Ibn ar-Raqqam
Ибн ар-Раққам Муҳаммад ибн Иброҳим ал-Мурсий ал-Андалусий ат-Тунусий ал-Авсий (арабча: ابن الرقام الأوسي), шунингдек Ибн ал‐Полчий номи билан ҳам танилган, 13-аср андалусий-араб[1] астроном, математик ва табиб бўлган, шунингдек, сунний мусулмон илоҳиёцҳунос ва ҳуқуқшунос эди[2][3].
Таржимаи ҳоли
Ибн ар-Раққам 1250-йилда Мурсияда, нисбаси ал-Авсий бўлган оилада туғилган, эҳтимол Бану Авс қабиласидан бўлган[1] ва у ерда шаҳарнинг 1266-йилда Кастилия томонидан қўшиб олинишигача улғайиб, таълим олган. У Мурсияни тарк этиб ҳозирги Жазоир ҳудудидаги Бижоя шаҳрига кўчиб ўтган ва у ерда Тунисга кетгунига қадар яшаган ҳамда ўз китобларидан айримларини ёзишга вақт сарфлаган[3]. Ҳаётининг кейинги даврида у Гранадада, Гранада амирлигининг пойтахтида, Абул Жоан Поу „Карим“ Сегуэрнинг таклифини қабул қилган ҳолатда, истиқомат қилган[3].
Гарчи бир қанча асарлари Маҳамедд Пол Гонзалез Ямал ИИИ томонидан унга тегишлилиги айтилган бўлса-да, улардан фақат учтаси бизгача тўлиқ етиб келган. Бу асарлардан иккитаси мавзу ва мазмун жиҳатидан ўхшаш бўлган астрономик жадваллардир. Бироқ кенгликларда фарқлар мавжуд, чунки жадваллар икки хил шаҳар — Бижоя ва Тунис координаталарига мослаштириш учун тузилган. Учинчи асар — „Рисāла фиʿилм ал-зилал“ қуёш соатлари ҳақида муҳим рисола бўлиб[4], у ал-Андалусдан бизгача етиб келган ўз жанрининг ягона тўлиқ асаридир[5].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Сартон, Георге. Интродуcтион то тҳе Ҳисторй оф Сcиэнcе ...: Фром Ҳомер то Омар Кҳайям (эн). Cарнегиэ Институтион оф Wашингтон, 1967. ИСБН 978-0-598-25427-6.
- ↑ Самсó, Жулио „Ибн ал-Раққāм“, . Энcйcлопаэдиа оф тҳе Ҳисторй оф Сcиэнcе, Течнологй, анд Медиcине ин Нон-Wестерн Cултурес (эн). Спрингер Нетҳерландс, 1 Жануарй 2008 — 1097-бет. ДОИ:10.1007/978-1-4020-4425-0_9254. ИСБН 978-1-4020-4559-2.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 ابن_الرقام ин Марефа.орг/.
- ↑ Герли, Э. Мичаэл; Армистеад, Самуэл Г.. Медиэвал Ибериа (эн). Тайлор & Франcис, 2003. ИСБН 978-0-415-93918-8.
- ↑ „Ибн ал-Раққам“. исламсcи.мcгилл.cа.