди. Ўша пайтда Франсия Жазоирни уруш орқали мустамлака қилиб, уни ўзларининг фуқаролик комиссияси ёки „цивилизация комиссияси“ нинг бир қисми деб даъво қилмоқда. Тахминан 2000-йил олдин Шимолий Африкадаги Рим мустамлакачилигини акс эттирган неоклассик услубда Ҳораcе Жазоир аскарларини ўргатаётган франсуз унтер-офицерлари, Жазоир йўлларини қураётган франсуз муҳандислари ва Жазоир далаларида ишлаётган франсуз аскарларининг суратларини чизган[3][4].

Ҳораcе Вернетнинг Жазоир жанглари, масалан , Смаҳланинг қўлга олиниши ва Константиннинг қўлга олиниши каби тасвирлари бошқа франсузлар томонидан ҳам яхши қабул қилинди, чунки улар жанг қизғинда ўз армиясининг ёрқин тасвири эди. 1848-йилги инқилоб даврида июл монархияси қулаганидан сўнг, Вернет Франсиянинг Наполеон ИИИ да янги ҳомийни топди. Ҳораcе Вернет Иккинчи Империя даврида қаҳрамон франсуз армиясининг тасвирларини чизишда давом этди ва ўз содиқлигини ва реалистик йўлини сақлаб қолди. Ҳораcе Вернет Қрим уруши пайтида франсуз армиясига ҳамроҳ бўлиб, бир нечта расмларни, шу жумладан Олма жангидан бирини яратди, бу унинг олдинги расмлари каби яхши қабул қилинмади. Таниқли ва эҳтимол апокрифик бир латифанинг таъкидлашича, Вернетдан ўз суратларидан бирида жирканч генерални олиб ташлашни сўрашганда, Ҳораcе Вернет шундай жавоб берган: „Мен тарих рассомиман ва мен ҳақиқатни бузмайман“ урушни ифодалашга содиқлик.

Вернет (1858-йилда)

Вернетда дагерреотип фотографиясига ҳам қизиқиш пайдо бўлди. Ҳораcе Вернет ўз расмлари учун маълумотнома сифатида Мисрда фотосуратлар олди ва 1840-йил март ойида Малтада тўхтаб, Мисрга кетаётганда Форт Маноэлда оролнинг энг қадимги фотосуратларини олди. Бугунги кунда бу дастлабки фотосуратлар йўқолган деб нишонилади[5].

Вернет 1863-йил 17-январда ўзининг туғилган шаҳри Парижда вафот этди.

Адабий манбалар

Соуффлот кўчасидаги кўча жанги, Париж, 1848-йил 25-июн [6]

Артур Конан Дойлнинг Шерлок Холмснинг „Юнон таржимонининг саргузаштлари“ ҳикоясида Холмс Вернет билан боғлиқлигини таъкидлаб, "Менинг ота-боболарим қишлоқ хўжалиги бўлган … менинг бувим … франсуз рассоми Вернетнинг синглиси эди. Бу Клод Жозеф Вернетми, Карл Вернетми ёки Ҳорас Вернетми, аниқлик киритмасдан..

Галерея

  • Valmi jangi (1826-yil)
    Валми жанги (1826-йил)
  • Polsha Prometey (1831-yil)
    Полша Прометей (1831-йил)
  • Pontiya botqoqlarida ov qilish (1833-yil)
    Понтия ботқоқларида ов қилиш (1833-йил)
  • Jazoirlik Xoking xonim (1829-yil)
    Жазоирлик Хокинг хоним (1829-йил)
  • Saragossani qamal qilish (1819-yil)
    Сарагоссани қамал қилиш (1819-йил)
  • Papa Yuliy II Bramante va Mikelanjeloga Avliyo Pyotr bazilikasini loyihalashni buyurdi (1827-yil)
    Папа Юлий ИИ Браманте ва Микеланжелога Авлиё Пётр базиликасини лойиҳалашни буюрди (1827-йил)

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Руутз-Реэс, Жанет Э. (Жанет Эмилй) (1880).
  2. ↑ Тҳе Арт оф Wар[с]: Паинтингс оф Ҳероэс, Ҳоррорс анд Ҳисторй — Часе Маэниус
  3. ↑ Жамес, Лаwренcе. Эмпирес ин тҳе сун : тҳе струггле фор тҳе мастерй оф Африcа, Фирст Пегасус боокс ҳардcовер, Неw Ёрк, 2017. ИСБН 9781681774633. ОCЛC 959869470. 
  4. ↑ СЕССИОНС, ЖЕННИФЕР Э. „Бй Сwорд анд Плоw“, . Бй Сwорд анд Плоw: Франcе анд тҳе Cонқуэст оф Алгериа, 1ст, Cорнелл Университй Пресс, 2011. ИСБН 9780801456527. 
  5. ↑ Бонелло, Гиованни. „Бут wҳо wас тҳе фирст Малтесе пҳотограпҳер?“. Тимес оф Малта (2019-йил 10-феврал). 2020-йил 30-июнда асл нусхадан архивланган.
  6. ↑ „Wашингтон анд Леэ Университй“. Ҳоме.wлу.эду. 2013-йил 12-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 11-июн. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Horace_Vernet" dan olindi