Ziyosfera

И Саw Рамаллаҳ

И Саw Рамаллаҳ (арабча: رأيت رام الله, „Рамаллоҳни кўрдим“) — фаластинлик ёзувчи ва шоир Мурид Барғутий қаламига мансуб араб тилидаги автобиографик асар. Китобнинг инглизча таржимаси илк бор 2000-йилда Қоҳирадаги Америка университети нашриёти томонидан, кейинчалик эса 2005-йил 16-майда Блоомсбурй нашриёти томонидан чоп этилган. Асарни инглиз тилига таниқли мисрлик ёзувчи ва бесцеллер китоблар муаллифи Аҳдаф Суэф ўгирган[1][2][3][4].

И Саw Рамаллаҳ
Муаллиф(лар) Мурид Барғутий
Тил Араб тили; инглиз тили
Нашр этилган санаси 1997
Нашриёт Тҳе Америcан Университй ин Cаиро Пресс; Блоомсбурй
ИСБН 978-0-74-757470-5
Инглизча нашри 2000 ва 2005-йилларда чоп этилган.

Қисқача мазмуни

Барғутий ўз хотираларини 1966-йилдан, олий маълумот олиш мақсадида Мисрдаги Қоҳира университетига йўл олган кезларидан бошлайди. 1967-йилда Олти кунлик уруш якунланиб, у бакалавр дипломини қўлга киритгач, Фаластинга қайтишга уринади, бироқ унинг мамлакатга кириши тақиқлаб қўйилади. Кўплаб ватандошлари қатори у ҳам хорижда узоқ йиллик сургунлик ҳаётини яшай бошлайди. Орадан ўттиз йил ўтиб, 1996-йилда, тинимсиз курашлардан сўнг, унга ўзи улғайган қадрдон шаҳри Рамаллага киришга рухсат берилади[5]. Китоб давомида Барғутий Алленби кўприги орқали ватанига илк бор қадам қўйган лаҳзаларидан тортиб, Рамаллоҳга етиб боргунча ва ўзи туғилган Дайр Ғассона қишлоғини зиёрат қилгунча бўлган сафарини хронологик тарзда тасвирлайди, одамлар ва жойлар ҳақидаги таассуротларини муҳрлаб боради. Шунингдек, у ўз ҳаётидаги бурилиш нуқталари — Садат маъмурияти даврида Мисрдан сургун қилиниши ҳамда Венгриянинг Будапешт шаҳрида яшаб, ижод қилган йиллари ҳақида ҳам тўхталиб ўтади. Муаллиф шу билан бирга, ижтимоий-сиёсий ўзгаришлар оқибатида у сургунда бўлган даврда Фаластин ҳаёти қанчалик ўзгариб кетганини, эндиликда у ерда яшаш муттасил саёҳат чекловлари, рухсатномалар ва соатлаб давом этадиган ҳибслар билан белгиланиб қолганини ачинарли тарзда қайд этади[6].

Барғутий хотирани ўзининг шахсий ҳаёт йўли ҳамда унинг тақдири, юрти ва халқига дахл қилган сиёсий тартибсизликларни тасвирлаш воситаси сифатида қўллайди. Хотира унинг ҳаётида муҳим ўрин тутади ва Фаластин ўзлигини йўқ қилишга бўлган уринишларга қарши туриш тизими бўлиб хизмат қилади[7]. Унинг хотиралари, шунингдек, Ғарбий Соҳилда Исроил аҳоли пунктларининг босқичма-босқич кенгайиб боришини, фаластинликларнинг Исроил давлат зўравонлиги ва ҳаракатланиш эркинлигини чекловчи тўсиқларга қарши тура олмаётганини ҳамда Фаластин миллий маъмуриятининг ўз халқи ҳуқуқлари ва давлат мустақиллигини ҳимоя қилишдаги ожизлигини батафсил очиб беради[8].

Тақризлар

Таниқли адабиёцҳунос олим Эдwард Саид ушбу асарни „бугунги кунда қўлимизда мавжуд бўлган, фаластинликларнинг ўз ерларидан қувилиши ҳақидаги энг сара экзистенсиал хотиралардан биридир“, деб баҳолаган[1]. Тҳе Гуардиан газетасида босилган тақризда эса, китоб „шоирнинг қадрдон шаҳрига қайтиши ҳақидаги ниҳоятда лирик достон“ дея таърифланган. 2024-йилда ТҳеДаак Ревиэw журнали ушбу китобни „жуда тушунарли, чуқур мулоҳазали ва тарихий аҳамиятга молик асар“ сифатида юқори баҳолади[9].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Шлаим, Ави. „Тҳе Гуардиан ревиэw“. Тҳе Гуардиан (2004-йил 17-апрел). Қаралди: 2015-йил 7-апрел.
  2. ↑ „Банипал боок ревиэw“. Қаралди: 2015-йил 7-апрел.
  3. ↑ „И Саw Рамаллаҳ“. ПИЖ. Қаралди: 2015-йил 7-апрел.
  4. ↑ „Оне Минуте Ревиэw“. Арабиc Литературе ин Энглиш (2010-йил 10-апрел). Қаралди: 2015-йил 7-апрел.
  5. ↑ „Абоут И Саw Рамаллаҳ“. Блоомсбурй. 2023-йил 27-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 7-апрел.
  6. ↑ „Моурид Баргҳоути’с 'И Саw Рамаллаҳ' | Ал Жадид“. алжадид.cом. Қаралди: 2026-йил 9-май.
  7. ↑ Ноури, Сабаҳ; Амжад, Фазел Асади (2025-12-01). "Тҳе Интерсеcтион оф Ҳисторй анд Персонал Нарративе ин И Саw Рамаллаҳ анд Ретурнинг то Ҳаифа" (эн). المجلة الدولية للعلوم الإنسانية والاجتماعية (69). дои:10.33193/ижоҳсс.69.2025.899. ИССН 2415-4822. ҳттпс://www.ижоҳсс.cом/индех.пҳп/ИЖоҲСС/артиcле/виэw/899. 
  8. ↑ Мурпҳй, Мауреэн Cларе „Фортй еарс оф дисплаcемент: Интервиэw wитҳ Моурид Баргҳоути“ (эн). Тҳе Элеcтрониc Интифада (2007-йил 15-июн). Қаралди: 2026-йил 9-май.
  9. ↑ Малҳотра, Шрия „И Саw Рамаллаҳ“ (эн-ГБ). ТҳеДаак ревиэw (2024-йил 2-март). Қаралди: 2026-йил 9-май. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/I_Saw_Ramallah" dan olindi