ҲОСИЛАНИ ҲИСОБЛАСҲ ҚОИДАЛАРИ
1. Икки функсия йиғиндиси, айирмаси, кўпайтмаси ва нисбатининг ҳосиласи. Айтайлик ф (х) ва г (х) функсиялари (а, б) Р да
берилган бўлиб, (а, б) нуқтада ва ҳосилаларга эга бўлсин.
Ҳосила таърифига кўра
, (1)
(2)
бўлади.
1) функсия нуқтада ҳосилага эга бўлиб,
бўлади.
Фаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \блаcктрианглелефт): {\дисплайстйле \блаcктрианглелефт Ф(х)=ф(х)\пм г(х)} деб топамиз:
Бу тенгликда да лимитга ўтиб, юқоридаги муносабатларни эътиборга олсак. Унда
бўлиши келиб чиқади. Демак,
Фаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \блаcктрианглеригҳт): {\дисплайстйле Ф'(х_0)=(ф(х)\пм г(х))'_х=ф'(х_0)\пм г'(х_0).\блаcктрианглеригҳт}
2) функсия нуқтада ҳосилага эга бўлиб,
бўлади.
Фаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \блаcктрианглелефт): {\дисплайстйле \блаcктрианглелефт} Ф деб
нисбатини қуйидагича
ёзиб оламиз. Сўнг да лимитга ўтиб топамиз.
Демак,
Фаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \блаcктрианглеригҳт): {\дисплайстйле Ф'(х_0)=(ф(х)\cдот г(х))'_{х0}=ф'(х_0)\cдот г(х_0)+ ф(х_0)\cдот г'(х_0) \блаcктрианглеригҳт}
3) функсия нуқтада ҳо силага эга бўлиб,
бўлади.
Фаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \блаcктрианглелефт): {\дисплайстйле \блаcктрианглелефт} Модомики, экан, унда нуқтанинг бирор атрофидаги ларда бўлади.
СҲуни этиборга олиб топамиз:
<матҳ хмлнс="ҳттп://www.w3.орг/1998/Матҳ/МатҳМЛ" алттехт="{\дисплайстйле {{ф(х) \овер г(х)}f(x_0) \over g(x_0)} \over x-x_0}={f(x)\cdot g(x_0)-f(x_0)\cdot g(x_0)+f(x_0)\cdot g(x_0)-f(x_0)\cdot g(x) \over g(x)\cdot g(x_0)\cdot (x-x_0)}=}">f(x)g(x)−f(x0)g(x0)x−x0=f(x)⋅g(x0)−f(x0)⋅g(x0)+f(x0)⋅g(x0)−f(x0)⋅g(x)g(x)⋅g(x0)⋅(x−x0)={\displaystyle {{f(x) \over g(x){ф(х_0) \овер г(х_0)} \овер х-х_0}={ф(х)\cдот г(х_0)-ф(х_0)\cдот г(х_0)+ф(х_0)\cдот г(х_0)-ф(х_0)\cдот г(х) \овер г(х)\cдот г(х_0)\cдот (х-х_0)}=}
Фаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \cентердот): {\дисплайстйле ={1 \овер г(х)\cдот г(х_0)}\лефт [ \фраc{ф(х)-ф(х_0)}{х-х_0}\cентердот г(х_0)-ф(х_0)\cдот \фраc{г(х)-г(х_0)}{х-х_0} \ригҳт ].}
Бу тенгликда да лимитга ўтиб, Ушбу
тенгликка келамиз.Фаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \блаcктрианглеригҳт): {\дисплайстйле \блаcктрианглеригҳт}
1-натижа. Агар функсия нуқтада ҳосилага эга бўлса, функсия нуқтада ҳосилага эга бўлиб,
бўлади, яъни ўзгармас сонни ҳосила ишорасидан ташқарига чиқариш мумкин.
2-натижа. Агар функсиялар нуқтада ҳосилаларга эга бўлиб, ўзгармас сонлар бўлса
у ҳолда
бўлади.
Мураккаб функсиянинг ҳосиласи
. Мураккаб функсиянинг ҳосиласи. Фараз қилайлик, функсия тўпламда, функсия тўпламда
берилган бўлиб, нуқтада ҳосилага, нуқтада ҳосилага эга бўлсин. У ҳолда
мураккаб функсия ҳосилага эга бўлиб,
бўлади.
Фаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \блаcктрианглелефт): {\дисплайстйле \блаcктрианглелефт г(й)} функсиянинг нуқтада ҳосилага эга бўлганлигидан
бўлиши келиб чиқади. Бунда
ва да .
Кейинги тенгликнинг хар икки томонини га бо'либ топамиз;
Бундан да лимитга о'тиб,
тенгликга келамизФаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \блаcктрианглеригҳт): {\дисплайстйле \блаcктрианглеригҳт}
ҲОСИЛАЛАР ЖАДВАЛИ
-
-
-
-
- .
-
- <матҳ хмлнс="ҳттп://www.w3.орг/1998/Матҳ/МатҳМЛ" алттехт="{\дисплайстйле (cтг х)' -{1 \овер син^2х}}">(cтгх)′−1син2х{\дисплайстйле (cтг х)' -{1 \овер син^2х}}
- ,
- ,
-
-
-
-
-
-
МАНБАЛАР
{Худойберганов_Г_ва_бошқалар_Математик_анализдан_маърузалар_1 тўплами} дан
олинди