Ибн Мискавайҳ (арабча: ابن مسكوويه‎‎‎; тўлиқ исми Абу Али Ибн Муҳаммад ибн Яқуб ибн Мисковайҳ ар-Розий; 932-йил – 1030-йил) – арабнавис тарихчи, файласуф, адиб ва табиб.

Ибн Мискавайҳ
Таваллуди
Парандак
Вафоти Рай, Эрон
Касби Тарихчи, файласуф, адиб, табиб

Умумжаҳон тарихига оид „Китоб тажориб ал-умам“ („Халқлар тажрибалари китоби“) номли асар ёзган. Илми ахлоқ ва ҳикматга доир „Китоб ат-таҳора“ („Таҳорат китоби“), „Таҳзийб ал-ахлоқ“ („Ахлоқни тузатиш“) номли асарлар ҳам Ибн Мискавайҳ қаламига мансуб. У араб, форс, ҳинд ва юнон донишмандлари айтган ҳикматлар тўпламини ҳам тузган. Ибн Мискавайҳ асарлари таъсирида ислом дунёсида ўнлаб ахлоқий-дидактик асарлар (жумладан, Насриддин Тусийнинг „Ахлоқи Насрий“) ёзилган[1].

Асарлари

  • „Китоб ат-таҳора“ (Таҳорат китоби);
  • „Китоб тажориб ал-умам“ („Халқлар тажрибалари китоби“ – арабча: كتاب تجارب الأمم‎‎) — жаҳон халқлари, жумладан арабларнинг Х асрнинг 80-йилларига қадар тарихи баён қилинган бўлиб, асарнинг сўнгги қисмида Араб халифалигининг Х асрдаги ижтимоий-иқтисодий ҳаёти ҳақида қимматли маълумотлар бор;
  • „Жовидони хирад“ (форсча: جاویدان خرد‎‎ – „Боқий ақл идрок“ китоби) — олимларнинг ахлоқ ҳақидаги фикрларини жамланган бўлиб, унинг қўлёзма нусхалари шарқда кенг тарқалган[2];
  • „Таҳзийб ал-ахлоқ“ (арабча: تهذيب الأخلاق و تطهير الأعراق‎‎ – „Ахлоқни тузатиш“).

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
  2. ↑ Ҳамиджон Хомидий; Маҳмуд Ҳасаний. Машриқзамин ҳикмат бўстони. Тошкент: „Шарқ“ нашриётматбаа консерни, 1997-йил — 251-бет. 

Ҳаволалар