Абу Али Яҳё ибн Исо ибн Жазла ал-Бағдодий ёки Ибн Жазла (арабча: أبو علي يحيى بن عيسى بن جزله البغدادي‎‎), лотинлаштирилган ҳолда Буҳаҳйлйҳа Бингезла, 11-аср араб[1] шифокори бўлиб, Бағдодда яшаган ва 1280-йилда Фараж бин Салим томонидан лотин тилига таржима қилинган таомил ҳақидаги таъсирли рисоланинг муаллифи ҳисобланади.

Абу Али Яҳё ибн Исо ибн Жазла ал-Бағдодий
арабча: أبو علي يحيى بن عيسى بن جزله البغدادي‎‎
Таваллуди
Яҳё,
ибн Исо,
Абу Али

Бағдод, Аббосийлар халифалиги
Вафоти тахминан 1100-йил
Бағдод, Аббосийлар халифалиги
Касби ёзувчи, шифокор
Фаолият йиллари 1040 – 1100
Болалари Али
Отаси Исо ибн Жазла

Ҳаёти

Ибн Жазла насроний ота-онанинг оиласида Бағдодда туғилган. У 1074-йилда Ислом динини қабул қилган. 1100-йилда Абу Али ибн ал-Валид ал-Мағрибий қўлида вафот этган.

Асарлари

Даволаш учун тана жадваллари

Унинг Тақвим ал-Абдан фи Тадбир ал-Инсан (Диспоситио cорпорум де cонститутионе ҳоминис, Таcуин агритудинум) асари, номидан кўриниб турибдики, касалликлар астрономик жадваллардаги юлдузлар каби тартибланган жадваллардир ва лотин тилига таржима қилинган.

Ҳикоя қилинишича, ибн Жазла Чарлемагненинг шифокорларидан бири бўлган ва Жадваллар ёки Такуин асарини унинг илтимосига биноан ёзган[2]. Агар Ибн Жазла икки аср олдин туғилмаган бўлса, бу ҳикоянинг тарихий асоси йўқ, чунки Чарлемагне 814-йилгача император бўлган. Такуин яҳудий Фараж бин Салим томонидан таржима қилинган ва лотинча версияси 1532-йилда нашр этилган. Немис таржимаси 1533-йилда Страсбоургда Ҳанс Счотте томонидан нашр этилган.

Ибн Жазла яна бир асар, Ал-Минҳаж фи Ал-Адвиаҳ Ал-Мураккабаҳ ни ёзган, бу асар Жамболинус томонидан таржима қилинган ва лотинча таржимада Cибис эт медиcинес симплиcибус номи билан танилган.

Ислом динига ўтган ибн Жазла Ислом динини мақтовчи ва христианлик[3] ҳамда яҳудийликни танқид қилувчи асарлар ёзган.

Асарлари

  • Таcвини Аэгритвдинвм эт Морборум ферме омниум Cорпорис ҳумани : cум cурис эорундем / Бвҳаҳйлйҳа Бйнгезла Ауторе. [Транс.: Фараг Бен Салим]. – Аргенторати : Счоттус, 1532. дигитал
  • Таcуини санитатис Эллучасем Элимитҳар : де сех ребус нон натуралибус эарум натурис оператионибус … реcенс эхарати / Эллучасем Элимитҳар. – Аргенторати : Счотт, 1531. дигитал

Манбалар

  1. ↑ Энcйcлопедиа оф Ислам, Вол 3, Ҳ - Ирам, Пҳотомечан. репр., Леиден [у.а.]: Брилл [у.а.], 1986 — 754-бет. ИСБН 9004081186. 
  2. ↑ Эдwард Г. Броwне (1921), Арабиан Медиcине, пп. 60-1.
  3. ↑ А ҳисторй оф Арабиc литературе Бй Cлéмент Ҳуарт, п. 311

Адабиётлар

  • Доналд Cампбелл (1926), Арабиан Медиcине анд иц Инфлуэнcе он тҳе Миддле Агес, Вол. 1. Лондон: Трüбнер. Реиссуэд бй Роутледге, 1974, 2000. ИСБН 0-415-24462-5. п. 82.

Ҳаволалар