Ibn Abi Hasina

Ibn Abi Hasina
Tavalludi	Abu al-Fath al-Hasan ibn Abdulloh ibn Ahmad ibn Abduljabbor ibn al-Hasina as-Sulamiy; 998; Ma'arrat an-Numan
Vafoti	22 July 1065; Saruj
Kasbi	Shoir
Ijod qilgan tillari	Arab tili
Fuqaroligi	Arab
Faoliyat yillari	11-asr
Janr	Madh, romantik, marsiyaviy
Tanlangan asarlari	Ibn Abi Hasina devoni

Abu al-Fath al-Hasan ibn Abdulloh ibn Ahmad ibn Abduljabbor ibn al-Hasina as-Sulamiy (arabcha: أبو الفتح الحسن بن عبدالله بن أحمد بن عبدالجبار بن حسينة السلمي‎‎; 998–1065-yil 22-iyul; koʻproq Ibn Abi Hasina nomi bilan tanilgan; shuningdek Ibn Abi Husayna tarzida ham yoziladi) 11-asr arab shoiri boʻlib, madh yozishga ixtisoslashgan. Mirdosiylar sulolasi homiyligidan yashagan, ularning amirlarini sheʼrlarida tez-tez madh etgan. Asarlari 1956-yilda Ibn Abi Hasina devoni nomi bilan nashr etilgan.

Hayoti

Ibn Abi Hasina 998-yilda Maarat an-Numanda tugʻilgan va yirik hamda geografik jihatdan keng tarqalgan arab qabilasi boʻlmish Banu Sulaymga mansub boʻlgan, shu bois unga as-Sulamiy taxallusi berilgan^[1]. Taxminan 1019-yilda u ar-Rahba shahrida Mirdosiylar yetakchisi Solih ibn Mirdosning oʻgʻli Simol ibn Solih bilan tanishgan^[1]^[2]. U oʻsha uchrashuv paytida Simolga bagʻishlab sheʼr yozgan va 1022-yilda^[2] unda oʻzining sheʼriy mahoratini namoyon etib, Mirdosiylarning eʼtiborini qozongan^[1]. Keyinchalik ular 1024–1025-yillarda Halabda oʻz davlatini barpo etgach, Ibn Abi Hasina u yerda istiqomat qila boshlagan va Mirdosiylar homiyligi ostiga kirgan.

1045-yilda Ibn Abi Hasina oʻsha paytda Halab amiri boʻlgan Simol tomonidan Qohiraga, Fotimiylar xalifasi al-Mustansir Billoh huzuriga diplomatik topshiriq bilan yuborilgan^[1]. Ibn Abi Hasina al-Mustansirga madh yozgan va unga sharafli unvon berilgan, natijada u amir (shahzoda) maqomini olgan^[1]. Keyinroq u Damashqqa ham borgan va shaharning goʻzalligini madh etuvchi sheʼrlar yozgan hamda shahar qozisi Hamza ibn al-Husayn sharafiga marsiya yozgan^[1]. Ibn Abi Hasina butun umri davomida Mirdosiylarga sodiq qolgan^[1]. U 1065-yil 22-iyul kuni Sarujda vafot etgan^[1].

Sheʼriyat

Ibn Abi Hasina asosan madh janriga ixtisoslashgan boʻlib, uning adabiy merosining katta qismini aynan shu turdagi asarlar tashkil etadi^[1]. Tarixchi J. Rikabiyga koʻra, Ibn Abi Hasina „tilining yuksak sifati bilan ajralib turgan, mavzulari esa anʼanaviy boʻlib qolgan“^[1]. U Mirdosiy amirlariga bagʻishlangan madhlarida ularning saxovati, jasorati, jangovar mahorati va olijanob nasabini ulugʻlagan. Bularning barchasi badaviy madaniyatida eʼzozlanadigan fazilatlardir^[2]. U koʻpincha sheʼrlarini zamondoshi va vatandoshlik doʻsti al-Maarriyga mulohaza bildirish uchun yuborib turgan^[1]. Ibn Abi Hasinaning Devoni 1956-yilda Damashqda Muhammad As’ad Talas tomonidan nashr etilgan^[1]. Devon ikki jilddan iborat boʻlib, birinchi jildda Ibn Abi Hasinaning sheʼrlari, ikkinchi jildda esa al-Maarriyning sharhlari jamlangan^[1].

Manbalar

↑ ^1,00 ^1,01 ^1,02 ^1,03 ^1,04 ^1,05 ^1,06 ^1,07 ^1,08 ^1,09 ^1,10 ^1,11 ^1,12 Rikabi, p. 686.
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 Zakkar, p. 91.

Adabiyotlar

Rikabi, J. „Ibn Abi Hasina“, . Encyclopedia of Islam, Vol. 3, 2nd, Leiden: Brill, 1971. ISBN 90-04-08118-6.
Zakkar, Suhayl. The Emirate of Aleppo: 1004–1094. Aleppo: Dar al-Amanah, 1971.

[Rikabi686-1] 1,00 ^1,01 ^1,02 ^1,03 ^1,04 ^1,05 ^1,06 ^1,07 ^1,08 ^1,09 ^1,10 ^1,11 ^1,12 Rikabi, p. 686.

[Zakkar91-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 Zakkar, p. 91.

[1]

[2]