Ibn al-Mukaffa
Абу Амр (Абу Муҳаммад) Абдуллоҳ ибн Ал-Муқафф ибн Ал-Муқаффа (Араб тахминан 721, 723 ёки 724, Ардашир-Хварраҳ — 757, 759 ёки 760, Басра) — Араб-форс ёзувчиси.
Биографияси
Форс зодагон оиласига мансуб; Туг'илганда у қадимги эронча Рузбиҳ исмини олди, у Исломни қабул қилганида, балог'ат ёшида у Абдуллоҳга о'згартирилди. Унинг отаси Дадоэ Умавийларга солиқ йиг'увчи сифатида хизмат қилган; қийноқлар билан бирга синовдан о'тказилиб, у чап қо'лини ишлатиш қобилиятини ё'қотди ва ал-Муқаффа ("қо'ли қуриган ёки буришган одам") лақабини олди. Дадоэ о'г'лини давлат хизматига тайёрлади, бунинг учун араб тилини билиш шарт эди. Оила кўчиб келган Басрада Ибн ал-Мукаффа таниқли устозлар раҳбарлигида тил ва грамматикани пухта эгаллаган. Халифа ал-Мансурнинг амакиси Исо ибн Алининг котиби лавозимини эгаллаган Ибн ал-Муқаффа Аббосийлар фитналарига аралашиб, қатл этилган. Аристотелнинг “Категориялари”, “Хвадай-намак” (Фирдавсийнинг “Шоҳ-нома”си манбаси) ва “Калила ва Димна” (бошқача айтганда – Бидпай эртаклари)ни араб тилига таржима қилган; унинг версиясидан со'нгги асар бир неча бор барча Шарқ ва Европа тилларига таржима қилинган ва халқ адабиётига жуда катта та'сир ко'рсатган.
Адабиёт
- Ибн эл-Мокаффа / / Брокҳаус ва Эфроннинг энциклопедик луг'ати: 86 жилдда (82 жилд ва 4 қо'шимча). - Санкт-Петербург., 1890—1907.
- Ибн Ал-Муқаффа. Калила ва Димна / Пер. билан Араб. И. ю. Крачковский ва И. П. Кузмин, Эд. -М.: Шарқ адабиёти нашриёти, 1957. — 284 п. - 50 000 нусха.
- Ибн Ал-Муқаффа. Калила ва Димна / Пер. билан Араб., муқаддима. ва шарҳ. Б. Я. Шидфар. - М.: бадиий адабиёт, 1986 йил. — 304 п. - 75000 нусха.
Манбалар
{{ Энcйcлопæдиа Ираниcа (англ.) / Н. Симс-Wиллиамс, А. Ашраф, Ҳ. Боржиан, М. Аштианй — УСА: Cолумбиа Университй, 1982. — ИССН 2330-4804
↑ ҳттпс://www.персеэ.фр/доc/лефаб_0996-6560_2015_нум_26_1_1262 — С. 179. ↑ ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/леливредекалилаэ0000унсе/паге/156/моде/2уп — С. 1. ↑ ҳттп://www.охфордреференcе.cом/виэw/10.1093/ои/аутҳоритй.20110803095955486
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |