Ibn Hotim
Бадриддин Муҳаммад ибн Ҳотим ал-Ҳамдоний, одатда қисқача Ибн Ҳотим номи билан танилган, Расулийлар сулоласи даврида Яманда яшаган ХИИИ аср амалдори ва тарихчиси эди.
Ибн Ҳотимнинг ҳаёти ҳақида жуда оз маълумот бор, уларнинг барчаси унинг асосий тарихий асари – Китāб ас-Симṭ ал-ғолī ас-саман фī аҳбор ал-мулūк мин ал-Ғузз би’л-Ямандан олинади. Туғилган санаси номаълум, аммо у вилоят пойтахти Сано атрофида ҳукмрон бўлган Бану Ямнинг Бану Ҳотим қабиласига мансуб эди. Таййибий исмоилийлар оқимига мансуб бўлишига қарамай, у сунний Расулийлар даврида муваффақиятли мартабага эришган ва султон ал-Музаффар Юсуф И (ҳ. 1249–1295) даврида „султон томонидан сайёр элчи сифатида ёлланган, мамлакатнинг қаерида зарур бўлса, шахсан уни таклиф этишган, гоҳ бўйсунмаётган қабилалар билан музокара олиб борган, гоҳ султонга тегишли шахсий хабарларни етказган, баъзан ҳатто ҳарбий амалиётларда иштирок этган“ бир неча амалдорлардан бирига айланган (Г. Р. Смитҳ). Унинг вафот санаси ҳам номаълум[1].
Ибн Ҳотим икки тарихий асар ёзган, биринчиси Китāб ал-ʻИқд ас-самин фī аҳбор мулūк ал-Яман ал-мутааххирин бўлиб, бу асар Яманнинг умумий тарихи ҳақида эди, лекин у сақланиб қолмаган. Шунинг учун у асосан бошқа асари – Айюбийлар ва дастлабки икки Расулий султони давридаги Яман тарихига бағишланган Китāб ас-Симṭ орқали танилган. Г. Р. Смитҳнинг ёзишича, ўз қабиласи фойдасига бироз бўлса-да холисликдан четга чиқишига қарамай, Ибн Ҳотимнинг баёни „дилга ёқадиган даражада холис“ бўлиб, у ёритган даврдаги мамлакат ҳақида жуда кўп ноёб маълумотларни ўз ичига олади[1].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Смитҳ 2004, сс. 387–388.
Адабиётлар
- Смитҳ, Г. Р. (2004). "Ибн Ḥāтим". ин Беарман, П. Ж.. Энcйcлопаэдиа оф Ислам. Волуме ХИИ: Супплемент (2нд нашри). Леиден: Э. Ж. Брилл. 387–388 б. ИСБН 978-90-04-13974-9. ҳттп://референcеwоркс.бриллонлине.cом/энтриэс/энcйcлопаэдиа-оф-ислам-2/ибн-ҳатим-СИМ_8651.