Ibn Taymiyya: Versiyalar orasidagi farq
UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi | Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | ||
# | {{Short description|Islom ulamosi, faqih. (1263–1328)}} | ||
{{Infobox religious biography | |||
| honorific_prefix = [[Imom]] | |||
| name = Ibn Taymiyya | |||
| native_name = ٱبْن تَيْمِيَّة | |||
| native_name_lang = ar | |||
| image = Ibn Taymiyah Caligraphy.png | |||
| title = Shayx al-Islom | |||
| birth_date = 22-yanvar 1263-yil CE<br/>10-[[Rabi' al-Awwal]] 661 AH | |||
| citizenship = [[Harron]], [[Mamluk Saltanati]] {{small|(bugungi kundagi [[Turkiya]])}} | |||
| death_date = 26-sentabr 1328-yil CE<br/>20-[[Dhu al-Qadah|Dhu al-Qa'da]] 728-yil AH | |||
| death_place = [[Damashq]], Mamluk Saltanati {{small|(bugungi kundagi [[Suriya]])}} | |||
| religion = [[Islom]] | |||
| school = [[Sunniy]] | |||
| denomination = [[Hanbaliylik|Hanbaliy]] | |||
| movement = ''Ahl al-Hadis'' <br /> ''Ahl al-Asar'' | |||
| notable_works = {{flatlist| | |||
*''Minhaj al-sunnah al-Nabawiyya'' | |||
*''al-Aqida al-Wasitiyya'' | |||
*''al-Sarim al-Maslul ala Shatim al-Rasul'' | |||
*''Majmu' al-Fatawa'' | |||
{{Sidebar with collapsible lists | |||
| bodystyle = border-collapse:collapse; | |||
| basestyle = background-color:#dcf5dc; | |||
| expanded = {{{expanded|{{{selected|{{{1|}}}}}}}}} | |||
| list1name = students | |||
| list1title = Shogirdlari | |||
| list1 = | |||
*Ibn al-Qoyyim al-Jawziyyah | |||
*az-Zahabiy | |||
*al-Mizziy | |||
*Ibn Kasir | |||
*Ibn 'Abdil-Hadi | |||
*al-Bazzar | |||
*Ibn Qadi al-Jabal | |||
*Ibn Fadlillah al-'Amriy | |||
*Muhammad ibn al-Manja ibn 'Usmon at-Tanuxiy | |||
*Yusuf ibn 'Abdul-Mahmud ibn 'Abdis-Salam al-Bottiy | |||
| list2name = teachers | |||
| list2title = Ustozlari | |||
| list2 = | |||
*[[Ahmad ibn Hanbal]] | |||
*[[Ibn Hazm]] | |||
*[[Abd al-Qadir al-Jayloniy]] | |||
*[[Ibn Qudama]] | |||
*[[Molik ibn Anas]] | |||
*[[al-Barbahariy]] | |||
*[[Abd al-Ghani al-Maqdisiy]] | |||
*[[Ibn Rushd]] | |||
}} | |||
}} | |||
}} | |||
'''Ibn Taymiya''' ({{lang-ar|ٱبْن تَيْمِيَّة}}) — musulmon [[sunniy]] ulamo, [[faqih]], [[muhaddis]], [[asket]]. [[Marj al-Safar jangi]]da [[Gʻozonxon]] bilan diplomatik aloqalar oʻrnatish ishlarini olib borgan. [[Hanbaliylik|Hanbaliy]] mazhabining qozisi, oddiy xalqning [[avliyo]]larga ilohiy kuch isbot qilishi va ularning qabirlarini ibodat makonlariga aylatirish amallarini qattiq qoralashi oqibatida Ibn Taymiyya oʻz zamonining hukmdorlari va ulamolari orasida muxolifatchi sifatida tanilgan, va shu sababli bir necha bor qamoqqa olingan. | |||
Oʻzining va undan keyingi davrlarning bahsli figurasi boʻlib<ref>{{kitob manbasi |last1=Winter |first1=Tim |title=The Cambridge companion to classical Islamic theology |url=https://archive.org/details/cambridgecompani0000unse_o9b4 |date=22-may, 2008-yil |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge ; New York |isbn=978-0-521-78058-2 |page=[https://archive.org/details/cambridgecompani0000unse_o9b4/page/84 84]}}</ref><ref>{{kitob manbasi |last1=Rapoport |first1=Yusuf |last2=Ahmed |first2=Shahab |title=Ibn Taymiyya and his times |date=1-yanvar, 2010-yil |publisher=Oxford University Press |location=Karachi |isbn=9780195478341}}</ref>, Ibn Taymiyya [[o'rta asr]] ulamolaridan kech sunniy islomga eng ta'sirli shaxslardan biri sifatida e'tirof etiladi. U yana shiddatli diniy polemikalarda ishtirok etish bilan taniladi. Asosan [[kalom]] ilmi tarafdorlarini tanqid qilishi, xususan, [[Ashʼariylik|ash'ariy]] va [[moturidiy]] maktablarga qattiy raddiyalar berishi, va [[asariylik]] tarafini himoya qilishi bilan mashhur. Bu doimiy polemikalar natijasida Ibn Taymiyyaga qarshi taraf uni va uning shogirdlarini [[antropomorfizm]]da ayblashadi. Bu uning kitoblari taqiqlanishiga, va o'zini bir necha bor hibsga olinishiga olib keladi<ref>{{kitob manbasi |last1=Sinani |first1=Besnik |title=Post-Salafism: Religious Revisionism in Contemporary Saudi Arabia |date=10-aprel, 2022-yil}}</ref><ref>{{kitob manbasi |last1=Haynes |first1=Jeffrey |last2=S. Sheikh |first2=Naveed |title=The Routledge handbook of religion, politics and ideology |url=https://archive.org/details/routledgehandboo0000unse_v0a1 |date=2022-yil |publisher=Routledge Taylor & Francis Group |location=Abingdon, Oxon ; New York, NY |isbn=978-0-367-41782-6 |page=[https://archive.org/details/routledgehandboo0000unse_v0a1/page/180 180]}}</ref><ref>{{kitob manbasi |last1=Esposito |first1=John L. |last2=Nettler |first2=Ronald L. |title=The Oxford encyclopedia of the Islamic world |url=https://archive.org/details/oxfordencycloped0002unse_t7m9 |date=2009-yil |publisher=Oxford University Press |location=New York, N.Y |isbn=9780195305135}}</ref>. | |||
Ibn Taymiyya oʻzining risolatlarida aql va [[vahiy]] oʻrtasida hech qanday ziddiyat yoʻqligini ta'kidlab, [[aqida]]viy masalalarini falsafadan asosiy shart sifatida foydalanishni qattiy qoralagan. | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
[[Turkum:Kishilar]] | |||
[[Turkum:Islom]] | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi
Ibn Taymiyya | |||
|---|---|---|---|
ٱبْن تَيْمِيَّة | |||
 | |||
| Unvoni | Shayx al-Islom | ||
| Shaxsiy maʼlumotlar | |||
| Tavalludi |
22-yanvar 1263-yil CE 10-Rabi' al-Awwal 661 AH | ||
| Vafoti |
26-sentabr 1328-yil CE 20-Dhu al-Qa'da 728-yil AH | ||
| Dini | Islom | ||
| Fuqarolik | Harron, Mamluk Saltanati (bugungi kundagi Turkiya) | ||
| Mazhab | Hanbaliy | ||
| Maktab | Sunniy | ||
| Oqim |
Ahl al-Hadis Ahl al-Asar | ||
| Mashhur ish(lar)i |
| ||
Ibn Taymiya (arabcha: ٱبْن تَيْمِيَّة) — musulmon sunniy ulamo, faqih, muhaddis, asket. Marj al-Safar jangida Gʻozonxon bilan diplomatik aloqalar oʻrnatish ishlarini olib borgan. Hanbaliy mazhabining qozisi, oddiy xalqning avliyolarga ilohiy kuch isbot qilishi va ularning qabirlarini ibodat makonlariga aylatirish amallarini qattiq qoralashi oqibatida Ibn Taymiyya oʻz zamonining hukmdorlari va ulamolari orasida muxolifatchi sifatida tanilgan, va shu sababli bir necha bor qamoqqa olingan.
Oʻzining va undan keyingi davrlarning bahsli figurasi boʻlib[1][2], Ibn Taymiyya o'rta asr ulamolaridan kech sunniy islomga eng ta'sirli shaxslardan biri sifatida e'tirof etiladi. U yana shiddatli diniy polemikalarda ishtirok etish bilan taniladi. Asosan kalom ilmi tarafdorlarini tanqid qilishi, xususan, ash'ariy va moturidiy maktablarga qattiy raddiyalar berishi, va asariylik tarafini himoya qilishi bilan mashhur. Bu doimiy polemikalar natijasida Ibn Taymiyyaga qarshi taraf uni va uning shogirdlarini antropomorfizmda ayblashadi. Bu uning kitoblari taqiqlanishiga, va o'zini bir necha bor hibsga olinishiga olib keladi[3][4][5].
Ibn Taymiyya oʻzining risolatlarida aql va vahiy oʻrtasida hech qanday ziddiyat yoʻqligini ta'kidlab, aqidaviy masalalarini falsafadan asosiy shart sifatida foydalanishni qattiy qoralagan.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Winter, Tim. The Cambridge companion to classical Islamic theology. Cambridge ; New York: Cambridge University Press, 22-may, 2008-yil — 84-bet. ISBN 978-0-521-78058-2.
- ↑ Rapoport, Yusuf; Ahmed, Shahab. Ibn Taymiyya and his times. Karachi: Oxford University Press, 1-yanvar, 2010-yil. ISBN 9780195478341.
- ↑ Sinani, Besnik. Post-Salafism: Religious Revisionism in Contemporary Saudi Arabia, 10-aprel, 2022-yil.
- ↑ Haynes, Jeffrey; S. Sheikh, Naveed. The Routledge handbook of religion, politics and ideology. Abingdon, Oxon ; New York, NY: Routledge Taylor & Francis Group, 2022-yil — 180-bet. ISBN 978-0-367-41782-6.
- ↑ Esposito, John L.; Nettler, Ronald L.. The Oxford encyclopedia of the Islamic world. New York, N.Y: Oxford University Press, 2009-yil. ISBN 9780195305135.