Ibn Shirzod
Абу Жаъфар Муҳаммад ибн Яҳё ибн Закариё ибн Ширзод (946-йилдан кейин вафот этган)[1], асосан, Ибн Ширзод (арабча: ابن شيرزاد) номи билан машҳур Аббосийлар халифалиги амалдори. 940-йилларда халифалик парчаланганида турли саркардаларга хизмат қилган. 945-йилда қисқа муддатга амир ул-умаро олий лавозимига кўтарилган.
| Ибн Ширзод | |
|---|---|
| Аббосийлар халифалиги амир ул-умароси | |
|
Мансаб даври 945-йил август – 945-йил 21-декабр | |
| Ўтмишдоши | Тузун (943-йил 31-май – 945-йил август) |
| Вориси | Муизз уд-Давла (945–967) |
| Аббосий халифа котиби | |
|
Мансаб даври 946-йил январ – 946-йил 16-март | |
| Шахсий маълумотлари | |
| Вафоти | 946/948 |
Ҳаёти
Ибн Ширзоднинг ёшлик даври ва дастлабки фаолияти ҳақида деярли ҳеч нарса маълум эмас[1]. Ёшлигиданоқ отаси орқали котиблик хизматига кирган. Отаси Ғариб ал-Холнинг собиқ мулкларини назорат қилувчи молия идорасида мас’ул шахс бўлган[2]. Ибн Ширзоднинг акаси Абулҳусайн Закариё ҳам отаси томонидан ўзининг ўринбосари сифатида ишга олинган. Ибн Ширзод ўз йўлини ўзи топишни истаб, халифанинг шахсий мулкларига мас’ул идора девон ад-дияъал-хассада хизмат қилишни бошлаган ва у ерда котиблик санъатини ўрганган[2].
Ибн Ширзод илк бор 927-йилда Х аср тарихчиси Ибн Мискавайҳ томонидан тилга олинган. У ўша пайтда Ғарибнинг ўғли Ҳоруннинг котиби ва ишларини юритувчиси сифатида хизмат қилган. Ҳорун эса Аббосийлар халифаси ал-Муқтадирнинг (ҳ. 908–932) яқин дўстларидан эди[1]. Шу даврда Ибн Ширзоднинг акаси Абулҳасан Закариё халифанинг холасига котиблик қиларди[1]. Ҳорун Ибн Ширзод устидан шикоят қилиб, уни ҳибсга олиш ва мол-мулкини мусодара қилдиришга уринди. Бироқ ишни вазир Али ибн Исо ибн ал-Жарроҳ кўриб чиққач, бу шикоят рад этилди. Натижада, Ибн Ширзод нафақат айбсиз деб топилди, балки Али ибн ал-Жарроҳнинг котиби сифатида давлат хизматига ҳам қабул қилинди[1].
Бу лавозимда ишлаган вақтида Ибн Ширзод қисқа фурсатда катта бойлик тўплади. Натижада, вазир Муҳаммад ибн ал-Қосим мол-дунёсини тортиб олиш мақсадида уни ҳибсга олдирди. Ибн Ширзод хазинага 20 000 олтин динор тўлашга ваъда бергач, Абу Яъқуб Ис’ҳоқ ибн Исмоилнинг ёрдами билан озодликка чиқарилган[1].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Асеф Фекрат 2015.
- ↑ 2,0 2,1 ван Беркел 2013.
Адабиётлар
- Боwен, Ҳаролд. Тҳе Лифе анд Тимес оф ʿАлí Ибн ʿÍсà, ‘Тҳе Гоод Визиэр’. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 1928. ОCЛC 386849.
- Буссе, Ҳериберт. Чалиф унд Гросскöниг - Диэ Буйиден им Ирак (945-1055) (Герман). Wüрзбург: Эргон Верлаг [1969], 2004. ИСБН 3-89913-005-7.
- ван Беркел, Мааике „Тҳе Буреауcраcй“, . Cрисис анд Cонтинуитй ат тҳе Аббасид Cоурт: Формал анд Информал Политиcс ин тҳе Cалипҳате оф ал-Муқтадир (295-320/908-32). Леиден: БРИЛЛ, 2013 — 87–109-бет. ИСБН 978-90-04-25271-4.