Ziyosfera

Hulda Swai

Ҳулда Шаиди Сwаи (1954-йилда туғилган) — Танзаниялик олима ва профессор бўлиб, ҳаёт ҳақида фанлар ҳамда биологик муҳандислик соҳасида фаолият юритади. У Африкада юқумли касалликларга қарши дори воситаларини ишлаб чиқишда нанотиббиёт тадқиқотларининг кашшофларидан бири ҳисобланади. Унинг илмий ишлари, айниқса, нанотехнологиядан безгакка қарши дорилар яратишда фойдаланишга қаратилган[1].

Ҳулда Шаиди Сwаи
Таваллуди 1954 (ёши 71–72)
Килиманжаро минтақаси, Танганика ҳудуди
Соҳаси
Таълими
Мукофотлари

Тарихи

Сwаи 1954-йилда Саме туманининг Вудеэ қишлоғи ҳудудида туғилган. У 1970-йилларда ўрта мактабларда таҳсил олган ва 1980-йилда Дар эс Салаам университетини кимё ва статистика йўналишлари бўйича тамомлаган[2].

1985-йилда Сwаи Лондон Қиролича Мери университетида кимё муҳандислиги йўналиши бўйича Магистр даражаси даражасини олган[3]. 2000-йилда эса шу университетда биоматериаллар йўналишида ПҳД даражасини қўлга киритган[2].

Тадқиқот ва фаолияти

Сwаи тўққиз йил давомида Лондон Қиролича Мери университетида тадқиқотчи сифатида ишлаган[4].

2001-йилдан 2014-йилгача у Жанубий Африкадаги Илмий ва ишлаб чиқариш тадқиқотлари бўйича кенгаш (CСИР)да тадқиқотчи бўлиб фаолият юритган. У фан ва технология департаменти ҳамда Амалий нанотиббиёт бўйича Пан-Африка мукаммаллик марказига раҳбарлик қилган[5].

2015-йилда у Танзанияга қайтиб[2], Нелсон Мандела номидаги Африка фан ва технология институти (НМ-АИСТ)да профессор сифатида иш бошлаган. У Жаҳон банки томонидан молиялаштириладиган Африcан Cентер оф Эхcелленcе (АCЕ ИИ) лойиҳасини ташкил этишда НМ-АИСТ номидан етакчилик қилган. 2016-йил декабр ойида НМ-АИСТ Африкадаги иккита мукаммаллик марказидан бири сифатида танланган ва Сwаи Африка тадқиқот маркази, Қишлоқ хўжалиги тараққиёти, Таълим ва барқарорлик соҳасидаги мукаммаллик (CРЕАТЕС) марказига раҳбар этиб тайинланган[5].

2009-йилда Сwаи Европа ривожланаётган давлатлар клиник синовлар ҳамкорлиги (ЭДCТП)нинг ривожланаётган мамлакатлар бўйича мувофиқлаштирувчи қўмитасига қўшилган[6]. Шунингдек, у ТБ Глобал Аллианcе, ИСҲРеCА, УНЕCА, Эрасмус Мундус Нанофар каби халқаро илмий ташкилотлар ҳамда Жоурнал оф Наномедиcине таҳрир ҳай’ати аъзоси ҳисобланади[4].

2013-йилда Сwаи Преториа университетида махсус профессор этиб тайинланган. 2019-йилда эса у Африка материалларини ўрганиш жамияти (АМРС) ташкилотининг президенти бўлган[5].

Асарлари

2011-йил март ойида Сwаи Жанубий Африкада қашшоқлик билан боғлиқ касалликлар учун нанотиббиёт бўйича биринчи халқаро семинарни ташкил этган.

Унинг нанотиббиёт соҳасидаги тадқиқотлари сил ва безгак касалликларини даволашни такомиллаштиришга қаратилган бўлиб, ҳозирда клиникадан олдинги босқичда ишлаб чиқилмоқда. 2016-йилда бошланган CРЕАТЕС доирасидаги безгакка қарши лойиҳа Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти томонидан тахминан 110 миллион ранд (6 миллион АҚШ доллари) миқдорида молиялаштирилган[4].

Мукофотлари

2020-йилда Сwаи Оливер Тамбо номидаги илмий кафедра (ОР Тамбо Африcа Ресеарч Чаирс Инитиативе) раҳбари этиб тайинланган бўлиб, бу лавозим нанотехнологиянинг биотиббиёт ва барқарор қишлоқ хўжалигидаги қўлланилишига қаратилган[7][5][8].

Сwаи 2020-йилда Африка Иттифоқи Кваме Нкрумаҳ илмий мукаммаллик учун мукофотига сазовор бўлган бўлиб, бу мукофот унга нанотехнологиядан фойдаланиб безгакка қарши дориларни ўрганишдаги ҳиссаси учун берилган[9][10].

Манбалар

  1. ↑ Др. Й „Профессор Ҳулда Сwаи оф Танзаниа Wинс Дистингуишед Сcиэнcе Аwард: 'Wомен аре ас гоод ас мен'“. АфроЛегендс.cом (2021-йил 26-феврал). Қаралди: 2023-йил 27-март.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „Wҳй счолар лефт ҳигҳ-пайинг жоб аброад то cоме баcк ҳоме“. Тҳе Cитизен (2018-йил 23-декабр). Қаралди: 2023-йил 26-март.
  3. ↑ „Др Ҳулда Сwаи“. Стратҳморе Университй. 2023-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 26-март.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 „Проф. Ҳулда Шаиди Сwаи – ПҳД“. Нелсон Мандела Африcан Институтион оф Сcиэнcе анд Течнологй. 2023-йил 25-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 25-март.
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 „Проф. Ҳулда Шаиди Сwаи“. www.cреатес-нмаист.аc.тз. 2023-йил 25-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 25-март.
  6. ↑ „СА сcиэнтисц эарн глобал ҳоноурс“. БрандСоутҳАфриcа.cом (2009-йил 27-май). 2023-йил 26-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 26-март.
  7. ↑ „Тҳе ОР Тамбо Африcан Ресеарч Чаирс Инитиативе: Меэт тҳе теамс аиминг то ҳелп трансформ тҳе ресеарч ландсcапе ин Африcа“. Буркина 24 (2020-йил 10-декабр). Қаралди: 2023-йил 26-март.
  8. ↑ Ларнёҳ, Магдалене Теико. „Меэт Ҳулда Сwаи, Танзаниан wиннер оф тҳе АУ сcиэнcе аwард“. Бусинесс Инсидер (2021-йил 26-феврал). Қаралди: 2023-йил 26-март.
  9. ↑ „Проф Ҳулда Сwаи: "Wомен аре ас талентед ас мен"“. ББC Неwс (2021-йил 1-март). Қаралди: 2023-йил 26-март.
  10. ↑ „Танзаниа: Ҳулда Сwаи, пионеэр ин наномедиcине ресеарч он малариа анд туберcулосис“. АфриcаWоменехперц.cом. Қаралди: 2023-йил 26-март. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Hulda_Swai" dan olindi