Ziyosfera

I Saw Ramallah

I Saw Ramallah (arabcha: رأيت رام الله, „Ramallohni koʻrdim“) — falastinlik yozuvchi va shoir Murid Bargʻutiy qalamiga mansub arab tilidagi avtobiografik asar. Kitobning inglizcha tarjimasi ilk bor 2000-yilda Qohiradagi Amerika universiteti nashriyoti tomonidan, keyinchalik esa 2005-yil 16-mayda Bloomsbury nashriyoti tomonidan chop etilgan. Asarni ingliz tiliga taniqli misrlik yozuvchi va bestseller kitoblar muallifi Ahdaf Suef oʻgirgan[1][2][3][4].

I Saw Ramallah
Muallif(lar) Murid Bargʻutiy
Til Arab tili; ingliz tili
Nashr etilgan sanasi 1997
Nashriyot The American University in Cairo Press; Bloomsbury
ISBN 978-0-74-757470-5
Inglizcha nashri 2000 va 2005-yillarda chop etilgan.

Qisqacha mazmuni

Bargʻutiy oʻz xotiralarini 1966-yildan, oliy maʼlumot olish maqsadida Misrdagi Qohira universitetiga yoʻl olgan kezlaridan boshlaydi. 1967-yilda Olti kunlik urush yakunlanib, u bakalavr diplomini qoʻlga kiritgach, Falastinga qaytishga urinadi, biroq uning mamlakatga kirishi taqiqlab qoʻyiladi. Koʻplab vatandoshlari qatori u ham xorijda uzoq yillik surgunlik hayotini yashay boshlaydi. Oradan oʻttiz yil oʻtib, 1996-yilda, tinimsiz kurashlardan soʻng, unga oʻzi ulgʻaygan qadrdon shahri Ramallaga kirishga ruxsat beriladi[5]. Kitob davomida Bargʻutiy Allenbi koʻprigi orqali vataniga ilk bor qadam qoʻygan lahzalaridan tortib, Ramallohga yetib borguncha va oʻzi tugʻilgan Dayr Gʻassona qishlogʻini ziyorat qilguncha boʻlgan safarini xronologik tarzda tasvirlaydi, odamlar va joylar haqidagi taassurotlarini muhrlab boradi. Shuningdek, u oʻz hayotidagi burilish nuqtalari — Sadat maʼmuriyati davrida Misrdan surgun qilinishi hamda Vengriyaning Budapesht shahrida yashab, ijod qilgan yillari haqida ham toʻxtalib oʻtadi. Muallif shu bilan birga, ijtimoiy-siyosiy oʻzgarishlar oqibatida u surgunda boʻlgan davrda Falastin hayoti qanchalik oʻzgarib ketganini, endilikda u yerda yashash muttasil sayohat cheklovlari, ruxsatnomalar va soatlab davom etadigan hibslar bilan belgilanib qolganini achinarli tarzda qayd etadi[6].

Bargʻutiy xotirani oʻzining shaxsiy hayot yoʻli hamda uning taqdiri, yurti va xalqiga daxl qilgan siyosiy tartibsizliklarni tasvirlash vositasi sifatida qoʻllaydi. Xotira uning hayotida muhim oʻrin tutadi va Falastin oʻzligini yoʻq qilishga boʻlgan urinishlarga qarshi turish tizimi boʻlib xizmat qiladi[7]. Uning xotiralari, shuningdek, Gʻarbiy Sohilda Isroil aholi punktlarining bosqichma-bosqich kengayib borishini, falastinliklarning Isroil davlat zoʻravonligi va harakatlanish erkinligini cheklovchi toʻsiqlarga qarshi tura olmayotganini hamda Falastin milliy maʼmuriyatining oʻz xalqi huquqlari va davlat mustaqilligini himoya qilishdagi ojizligini batafsil ochib beradi[8].

Taqrizlar

Taniqli adabiyotshunos olim Edward Said ushbu asarni „bugungi kunda qoʻlimizda mavjud boʻlgan, falastinliklarning oʻz yerlaridan quvilishi haqidagi eng sara ekzistensial xotiralardan biridir“, deb baholagan[1]. The Guardian gazetasida bosilgan taqrizda esa, kitob „shoirning qadrdon shahriga qaytishi haqidagi nihoyatda lirik doston“ deya taʼriflangan. 2024-yilda TheDaak Review jurnali ushbu kitobni „juda tushunarli, chuqur mulohazali va tarixiy ahamiyatga molik asar“ sifatida yuqori baholadi[9].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Shlaim, Avi. „The Guardian review“. The Guardian (2004-yil 17-aprel). Qaraldi: 2015-yil 7-aprel.
  2. ↑ „Banipal book review“. Qaraldi: 2015-yil 7-aprel.
  3. ↑ „I Saw Ramallah“. PIJ. Qaraldi: 2015-yil 7-aprel.
  4. ↑ „One Minute Review“. Arabic Literature in English (2010-yil 10-aprel). Qaraldi: 2015-yil 7-aprel.
  5. ↑ „About I Saw Ramallah“. Bloomsbury. 2023-yil 27-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 7-aprel.
  6. ↑ „Mourid Barghouti’s 'I Saw Ramallah' | Al Jadid“. aljadid.com. Qaraldi: 2026-yil 9-may.
  7. ↑ Nouri, Sabah; Amjad, Fazel Asadi (2025-12-01). "The Intersection of History and Personal Narrative in I Saw Ramallah and Returning to Haifa" (en). المجلة الدولية للعلوم الإنسانية والاجتماعية (69). doi:10.33193/ijohss.69.2025.899. ISSN 2415-4822. https://www.ijohss.com/index.php/IJoHSS/article/view/899. 
  8. ↑ Murphy, Maureen Clare „Forty years of displacement: Interview with Mourid Barghouti“ (en). The Electronic Intifada (2007-yil 15-iyun). Qaraldi: 2026-yil 9-may.
  9. ↑ Malhotra, Shriya „I Saw Ramallah“ (en-GB). TheDaak review (2024-yil 2-mart). Qaraldi: 2026-yil 9-may. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/I_Saw_Ramallah" dan olindi