Humayra Xonimsulton
Суаде Ҳумайра Хонимсултон (усмонли туркча: سعاده حمیرہ خانم سلطان; 1917-йил 4-июн — 2000-йил 17-май), шунингдек, Ҳумайра Озбаш деб ҳам аталади, Усмонийлар маликаси, Улвие Султон ва унинг биринчи турмуш ўртоғи Дамат Исмоил Ҳаққи пошонинг қизи, султон Меҳмед ВИ ва Назикеда Кадıннинг невараси.
| Ҳумайра Хонимсултон | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Файл:Ҳüмейра Ҳанıмсултан.жпг | |||||
| Туғилиши |
1917-йил 4-июн Ниşантаşи, Константинопол, Усмонийлар империяси (ҳозирги Истанбул, Туркия) | ||||
| Вафоти |
17-май 2000-йил (82 ёшда) Куşадасı, Измир, Туркия | ||||
| Турмуш ўртоғи |
| ||||
| Фарзандлари |
| ||||
| |||||
| Отаси | Дамат Исмоил Ҳаққи пошо | ||||
| Онаси | Улвие Султон | ||||
| Дини | Ислом, суннийлик | ||||
Ҳаёти
Суаде Ҳумайра Хонимсултон 1917-йил 4-июнда онасининг Ниşантаşидаги қасрида туғилган[1]. У султон Меҳмед ВИ[1] ва Назикеда Кадıннинг[2] қизи Улвие Султон ҳамда сўнгги бош вазир Аҳмет Тавфиқ пошо[1] ва Елизабет Цҳумининг ўғли Дамат Исмоил Ҳаққи пошонинг ягона фарзанди эди. Ота-онаси 1922-йилда ажрашган ва онаси 1923-йилда бошқа кишига турмушга чиққан[3].
1924-йил март ойида Усмонийлар сулоласи оила аъзолари сургун қилинганида Ҳумайра ва унинг оиласи бобоси султон Меҳмеднинг ёнига, Италиянинг Санремо шаҳрига жойлашдилар. 1926-йил май ойида бобоси вафот этгач, улар Монте-Карлога, 1929-йилда эса Мисрнинг Искандария шаҳрига кўчиб ўтишди[4].
1936-йилда Мустафа Кемал Ататüрк унга Туркияга киришга рухсат берди[5]. 1939-йилда Анвар Пошонинг уч фарзанди ва унинг рафиқаси Наcие Султоннинг иккинчи никоҳидан туғилган қизи Туркияга қайтиши учун махсус қонун қабул қилинди. Ҳумайранинг отаси Истиқлол урушида қатнашганлиги сабабли шу қонун асосида унга ҳам ватанига қайтишига рухсат берилди[6]. Ўша йили Ҳумайра Фаҳир Бейга турмушга чиқди ва Америкага жўнади. Улар фарзанд кўришмаган ва 1942-йилда ажрашган[5].
Сўнгра Ҳумайра Принстон университетида турк тилидан дарс берди ва шу ерда бўлажак турмуш ўртоғи Ҳалил Озбаш билан танишди. Ҳалил Озбаш Туркиянинг Сöке туманидан бўлган таниқли оила вакили эди. Улар 1944-йилда турмуш қуришди ва икки фарзанд кўришди[5]. Биринчи фарзанди Исмоил Ҳалим 1945-йил 6-октябрда туғилган[7], 1953-йил 4-октябрда эса иккинчи фарзанди Ҳонзода дунёга келган[7]. 1963-йилда Ҳалил Озбаш вафот этгач, Ҳумайра онаси билан бирга яшаган Измир шаҳрига жойлашди[7]. У Куşадасıдаги „Кисмет“ меҳмонхонасининг асосчиларидан бири эди.
Ҳумайра Султон 2000-йил 17-май куни 82 ёшида Куşадасıда вафот этган[1].
Унвон ва мукофотлари
- Усмонийлар хонадони ордени, 1922-йил[8].
Фарзандлари
| Исми | Туғилган йили | Изоҳлар |
|---|---|---|
| 1944-йилда турмуш қурган Ҳалил Озбашдан (1918 — 1963-йил 18-ноябр)[7] | ||
| Исмоил Ҳалим Озбаш | 1945-йил 6-октябр | Истанбулда туғилган. Эвин исмли аёлга уйланиб, Надия ва Ҳалил исмли бир қиз, бир ўғил фарзан кўрган[7]. |
| Ҳанзода Озбаш | 1953-йил 4октябр | Измирда туғилган. Тавфиқ Моран исмли киши билан турмуш қурган ва Неслиşаҳ ҳамда Месуде исмли икки қиз фарзанд кўрган[7]. |
Насал-насаби
| Ҳумайра Хонимсултон | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Бардакçı 2017, сс. хв, 295 н. 13.
- ↑ Бардакçı 2017, с. 9.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Фиэдлер, Андреа (1998). Элисабетҳ Цчуми 1859–1949 диэ Фрау дес летзтен Гроссwесирс. 41. Жаҳрбуч дес Оберааргаус. пп. 73–92. ҳттпс://www.юмпу.cом/де/доcумент/виэw/27751561/элисабетҳ-цчуми-1859-1949-диэ-фрау-дес-летзтен-дигиберн.
- ↑ Сакаоğлу, Неcдет. Бу мüлкüн кадıн султанларı: Вâлиде султанлар, ҳâтунлар, ҳасекилер, кадıнефендилер, султанефендилер. Оğлак Яйıнcıлıк, 2008 — 709-бет. ИСБН 978-9-753-29623-6.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Бардакçı, Мурат. Сон Османлıлар: Османлı Ҳанеданı'нıн Сüргüн ве Мирас Öйкüсü. İнкıлâп, 2008 — 37–39-бет. ИСБН 978-9-751-02616-3.
- ↑ Бардакçı 2017, с. 295 н. 13.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 7,5 Адра, Жамил. Генеалогй оф тҳе Империал Оттоман Фамилй 2005, 2005 — 40-бет.
- ↑ Бардакçı 2017, с. 36.
- ↑ 9,0 9,1 ÇЭЛİК, Ҳатиcе (2018-09-07). "СОН САДРАЗАМ АҲМЕТ ТЕВФİК ПАŞА". Гази Üниверситеси Сосял Билимлер Дергиси 5 (14): 451–468. ҳттпс://дергипарк.орг.тр/эн/пуб/гусбд/иссуэ/39212/432336.
Адабиётлар
- Бардакçı, Мурат. Неслишаҳ: Тҳе Ласт Оттоман Принcесс. Охфорд Университй Пресс, 2017. ИСБН 978-9-774-16837-6.