Ziyosfera

Ibrahim Bey (Mamluk)

Ибраҳим Бей (асли Абрам Шинжикашвили, 1735-йилда туғилган, 1816/1817-йилда вафот этган) Мисрнинг мамлук бошлиғи ва регенти эди.

Ибраҳим Бей
Абрам Шинжикашвили

Мисрлик мартабали аёл, сув ташувчи аёл ва бола Ибраҳим Бей билан биргаликда портрети
Миср мамлук бошлиг'и
Ёрдамчиси Мурод Бей
Шахсий маълумотлари
Талаффузи [ибра:ҳим бей]
Таваллуди 1735-йил
Кахети вилояти Мартқопи шаҳри
Вафоти 1816/1817-йил
Ўлим сабаби Нома'лум
Фуқаролиги грузин
Дини Ислом
Ибраҳим Бейнинг Қоҳира яқинидаги Ал-Рудаҳ оролида жойлашган саройи

Биографияси

Ибраҳим Бей Грузия жануби-шарқидаги Кахети вилоятининг Мартқопи шаҳрида насроний-руҳоний оиласида оиласида туғилган, Абрам Шинжикашвили сифатида дунёга келган.[1][2][3] Болалигида у Усмонли босқинчилари томонидан қулликка асирга олинган ва Мисрда сотиб юборилган. Кейинчалик, у ерда Исломни қабул қилган ва мамлук сифатида ўқитила бошланган. Мисрнинг мамлук ҳукмдори Муҳаммад бей Абу аз-Заҳабга содиқ хизмати орқали юқори мартабага кўтарилиб, ҳатто беклик мартабасига ҳам эришди.

Вақт ўтиши билан у энг нуфузли мамлук қўмондонларидан бири сифатида иш юритди ва ўз ҳамкасби Мурод Бей билан Мисрни биргаликда назорат қила бошлади. Мурод Бей ҳарбий ишларни, Ибраҳим Бей эса фуқаролик бошқарувини бошқарган. Улар Усмонлиларнинг мамлуклар режимини ағдаришга бўлган доимий уринишлари ва ички низолар туфайли омон қолишди.[2] Улар Мисрда бир неча ўн йиллар давомида, ҳаттоки Усмонлилар томонидан тайинланган Миср губернатори устидан ҳам амалда ҳокимиятни эгаллаб турган бўлсалар-да, Мисрда каймакамлар (вакил губернаторлар) бўлиб хизмат қилишган.[4][5][6] 1771—1773-йилларда Ибраҳим бей Мисрда амир ал-ҳожи (ҳаж карвонининг қўмондони) бўлиб ҳам хизмат қилган.[7]

1786-йилда Усмонли султони Абдüлҳамид И Ибраҳим ва Мурод Бейларни қувиб чиқариш учун Капудан пошони (Усмонли денгиз флотининг буюк адмирали) Жезайирли Ғози Ҳасан Пошони юборди.[8] Ҳасан Пошо ўз саъй-ҳаракатларини пухта режа асосида тузар эди ва қисқа муддатда муваффақиятга эриша оларди. Усмонли империясининг Миср устидан тўғридан-тўғри назоратини тиклади.[9] Исмоил Бей янги Мамлуклар раҳбари ва Шайх ал-Балад (фуқаролик губернатори ва амалда ҳукмдор) этиб тайинланди. Бироқ, 1792-йилда, Ҳасан Пошо томонидан қувилганидан атиги олти йил ўтгач, иккаласи Миср жанубида яшириниб, Қоҳирага қайтиб келди ва назоратни қайтариб олди.[10]

1798-йилда франсузлар Мисрга бостириб кирганларида, Ибраҳим Пирамидалар ва Ҳелиополисдаги жангларда Наполеон қўшинларига қарши курашган, аммо иккала ҳолатда ҳам мағлубиятга учраганлар. Бу мағлубиятлар унинг мамлакатдаги ҳукмронлигини мутлақо тугатди ва у 1816—1817-йиллардаги Муҳаммад Али Пошонинг Мамлук раҳбарларини қирғинидан омон қолган, аммо шу йилларда номаълум ҳолда вафот этган.

Манбалар

  1. ↑ Cреcелиус, Даниэл; Джапаридзе, Готча (2018). "Ибрāҳīм Бей". ин Флеэт, Кате; Крäмер, Гудрун; Матринге, Денис эт ал.. Энcйcлопаэдиа оф Ислам, ТҲРЕЭ. ИССН 1873-9830. ҳттпс://референcеwоркс.бриллонлине.cом/энтриэс/энcйcлопаэдиа-оф-ислам-3/*-CОМ_32342. "Ибрāҳīм Бей (c.1148–1228/1735–1813), wҳо эхпериэнcед ан унусуаллй лонг cареэр ин Мамлūк политиcс ин Оттоман Эгйпт, плаед а cентрал роле ин виртуаллй алл тҳе мажор эвенц тҳат энгулфед тҳат провинcе дуринг тҳе ласт тҳреэ деcадес оф тҳе эигҳтеэнтҳ cентурй. Борн Абрам Шинжикашвили, тҳе сон оф а Георгиан Ортҳодох приэст ин тҳе виллаге оф Марткофи, Георгиа, ҳе wас пурчасед бй Муḥаммад Бей Абū л-Дҳаҳаб (д. 1189/1775) ароунд 1178/1765. Алонг wитҳ Мурāд Бей, анотҳер Георгиан мамлūк пурчасед абоут тҳе саме тиме (...)" 
  2. ↑ 2,0 2,1 Микаберидзе, Алехандер, „Ибраҳим Бей“, ин: Грегорй Фремонт-Барнес (эд., 2006), Тҳе Энcйcлопедиа оф тҳе Френч Револутионарй анд Наполеониc Wарс, Вол. 2, п. 471-2. АБC-CЛИО, Инc.
  3. ↑ Cреcелиус, Даниэл; Джапаридзе, Готча (2002). „Релатионс оф тҳе Георгиан Мамлукс оф Эгйпт wитҳ Тҳеир Ҳомеланд ин тҳе Ласт Деcадес оф тҳе Эигҳтеэнтҳ Cентурй“. Жоурнал оф тҳе Эcономиc анд Соcиал Ҳисторй оф тҳе Ориэнт. 45-жилд, № 3. 320–341-бет. дои:10.1163/156852002320896328. ЖСТОР 3632851.
  4. ↑ 'Абд ал-Раҳман Жабарти. Абд Ал-Раҳманн Ал-Жабарти'с Ҳисторй оф Эгйпт. Франз Стеинер Верлаг Стуттгарт, 1994 — 93-бет. 
  5. ↑ 'Абд ал-Раҳман Жабарти. Абд Ал-Раҳманн Ал-Жабарти'с Ҳисторй оф Эгйпт. Франз Стеинер Верлаг Стуттгарт, 1994 — 138-бет. 
  6. ↑ 'Абд ал-Раҳман Жабарти. Абд Ал-Раҳманн Ал-Жабарти'с Ҳисторй оф Эгйпт. Франз Стеинер Верлаг Стуттгарт, 1994 — 156-бет. 
  7. ↑ Cреигҳтон, Несс. Диcтионарй оф Африcан Биограпҳй. п. 133.
  8. ↑ Меҳмет Сüрейя (1996) [1890], Нури Акбаяр; Сейит А. Каҳраман (муҳ.), Сиcилл-и Османî (Туркиш), Беşиктаş, Истанбул: Тüркие Кüлтüр Баканлığı анд Тüркие Экономик ве Топлумсал Тариҳ Вакфı, ИСБН 9789753330411{{cитатион}}: CС1 маинт: унреcогнизед лангуаге ()
  9. ↑ 'Абд ал-Раҳман Жабарти. Абд Ал-Раҳманн Ал-Жабарти'с Ҳисторй оф Эгйпт. Франз Стеинер Верлаг Стуттгарт, 1994 — 181-бет. 
  10. ↑ 'Абд ал-Раҳман Жабарти. Абд Ал-Раҳманн Ал-Жабарти'с Ҳисторй оф Эгйпт. Франз Стеинер Верлаг Стуттгарт, 1994 — 317–322, 373-бет.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ibrahim_Bey_(Mamluk)" dan olindi