Игдален (франсузча: Игдален), шунингдек, игдалан (франсузча: Игдалан) ва агдал (франсузча: Агдал) — Нигеранинг шимоли-ғарбий қисмида, шунингдек, Мали ва Жазоирда истиқомат қилувчи бербер халқи ҳисобланади.[1]

Игдаленлар Малининг шарқий қисмида истиқомат қилувчи идаксахақлар халқига яқин ҳисобланади. Маданий нуқтаи назардан эса игдаленлар туарегларнинг аъзосидир. Кел-ферван, кел-тамат ва бошқа қабилалар билан биргаликда, игдаленлар Кел-Аир[2] конфедерациясини ташкил этади.

Улар асосан ислом динига эътиқод қилишган.

Тарихи

Қадимда улар чўпонлар ва мурабитлар табақасидан бўлишган.[2]

Игдаленлар берберлар орасида биринчилардан бўлиб, Саҳрои Кабирдан жанубга кўчиб ўтишган деб ишонилади. Улар тахминан ХИ асрда Нигер дарёси водийсига жўнашган. Ҳозирда улар Аир платосида истиқомат қилишади.[3]

Тили

Игдаленлар Тагдал тилида сўзлашишади. Й сонгай тилларининг шимолий қисмига киради, аммо уларга туарег тилларининг таъсири катта бўлган.

Ҳудуд ва аҳоли сони

Игдаленлар асосан Нигеранинг шимоли-ғарбий қисмида, масалан Танут ва Тчинтабараден шаҳарларида истиқомат қилишади. Бироқ, Мали ва Жазоирнинг чегарадош ҳудудларида ҳам игдален аҳоли пунктларини учратиш мумкин. Чорвачиликнинг мавсуми вақтида игдаленлар жанубга, шимол томондаги чўлга боришади.[2]

Этҳнологуэнинг баҳосига кўра, дунёда тахминан 27 000 игдален халқининг вакиллари мавжуд.

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Тагдал в Этҳнологуэ. Лангуагес оф тҳе Wорлд.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Бернард Суругуэ, Cатҳерине Бароин, Эдмонд Бернус, Йвелине Понcет. Ду сел эт дес даттес: интродуcтион а л'éтуде де ла cоммунаутé д'Ин Галл эт де Тегидда-н-тесемт. Cентре нигéриэн де речерчес эн сcиэнcес ҳумаинес, 1966. 
  3. ↑ Олсон, Жамес Стуарт. Тҳе пеоплес оф Африcа: ан этҳноҳисториcал диcтионарй. Wестпорт, Cонн.: Греэнwоод Пресс, 1996. ИСБН 0-313-27918-7.