Абу Бишр Исмоил ибн Иброҳим ибн Муқсам ал-Асадий онаси Алияга нисбат қилиб Ибн Алия куняси берилган. Имом ва обрўли ҳофиз. Пайғамбаримиз ҳадисларини ровийларидан бири ҳисобланади.

Ибн Алия
Абу Бишр Исмоил ибн Иброҳим ибн Муқсам ал-Асадий
Таваллуди
ابن علية

Ҳижрий 110-йил
Басра
Вафоти Ҳижрий 193-йил
Боғдод
Касби Ҳадис ровийси, фақиҳ

Ҳаёти

У Ҳасан ал-Басрий вафот этган йили ҳижрий 110-йилда дунёга келган. Абу Аҳмад ал-Ҳаким айтдилар:

„ Абу Бишр Исмоил ибн Иброҳим ибн Саҳм ибн Муқсам ал -Басрий, Бану Асад ибн Хузайманинг мавлоси ва онаси Алия Бану Асад мавлосидир“.

Заҳабий айтадилар: „Ишоқ ибн Сувайд, Али ибн Зайд , Ҳамид ат-Тавил, Ато ибн ас-Соиб, Абдуллоҳ ибн Абу Нажиҳ, Суҳайл ибн Абу Солиҳ, Лайс ибн Абу Салим , Абдулазиз ибн Суҳайб, Або ал- Тайяҳ ад-Дабаъий, Саъид ал-Жаририй, Ҳабиб ибн аш-Шаҳид , Ибн Журайж, Ҳажжож ибн Абу Усмон ас-Савоф, Ҳанзала ас-Судусий ва Холид ал-Ҳадзо, Ровҳ ибн Ал-Қосим , Сулаймон ал -Таймий, Осим ибн Сулаймон, Авф ибн Абу Жамила, Муҳаммад бин Аз-Зубайр Ал-Ҳантҳалий, Бард бин Синон Ал-Димашқий, Басрада яшовчи , Довуд бин Аби Ҳинд, Али бин Ал-Ҳакам Ал-Бананий, Мансур бин Абдул Раҳмон Ал-Ашвал, Валид ибн Аби Ҳишом, Яҳё бин Атиқ, Яҳё бин Маймун Ал-Аттор ва Яҳё бин Язид Ал-Ҳинаи Абу Реҳана Ал-Саъдий ва у кўплаб меҳнат қилишган“.

Ундан ривоят қилинади: Ибн Журайж, Шу’ба, икки шайх, Ҳаммод ибн Зайд, Абдурраҳмон ибн Маҳдий, Али ибн ал-Мадиний, Аҳмад ибн Ҳанбал, Абу Хайсама, Яҳё ибн Маъин, Абу Ҳафс -Фалас, Амр ибн Рофи ал-Қазвиний, Аҳмад бин Мани’ ва Зиёд ибн Айюб, Али бин Ҳажар, Аҳмад бин Ҳарб, Муҳаммад бин Башар, Яқуб ал- Даврақий, Наср бин Али, Ал-Ҳасан бин Арафа, Мўмал ибн Ҳишом, Убайдуллоҳ бин Моаз, Халифа бин Хайят, Муҳаммад бин Ал-Мутанна, Ал-Ҳасан бин Муҳаммад Аз-Заъфароний ва бошқалар. Унинг фақиҳи имом ва муфтий, ҳадис имомларидан бири ҳисобланади[1].

Олимларнинг у ҳақидаги фикрлари

  • Гҳандор айтади: „Мен туғилганимдан ҳадисда ўсганман, ҳеч ким ҳадисда Ибн Алиядан устун эмас“. Абу Довуд айтдилар: „Ҳадис олимлари ичида Исмоил ибн Алия ва Бишр ибн Муфаддалдан бошқа хато қилмаган ҳеч ким йўқ“. Яҳё ибн Моин айтдилар: „Ибн Алия ишончли, тақводор ва омонатдор эди“. Юнус ибн Бакир айтдилар: "Мен Шу’банинг: „Исмоил ибн Алия муҳаддисларнинг устози“, деганини эшитдим". Амр ибн Зарара ан-Нисобурий айтади: „Мен Ибн Алияга ўн тўрт йил ҳамроҳ бўлдим ва бу вақт давомида унинг кулганини қилганини кўрмадим“. Заҳабий айтдилар: „Бунда мақтов йўқ, лекин у қўрқув ва қайғули муаззинидир“. Аффон ибн Муслим ривоят қилади: "Бизга Холид ибн Ҳорис айтди: „Биз Юнус ибн Убайд билан Ибн Алияга ўхшар эдик“. Иброҳим ибн Абдуллоҳ ал-Ҳаравий айтадилар: "Мен Язид ибн Ҳоруннинг: „Мен Басрага кирдим ва бу ерда ҳадисда Ибн Алиядан устун бўлган хулқ йўқ“, деганини эшитдим". Зиёд ибн Айюб: "Исмоил ибн Алиянинг китоб ёзганини ҳеч қачон кўрмаганман ва хатлардан кейин „Ибн Алия“ дейилган", деди. Ҳаммод ибн Салама айтдилар: „Биз Шамоил Исмоил ибн Алияга фақат Шамоил Юнус билан ўхшатдик, то у кирган нарсага киргунча“[2].

Вафоти

Ҳижрий 193-йилда Бағдодда вафот этганлар.

Манбалар

Адабиётлар

  • Китоб: Имом Аҳмаддан ҳижрий 241-йилда 1420-йил (1422-ҳижрий)гача вафот этган ҳанбалий уламолари. Шайх Бакр Абу Зайд .