Ziyosfera

How to Pay for the War

Ҳоw то Пай фор тҳе Wар, 1940-йил

Ҳоw то Пай фор тҳе Wар: А Радиcал План фор тҳе Чанcеллор оф тҳе Эхчеқуэр — бу Жоҳн Майнард Кейнес томонидан ёзилган ва 1940-йилда Маcмиллиан Публишерс томонидан нашр этилган китоб. Асар Кейнсчилик ғоялари ва тамойилларини амалий иқтисодий муаммога татбиқ этадиган ва муаллифнинг нисбатан кеч ёзилган асарларидан биридир. Кейнес 1946-йилда вафот этган.

Қисқача мазмуни

Ҳоw то Пай фор тҳе Wар асарида[1] Жоҳн Майнард Кейнес макроиқтисодий стратегияни баён қилиб, ўша даврда аҳолиси тахминан 40 миллион бўлган Буюк Британия қандай қилиб аҳолиси 80 миллион бўлган Германияга қарши узоқ давом этадиган урушни (Иккинчи жаҳон уруши) олиб бориши мумкинлигини тушунтиради. Китоб ёзилган пайтда на АҚШ ва на Совет Иттифоқи Германия ёки Япония империясига қарши урушга кирган эди. Шу сабабли, Британия учун биринчи қадам — барча ресурсларни ишлаб чиқаришга сафарбар этиш эди. Китобнинг дастлабки икки бобида тўлиқ бандлик зарурлиги асослаб берилади, учинчи боб — Миллий даромад ва ишлаб чиқариш қуввати — эса тўлиқ бандликка эришиш бўйича қўлланма ҳисобланади.

Бироқ, Кейнес таъкидлашича, Британия ресурслари ҳатто тўлиқ бандлик шароитида ҳам Германияга қарши уруш олиб бориш учун етарли эмас эди. Ички жиҳатдан ишлаб чиқаришни ошириш, истеъмолни камайтириш ва ресурсларни уруш эҳтиёжларига йўналтириш зарур эди. Ташқи томондан эса Британия иттифоқчилари рухсат берган даражада катта бюджет тақчиллигини юритиб, қўшимча ресурсларга таяниши керак эди. ИВ–Х боблар ва ИИ–ИВ иловаларда ресурсларни урушга йўналтириш, нархларни назорат қилиш ҳамда уруш даврида истеъмолни камайтириш чораларига бағишланган[2].

Кейнес „кечиктирилган иш ҳақи“ режасини ҳам таклиф қилади; бу режа қисман Кингслей Wоод (молия вазири) буджетида жорий этилган. Мазкур тизим урушдан кейин аҳолига қайтариладиган кредитлар шаклида амалга оширилган, бироқ улар камайтирилган қийматда тўланган[3].

Асарда нархларни назорат қилиш масаласига ҳам катта эътибор қаратилган. Муаллиф инфляцияни тўлиқ йўқотиш эмас, балки уни жиловлаш чораларини таклиф қилади; жумладан, кечиктирилган иш ҳақи ва мажбурий жамғармалар каби усуллар кўриб чиқилади. Китобнинг асосий қисми ресурсларни тақсимлаш ва нархларни бошқариш муаммоларига бағишланган.

Мазкур асар Кейнсий макроиқтисодиётнинг ёрқин намунаси бўлиб, Жоҳн Майнард Кейнеснинг ўзи томонидан қўлланган таҳлил ва услубларни намойиш этади.

Манбалар

  1. ↑ „Ҳоw то Пай фор тҳе Wар“ (1940).
  2. ↑ Ҳаек, Ф. А. (1940). "Ревиэw оф Ҳоw то Пай фор тҳе Wар". Тҳе Эcономиc Жоурнал 50 (198/199): 321–326. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_эcономиc-жоурнал_1940-06_50_198-199/паге/321. 
  3. ↑ „Пост Wар Cредиц (1972)“, Парлиаментарй Дебатес (Ҳансард). Ҳоусе оф Cоммонс, 9 март 1972.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/How_to_Pay_for_the_War" dan olindi