Дин

Ўз-ўзини диний англаш турлари

Монотеизм  · Дуализм  · Политеизм  · Деизм · Теизм  · Ицизм · Пантеизм · Пандеизм

Ибтидоий динлар

Тотемизм  · Анимизм  · Фетишизм  · Шомонизм

Дунё динлари

Буддизм · Баҳоийлик

Иброҳимий динлар

Яҳудийлик · Христианлик · Ислом

Дҳармик динлар

Ҳиндуийлик · Жайнизм · Сикҳизм · Буддизм

Узоқ Шарқнинг анъанавий динлари

Даосизм · Конфуцийлик · Синтоизм

Бошқа динлар

Тангричилик  · Зардуштийлик

Асосий ғоялари

Тангри · Руҳ · Гуноҳ  · Муқаддаслик · Руҳ фалсафаси · Иймон  · Догма · Муқаддас китоблар  · Ўлимдан кейинги ҳаёт  · Ибодат  · Ибодатхона

Динларнинг рўйхати

г · м

"Иброҳимий" (пушти) ва "Дҳармик" (сариқ) динларнинг дунё бўйлаб тарқалганлигини кўрсатувчи харита.
Иброҳимий динлар рамзлари: тепада - Яҳудийлик, чапда - Христианлик, ўнгда - Ислом.

Иброҳимий динлар Яқин Шарқда келиб чиққан динлар оиласидир. Уларга Яҳудийлик, Христианлик ва Ислом киради (баъзан Баҳоийликни ҳам шу сафга қўшишади). Атама ушбу динлар манбаларида эслаб ўтилувчи Иброҳим (ивритча: Авраҳам אַבְרָהָם ; арабча: ابراهيم ) исмли шахс билан боғлиқ. Иброҳимий динлар ҳозир энг катта диний оила ҳисобланади (3.8 миллиард одам ўзини шу динлардан бирортасига тегишли деб билади).

Иброҳимий динларнинг умумий нуқталари қуйидагилардир:

  • Монотеизм. Худонинг яккалиги уқтирилади. Баъзан яҳудий ва мусулмонлар христианларни Илоҳий Учлик принсипини танқида қилишса-да, барибир бир худога сиғинишларини таъкидлашади.
  • Пайғамбарлар. Барча иброҳимий динлар ўз асосчиларига "пайғамбар", яъни худо билан мулоқотда бўлган шахс статусини беришади.
  • Семитизм. Барча иброҳимий динлар семитлар - ё яҳудий, ёки араб халқлари орасида пайдо бўлган.
  • Эътиқод устунлиги. Ишонч ақлдан кўра устун саналади.
  • Қатъий этика. Барча иброҳимий динларда этика догмаларга асосланган ва қайта кўриб чиқилиши худонинг айтганидан чиқиш дея қораланади.

Иброҳимий динлар мил. авв. ВИ асрда ҳозирги Исроил ҳудудида пайдо бўлган.

Шунингдек