Ibn al-Qattaʼ as-Siqilliy
Abulqosim Ali ibn Jaʼfar ibn Ali ibn Muhammad as-Saʼdiy (arabcha: أبوالقاسم علي بن جعفر بن علي بن محمد السعدي) (taxminan 433–515 hijriy; taxminan milodiy 1041–1121; shuningdek oddiygina Ibn al-Qattaʼ as-Siqilliy (إبن القطّاع الصقلي) nomi bilan tanilgan) – mashhur arab filologi, leksikografi va antologiyasi tuzuvchisi. Arab tilining yirik namoyandalaridan biri hisoblanadi[1]. Asarlari Sitsiliya arab sheʼriyati haqidagi juda koʻp maʼlumotlarni saqlab qolgan asosiy manbalardan biri sifatida qaraladi[2].
Ibn al-Qatta as-Siqilliy | |
|---|---|
إبن القطاع الصقلي | |
| Shaxsiy maʼlumotlar | |
| Tavalludi | taxminan 1041 |
| Vafoti | taxminan 1121 |
| Era | Islom oltin davri, Sitsiliya amirligi |
| Asosiy qiziqish(lar)i | filologiya, tilshunoslik, antologiya, leksikografiya |
| Mashhur ish(lar)i | Ad-Durra al-Xotira fi Shuʼara al-Jazira (الدرة الخطيرة في شعراء الجزيرة); „Jazira shoirlari haqidagi qimmatli durra“ |
Biografiya
Ibn al-Qattaʼning tugʻilgan sanasi milodiy 1041-yil 9-oktabr (433-yil 10-safar)[1] deb qayd etiladi. Sitsiliya orolida tugʻilgan, shu bois nisbasi as-Siqilliy bilan mashhur. Oʻsha paytda orol Kalbiylar boshchiligidagi Sitsiliya amirligi hukmronligi ostida edi. U 9-asrda Ifriqiya (Sharqiy Magʻrib) hukmdorlari boʻlgan Agʻlabiylar sulolasining avlodlaridan edi. Agʻlabiylar 827-yilda Vizantiya imperiyasidan Sitsiliya orolini muvaffaqiyatli tortib olgan birinchi musulmon sulolasi boʻlgan. Ibn al-Qattaʼ zodagon va ilmli oiladan chiqqan. Masalan, uning otasi, bobosi va katta-bobosi adabiyot va ilmga boʻlgan qiziqishlari bilan mashhur boʻlishgan[1]. Ibn al-Qatta Sitsiliyada olimlaridan bir nechtasi qoʻlida tahsil olgan va u 170 nafar sitsiliyalik arab shoirlarining asarlarini jamlagan ensiklopediyani tuzgan[3]. Bu asar ad-Durra al-Xotira fi Shu’ara al-Jazira[4] (الدرة الخطيرة في شعراء الجزيرة; Jazira shoirlari haqidagi qimmatli durra) nomi bilan mashhur[3].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Papoutsakis, Nefeli (2019-12-01). "Ibn al-Qaṭṭāʿ al-Ṣiqillī" (en). Encyclopaedia of Islam, THREE. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/ibn-al-qatta-al-siqilli-COM_32168.
- ↑ Granara, William. Narrating Muslim Sicily: War and Peace in the Medieval Mediterranean World (en). Bloomsbury Publishing, 2019-06-27. ISBN 978-1-78672-607-0.
- ↑ 3,0 3,1 Cipolla, Gaetano. Siciliana: Studies on the Sicilian Ethos (en). Legas, 2005. ISBN 978-1-881901-45-7.
- ↑ Akbari, Suzanne Conklin; Mallette, Karla. A Sea of Languages: Rethinking the Arabic Role in Medieval Literary History (en). University of Toronto Press, 2013-12-06. ISBN 978-1-4426-6340-4.