Ibn Hud
| Ибн Ҳуд | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Салтанат | 1228–1238 | ||||
| Вафоти | 1238 | ||||
| |||||
| Клан | Бану Ҳуд | ||||
| Дини | Сунний ислом | ||||
Абу Абдуллоҳ Муҳаммад ибн Юсуф ибн Ҳуд ал-Жудҳамий (арабча: محمد بن يوسف بن هود, 1238-йилда вафот этган), одатда Ибн Ҳуд номи билан танилган, 1228-йилдан 1238-йилгача ал-Андалуснинг катта қисмини назорат қилган таифа амири эди. У 1118-йилгача Сарагоса таифасини бошқарган Ҳудийлар сулоласи авлодларидан бўлган[1].
1212-йилда Лас Навас де Толоса жангида насронийлар коалициясидан буткул мағлубиятга учраганидан сўнг, Алмоҳадлар ҳукмронлиги ал-Андалусда таназзулнинг сўнгги босқичига ўтади. Ибн Ҳуд 1228-йил май ойида қўзғолон бошлайди ва тезда халқ қўллаб-қувватлашига эришади, Мурсия ҳамда Валенсия ҳокимларини тор-мор келтиради. Бу орада Алмоҳад халифаси Идрис ал-Маъмун қолган аскарлари билан бирга жияни ва рақиби Яҳёни Марокашда мағлуб этиш учун Севиляни тарк этишга мажбур бўлган, бу эса Ибн Ҳуднинг деярли қаршиликсиз ҳолда ал-Андалуснинг аксар қисмини эгаллаб олишига имкон берди[2], бундан истисно равишда Валенсияда у ернинг ҳокими Зайян ибн Марданиш унга қарши чиқади.
Ўз ҳукмронлигини қонунийлаштириш мақсадида Ибн Ҳуд Бағдоддаги Аббосий халифаларига садоқат билдирди ва Амир ал-моъминин ҳамда ал-Мутаваккил ('[Худога] таваккал қилувчи') унвонларини олади[2]. Бироқ 1231-йилда унинг қўшинлари Херес жангида Кастилия қироллиги томонидан, шунингдек Мерида яқинида Леон қироллиги томонидан қақшатқич мағлубиятга учрайди. Бу мағлубиятлар уни қўллаб-қувватловчилардан маҳрум этади ва унга „Маҳрум“ тахаллусининг берилишига сабаб бўлади[3].
1232-йилда Гранада Муҳаммад И (Ибн Наср) Хаэн вилоятида ўзини султон деб эълон қилди ва тез орада Ибн Ҳуднинг энг қудратли рақибига айланиб, уни Кастилия билан сулҳ тузишга мажбур қилди. Гарчи Ибн Ҳуд 1234-йилда дастлаб Ибн Насрни мағлуб эта олган бўлса-да, у 1236-йилда Кордовани Кастилиялик Фердинанд ИИИ томонидан босиб олинишидан асрай олмайди ва Фердинанд ИИИ ҳамда Ибн Наср билан яна бир сулҳ тузишга мажбур бўлади. 1237-йилда Гранада Ибн Насрни ўз ҳукмдори сифатида тан олди. Ибн Ҳуд 1238-йил январида Алмерия дарвозалари олдида ўлдирилади ва Мурсияда дафн этилади[4].
Манбалар
- ↑ Э. Герли, Мичаэл. Медиэвал Ибериа: Ан Энcйcлопедиа. Неw Ёрк: Роутледге, 2003 — 415-бет. ИСБН 9780415939188.
- ↑ 2,0 2,1 Кеннедй, Ҳугҳ. Муслим Спаин анд Португал: А Политиcал Ҳисторй оф ал-Андалус. Неw Ёрк: Роутледге, 1996 — 268-бет. ИСБН 9781138135314.
- ↑ Балландалус „Тҳе Реигн оф Ибн Ҳуд (р. 1228-1238) аccординг то Абу ал-Wалид ибн ал-Ҳажж (д. 1318)“ (эн). Балландалус (2016-йил 25-феврал). Қаралди: 2020-йил 19-июл.
- ↑ Мас'ūд, Муҳаммад Кҳалид (1976). "Политиcал Девелопменц ин Фоуртеэнтҳ Cентурй Муслим Спаин". Исламиc Студиэс 15 (1): 3–17. ИССН 0578-8072. ҳттпс://www.жстор.орг/стабле/20846977.
Адабиётлар
- Мери, Жосеф W. Мери ва Бачарач, Жере Л.: Ўрта аср исломий сивилизацияси: Энсиклопедия. Роутледге, Лондон 2006, ИСБН 0-415-96690-6.
- ЎCаллагҳан, Жосепҳ Ф.: Ўрта аср Испаниясида Реcонқуиста ва салиб юриши. Университй оф Пеннсйлваниа Пресс, Филаделфия 2004, ИСБН 0-8122-1889-2.