Ҳусамиддин Чалабий, Ибн Ахи Турк (форсча: حسام الدین چلبی‎‎, курдча: حوسامەدین چەلەبی, туркча: Ҳüсамеддин Çэлеби) – курд мусулмон сўфийи ва Румийнинг етук шогирди бўлган. У Румийга унинг машҳур Маснавий маънавий асарини яратишни тавсия қилган ва бу китобни ёзиш ҳамда таҳрир қилишда иштирок этган[1][2]. Румий ўз шеърлари ва мактубларида Ҳусамиддинни қайта-қайта мадҳ этган.

Ҳусам ад-Дин Чалабий

Ҳусам ад-Дин Чалабийнинг қабри Коня, Туркияда
Унвони Шайх
Шахсий маълумотлар
Таваллуди тах. 1225
Вафоти 1284
Коня, Туркия
Дини Ислом
Миллати Курд
Имом Мавлавий тариқати
Асосий қизиқиш(лар)и Тасаввуф, шеърият, маънавий таълимотлар
Машҳур фикр(лар)и Румийни Маснавийни ёзишга ундаган
Машҳур иш(лар)и Маснавийга қўшган ҳиссалари
Танилган соҳаси Румийнинг етук шогирди, Маснавий асарига ҳисса қўшган
Касби Сўфий, шогирд, ёзувчи

Ҳусамиддин тахминан 1225-йилда Коняда туғилган, деб ҳисобланади[1]. Унинг бобоси асли Урмиялик, қабри эса Бағдодда бўлган курд[3][4] сўфий олими эди. Баъзи манбаларда бобосининг исми Шайх Тажиддин Абу ал-Вафа деб қайд этилган[3]. Маснавий маънавий муқаддимасида Румий ушбу шайхдан „Кеча мен курд эдим, бугун эса араб бўлдим.“ деган сўзларини келтиради[4]. Ҳусамиддин Коняда Румийнинг шогирди бўлган. Кейинчалик, 1273-йилда Румий вафотидан сўнг, унинг вориси сифатида ўрнини эгаллаган. У 1284-йилда вафот этгунига қадар шу мақомда бўлган, ундан сўнг Румий ўғли Султон Валад унинг ўрнини эгаллаган[1].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „ḤОСĀМ-АЛ-ДИН ČАЛАБИ – Энcйcлопаэдиа Ираниcа“. www.ираниcаонлине.орг. Қаралди: 2021-йил 27-март.
  2. ↑ Ҳанаwай, Wиллиам Л. (1984-07-01). "Тҳе Суфи Патҳ оф Лове: Тҳе Спиритуал Теачингс оф Руми, бй Wиллиам C. Читтиcк. Пп. их + 433. СУНЙ Пресс, Албанй1983. $44.50/-72.95.". Миддле Эаст Студиэс Ассоcиатион Буллетин 18 (1): 99–100. дои:10.1017/с0026318400014528. ИССН 0026-3184. ҳттп://дх.дои.орг/10.1017/с0026318400014528. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Cан, Сефик. Фундаменталс оф Руми'с Тҳоугҳт.. Ланҳам: Тугҳра Боокс, 2006. ИСБН 978-1-59784-613-4. ОCЛC 727648161. 
  4. ↑ 4,0 4,1 „Тҳе Маснави, бй Руми, тр. бй Э.Ҳ. Wҳинфиэлд, [1898, ат саcред-техц.cом“].