Hunayn jangi
Ҳунайн жанги — 630-йилда Ҳунайн водийсида мусулмонлар ва бутпарастлар ўртасида бўлиб ўтган жанг. Жанг Маккадан ат-Тоифга олиб борувчи йўллардан бирида рўй берган бўлиб, Муҳаммад с.а.в. қўшини ғалабаси билан тугаган. Ҳунайн жанги Қур'онда номи тилга олинган иккита жанглардан биридир
Жангдан олдин
Макканинг фатҳ қилиниши Арабистон ярим ороли мушриклари учун оғир зарба бўлди ва улар мусулмонларга зарба беришга қарор қилдилар. Ўсиб бораётган мусулмон давлатига қаршилик кўрсатишга қарор қилган қабилалар орасида Муҳаммад болалигидан тарбияланган Жаммитлар, Саадиийлар, Ҳавазинлар, Сақифлар ва Бану Саад қабилалари бор эди[1].
Маккага юришдан хабар топган Ҳавазинлар ва уларнинг иттифоқчилари Бану Такиф ўз кучларини сафарбар қилдилар. Душманнинг ниятидан хабар топган Муҳаммад пайг'амбар 12 минг кишилик қо'шинни жиҳозлаб, ат-Тоиф томон юришни буюрди. Бу Макка[2][3][4] фатҳ қилинганидан икки ҳафта ўтиб содир бўлди.
Жангнинг бошланиши
Молик ибн Авф ҳаммани оиласи ва чорвасини ўзлари билан олиб кетишни буюрди. Унинг фикрича, бу ҳужумнинг олдини олиш учун қилинган. Дурайд қабиласининг кекса раҳнамоси Молик ибн Авфга э’тироз билдирди, лекин улар унга қулоқ солишмади. Ҳавозинлар тор дарада пистирма қуриб, мусулмонларни кутишди.
Шаввол ойининг о'нинчи чоршанба куни кечқурун мусулмон қо'шини Ҳунайн водийсига етиб келди. Мусулмонлар о'зларининг сон жиҳатдан устунлигини ко'рганларида, о'зларини кучли ҳис қилдилар ва душманларига менсимай муносабатда бо'лдилар. Ҳавозинлар кутилмаганда мусулмонларга ҳужум қилиб, ердан фойдаланиб, тошлар ортига яшириниб, уларга зарба беришди. Ҳавозинлар мусулмонларга тош отишни бошлаганларида, мусулмонлар орасида ваҳима бошланиб, улар чопишга шошилдилар.
Жангда қолганлар орасида байроқдор Али ибн Абу Толиб, Аббос, Фазал ибн Аббос, Усома ва Абу Суфён ибн Ҳариса[5][6] бор эди.
Жангнинг охири
Мусулмонларнинг қочиб кетаётганини кўрган Муҳаммад душман томонга отилди ва Аббосга дарахт тагида қасам ичган шерикларини чақиришни буюрди. Аббос эса баланд овозда саҳобаларга хитоб қила бошлади: “Дарахт тагида Муҳаммадга қасам ичган саҳобалар қани?!”. Аббоснинг нидосини эшитган саҳобалар бирин-кетин Расулуллоҳнинг атрофига тўплана бошладилар: “Мана, мен олдингиздаман, эй Аллоҳнинг Расули! Мен итоат этаман ва итоат қиламан!”, токи унинг атрофида 140 га яқин саҳобалар шу тарзда тўпландилар.
Жанг пайтида Муҳаммад пайг'амбар қо'лларига бир ҳовуч тупроқ олиб: "Юзлар бузилиб кецин", деб уни душман томон ташлади. Бу замин барча Ҳавозинларнинг кўзини тўлдириб, сафларида саросима ва ваҳима келтириб чиқарди[1][2]. Бундан фойдаланган мусулмонлар уларни итариб юбора бошладилар ва Ҳавозинларни оила ва чорва молларини ташлаб жанг майдонини тарк этишга мажбур қилдилар.
Жангдан кейин
Ҳавозинлар жанг майдонидан қочиб, мусулмонлар учун 24000 га яқин туя, 40000 қўй, 4000 унсия кумуш ва 6000 олтин танга қолдирди.
Ҳавозинлар иккига бўлиниб, бири ат-Тоиф қалъасига, иккинчиси Автос водийсига қочиб кетишди. Абу Амирнинг бир отряди Автос водийсига, Муҳаммад пайг'амбар эса Ат-Тоивга бориб қамал қилди. Автос водийсида Ҳавозинларни босиб о'тиб, мусулмонлар ва Ҳавазинлар энг кучли жангчилар о'ртасида дуэл уюштирдилар, одатга ко'ра, жанг олдидан бо'либ о'тди. Мусулмонлар томонида Абу Амирнинг о'зи чиқди, у о'з навбатида 9 ака-ука - машҳур ботирларни о'лдирди. Охирги душманни о'лдиргандан со'нг, икки Ҳавозин унга ҳужум қилиб, уни о'лдирди. Абу Амирнинг жияни Абу Мусо қўшинни бошқариб, душманни мағлуб этди.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Баттле оф Ҳунайн, Wитнесс-Пионеэр.cом“. 2011-йил 27-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 7-июн.
- ↑ 2,0 2,1 Тҳе сеалед неcтар, Бй С.Р. Ал-Мубаракпури, Пг259
- ↑ „«Реcонноитеринг тҳе Энемй’с Wеапонс», Wитнесс-Пионеэр.cом“. 2011-йил 27-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 7-июн.
- ↑ „Ревелатион анд Эмпире“. 2012-йил 27-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 7-июн.
- ↑ Баттле оф Ҳунайн, Эзсофтеч.cом
- ↑ лн Мугҳази, вол. ИИИ, паге 602
Ҳаволалар
- Ḥунайн / Ламменс, Ҳ.; Камал, ʿАбд ал-Ҳафез // Энcйcлопаэдиа оф Ислам. 2 эд : [англ.] : ин 12 вол. / эд. бй П. Ж. Беарман, Тҳ. Бианқуис, C. Э. Босwортҳ, Э. ван Донзел, Б. Леwис, W. П. Ҳеинричс эт ал. — Леиден : Э.Ж. Брилл, 1960—2005. (платн.)