Абу Муҳаммад Абдуллоҳ ибн Ваҳб ибн Муслим ал-Фиҳрий ал-Қураши ал-Мисрий[2] (милодий 743 – 813 / ҳижрий 125 – 197), Ибн Ваҳб (Ибн Ваҳб ал-Котиб билан адаштирмаслик керак) номи билан машҳур бўлган. Моликий мазҳабидаги аҳамиятли мисрлик илк ҳуқуқшунос. У Молик ибн Анаснинг энг машҳур саҳобаларидан бири бўлиб, Миср ва Мағрибда Моликий мазҳабининг тарқалишида катта таъсир кўрсатган.

Ибн Ваҳб
Шахсий маълумотлар
Таваллуди 743-йил (ҳижрий 125)
Фустат, Миср
Вафоти 813-йил (ҳижирй 197)
Миср
Дини Ислом
Эра Аббосийлар халифалиги
Ҳудуд Мадина ва Миср
Юриспруденсия Моликийлик[1]
Асосий қизиқиш(лар)и Фиқҳ, Ҳадис

Ҳаёти

бн Ваҳб ҳижрий 125-йил (милодий 743) Зулқаъда ойида Эски Қоҳирада туғилган. У асраб олинган, Қурайш қабиласининг аъзоси эди. У асли Мисрлик бўлиб, Фиҳр қабиласидан Абу Абдурраҳмон Язид ибн Унайснинг васийси бўлган Раҳананинг мавлоси эди[3]. У мисрлик олим Усмон ибн Абдулҳакам ал-Жудҳамий (ваф. 779) қўлида ислом илмлари бўйича дастлабки таълим олган ва Молик ибн Анасдан илм олиш учун Мадинага йўл олган[4]. Тахминан йигирма йил Молик билан бирга бўлиб, Мисрда ўз фиқҳини тарғиб қилган. У нафақат Моликдан, балки Ибн Шиҳоб аз-Зуҳрийнинг кўплаб саҳобаларидан ҳам таълим олган. Ибн Ваҳб Миср, Ҳижоз ва Ироқдаги тўрт юздан ортиқ шайхлардан, жумладан Суфён Саврий, Ибн Уяйна, Ибн Журайж, Абдурраҳмон ибн Зиёд ал-Ифриқий, Саид ибн Абу Айюб ва бошқалардан ҳадис ривоят қилган. Ундан ҳам кўплаб ҳадислар ривоят қилинган.

Малик Ибн Ваҳбни жуда ҳурмат қилар ва ёқтирар эди. У бошқа ҳамма шогирдларини танқид қилса-да, Ибн Ваҳб ишларини танқид қилмаган. Молик унга хат ёзганда уни „фақиҳ“ деб атарди. Ибн Ваҳб Молик таълимотини Миср ва Мағрибда ёйган шахслардан бири эди. Одамлар Моликнинг ҳаётлик пайтида ҳам, вафотидан сўнг ҳам Ибн Ваҳбнинг ҳузурига келиб, Молик фиқҳини ўрганишарди. У ўзидан кўплаб ажойиб асарлар қолдирган, жумладан Моликдан эшитганларини ўз ичига олган тахминан 30 жилдлик тўплам ҳам бор эди. У ҳижрий 197-йил (милодий 813) Шаъбон ойининг 24-кунида вафот этган[5].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Жонатҳан Э. Броcкопп, Эарлй Мāликī Лаw: Ибн ʻАбд Ал-Ḥакам анд Ҳис Мажор Cомпендиум оф Журиспруденcе, п 20. ИСБН 9004116281
  2. ↑ Броcкопп, Жонатҳан Э.. Эарлй Мāликī Лаw: Ибн ʻАбд Ал-Ḥакам анд Ҳис Мажор Cомпендиум оф Журиспруденcе (эн). БРИЛЛ, 2000 — 20-бет. ИСБН 9004116281. 
  3. ↑ Меҳбооб Десаи. Ислам анд Нон-виоленcе. Гян Публишинг Ҳоусе, 2009 — 153-бет. ИСБН 978-81-212-1026-3. 
  4. ↑ Акеампонг, Эммануэл Кwаку. Диcтионарй оф Африcан Биограпҳй (эн). ОУП УСА, 2012 — 123–124-бет. ИСБН 9780195382075. 
  5. ↑ Меҳбооб Десаи. Ислам анд Нон-виоленcе. Гян Публишинг Ҳоусе, 2009 — 153-бет. ИСБН 978-81-212-1026-3.