Игор Иванович Сечин (русча: И́горь Ива́нович Се́чин 7-сентябр 1960-йил, Ленинград) – Россиянинг „Роснефт“ нефт компанияси бошқаруви раиси. Иқтисод фанлари номзоди. Олигарх ва ҳукумат амалдори, Владимир Путиннинг яқин иттифоқчиси ва „де-факто ўринбосари“ ҳисобланади[1].

Сечин Игор Иванович
русча: Сечин Игорь Иванович
«Роснефт» Компанияси раиси
Мансаб даври
2012-йил 23-майдан
Ҳукумат бошлиғи Дмитрий Медведев
Президент Владимир Путин
Ўтмишдоши Эдуард Хайнатов
Шахсий маълумотлари
Таваллуди 1960-йил 7-сентябр (1960-09-07) (66 ёш)
Ленинград, РСФСР, СССР
Мукофотлари — 2011Андоза:Доғистон олдидаги хизматлари учун ордениАндоза:Байналмилал жангчи нишониАндоза:Италия Республикаси олдидаги хизматлари учун ордени командориDoʻstlik ordeni (Ozarbayjon) — 2020Андоза:Москва олдидаги хизматлари учун нишониАндоза:Россия президентининг ташаккурномаси

Сечин 1990-йилларнинг бошидан бери Россия етакчиси Владимир Путиннинг ишончли одами бўлиб келган. Путин, 1994-йилда Санкт-Петербург мерининг ўринбосари бўлганида Сечин унинг ёрдамчиси бўлган. 2000-йилда Путин президент бўлгач, Сечин Россияда хавфсизлик хизматлари ва энергетика масалаларини назорат қилувчи шахс бўлди[2][3]. Путин Сечинни 2004-йилда Россия давлат нефт компанияси – Роснефтга раис этиб тайинлади[3][4]. 2008-йилдан 2012-йилгача Владимир Путин кабинетида Россия Бош вазири ўринбосари бўлган[5]. Ҳозир Роснефт компаниясининг бош ижрочи директори, президенти ва бошқарув кенгаши раиси ҳисобланади[4].

Сечин кўпинча Путиннинг энг консерватив маслаҳатчиларидан бири ва Кремлнинг собиқ хавфсизлик хизматлари агентларини йиғадиган „Силовики“ гуруҳи раҳбари сифатида таърифланади[6][7][8]. Россиянинг Украинага бостириб кириши ортидан баъзи хорижий ҳукуматлар томонидан унга санксия қўйилган. „Дартҳ Вадер“ лақаби билан танилган[9][10].

Биографияси

Сечин 1984-йилда Ленинград давлат университетини тилшунос мутахассислиги бўйича тамомлаган, португал ва франсуз тилларини яхши билади[11]. 1980-йилларда Сечин Мозамбикда ишлаган. У расмий равишда совет таржимони эди[12]. 1991-йилдан 1996-йилгача Санкт-Петербург мериясида ишлаган ва 1994-йилда мернинг биринчи ўринбосари Владимир Путин аппарати раҳбари бўлган[13]. 1996-йилдан 1997-йилгача Сечин Владимир Путиннинг ўринбосари бўлган. 1997-йилдан 1998-йилгача Президент ҳузуридаги Бош назорат бошқармасининг умумий бўлими бошлиғи бўлган. 1999-йил август ойида Россия Бош вазири котибияти раҳбари этиб тайинланди. 1999-йил 24-ноябрдан 2000-йил 11-январгача Сечин Россия президенти маъмурияти бошлиғининг биринчи ўринбосари бўлган.

1999-йилнинг 31-декабридан 2008-йилнинг майигача Путин маъмурияти раҳбари ўринбосари бўлган. 2008-йил май ойида президент Дмитрий Медведев томонидан бош вазир ўринбосари этиб тайинланди[14]. „Стратфор“ маълумотларига кўра, „Сечин махсус хизматларнинг Россия энергетика соҳасидаги қўлидир“[15].

2004-йил 27-июлда Сечин „Роснефт“ директорлар кенгашининг раиси бўлди. Компания ҳибсдаги магнат Михаил Ходорковский бошчилигидаги ЮКОС компаниясининг активларини эгаллаб олганди. Ходорковский Сечинни уни ҳибсга олиш ниятида ва унинг нефт компаниясини талон-тарож қилишда айблади: „Иккинчи ишни ҳам, биринчи ишни ҳам Сечин уюштирган. У менга қарши биринчи ишни очкўзликдан, иккинчисини эса қўрқоқликдан уюштирган“[16][17].

2008-йилда Сечин Бритиш Петролеум ширкати бош директори Боб Дадлей билан музокаралар олиб борган[18]. 2008-йилда Ҳуго Чавес Венесуэланинг ядровий энергетика дастури ғояси Сечиндан келганини айтди. Сечин Венесуэлага қурол-яроғ ва ядровий техникалар етказиб бериш бўйича музокаралар олиб борди[19][20]. 2009-йил июл ойида Сечин Куба билан келишувлар бўйича музокаралар олиб борди. Натижада Россия Мексика кўрфазида бурғулаш ишларини олиб бориш ҳуқуқига эга бўлди[21].

Бирлашган кемасозлик корпорацияси директорлар кенгашига раислик қилади ва Франсия билан тўртта Мистрал синфидаги кемаларни сотиб олиш бўйича музокаралар олиб борди. Сечин, иккита кема Россияда ва иккитаси Франсияда қурилиши кераклигини таъкидлади[22]. Полша Шарқ тадқиқотлари маркази ходими Пиотр Żочоwскининг таъкидлашича, „Сечиннинг бу масала бўйича позицияси унинг Санкт-Петербург кемасозлик саноатидаги шахсий молиявий иштироки билан боғлиқлигини истисно қилиб бўлмайди“[22].

Сечин президент Медведевнинг 2011-йил 31-мартдаги юқори мансабдор шахсларни йирик компаниялардан истеъфога чиқиши ҳақидаги буйруғига биноан „Роснефт“ директорлар кенгаши аъзолигидан истеъфога чиқди[23]. 2012-йил май ойида Владимир Путин Россия президенти бўлганидан сўнг, 2012-йил 21-майда Бош вазир ўринбосари лавозимини тарк этди ва Роснефт ижроия кенгашига раис бўлди. Шу йил июн ойида Россия Федерациясининг ёқилғи-энергетикани комплекс ривожлантириш ва экологик хавфсизлик стратегияси бўйича комиссиясининг (русча: комиссии по вопросам стратегии развития ТЭКа и экологической безопасности) ижрочи котиби бўлди[24].

2014-йил декабр ойида CНБC агентлиги мақоласида Сечин „Россиянинг президент Путиндан кейин иккинчи энг қудратли шахси эканлигига ишонилади“ деб таъкидланган[25]. 2017-йил декабр ойида Тҳе Гуардиан газетаси Сечин „кўпчилик Россияда Владимир Путиндан кейин иккинчи энг қудратли одам сифатида кўрилаётганини“ таъкидлади[26].

Стеэле ҳужжатларида иддао қилинишича, Сечин 2016-йилда Доналд Трумп президентлик кампаниясида Трумпга 2014-йилда Россияга киритилган санксияларни бекор қилиш эвазига Роснефтдаги 19,6 фоиз улушни беришга воситачилик қилишни таклиф қилган[27][28][29]. 2019-йилги Мюллер ҳисоботи бу даъволарни тасдиқламади[30].

Сечин Путиннинг собиқ Иқтисодиёт вазири Алексей Улюкаевнинг ҳибсга олиниши ва судланишида муҳим рол ўйнаган ва Сечиндан пора сўраганликда айбланган. Ҳукм Сечиннинг ёпиқ судда кўрсатмаси тингланганидан сўнг чиқарилди. Финанcиал Тимес газетасига кўра, Сечин Россия сиёсатидаги ҳокимият қудратининг яққол намунасидир[31].

Санксиялар

2014-йил 20-мартда АҚШ ҳукумати Украинада давом этаётган тартибсизликларда Россия ҳукуматининг ролига жавобан Сечинга санксия қўйди. Қўшма Штатларга сафар қилишни тақиқлаш, Сечиннинг Қўшма Штатлардаги барча активларини музлатиш ва Америка фуқаролари, корпорациялари, Сечин ва унга тегишли корхоналар ўртасидаги бизнес операцияларини тақиқлаш киради[32][33]. Сечин билан чамбарчас боғлиқ бўлган „Роснефт“ ҳам санксиялар рўйхатида[34].

2022-йил 28-февралда Россиянинг Украинага бостириб кириши муносабати билан Европа Иттифоқи Сечинни қора рўйхатга киритди ва унинг барча активларини музлатиб қўйди[35]. Март ойида Буюк Британия ҳукумати Сечиннинг активларини музлатиб қўйиш ва сафарларни тақиқлаш билан боғлиқ санкциялар киритди[36][37]. Сечинга тегишли иккита суперяхта – Аморе Веро ва Cресcент Испания ва Италия ҳукумати томонидан март ойи ўрталарида ҳибсга олинган[38].

Буюк Британия ҳукумати томонидан 2022-йилда Россия-Украина уруши муносабати билан санксия қилинган[39].

Шахсий ҳаёти

Сечин хотини Марина Сечина (русча: Марина Сечина) билан 2011-йилда ажрашган[40]. Марина офшорларга доир „Жаннат ҳужжатлари“ рўйхатида тилга олинган. 2017-йилдан Москва шимоли-ғарбий маъмурий округининг Хорошёво-Мнёвники туманида уйга эгалик қилади[41][42][43][44][45]. Иккинчи хотини, 1990-йилда туғилган Олга Рожкова (русча: Ольга Рожкова) билан 2017-йил 14-июн куни, 5 йиллик турмушдан сўнг ажрашди[45][46][47].

Марина билан унинг 1982-йилда туғилган Инга исмли қизи бор. Санкт-Петербург кончилик университетини тамомлаган ва 2018-йилдан бошлаб Сургутнефтегазбанкда (русча: Сургутнефтегазбанк) ишлайди[48]. Инга 2003-йилда собиқ Бош прокурор Владимир Устиновнинг ўғли, разведка зобити, Россия Федерациясининг Федерал хавфсизлик хизмати академиясини битирган Дмитрий Устиновга (1979-йилда туғилган) турмушга чиқди[49]. Инга ва Дмитрий 2005-йил 4-июлда ўғил кўрди[50][51]. Кейинроқ ажрашди ва 2011-йил октябридан 2014-йил февралигача ВТБ Банкнинг вице-президенти Тимербулат Каримовга (1974-йилда туғилган) турмушга чиқди. У Россия мис компанияси (русча: АО „Русская медная компания“) директорлар кенгаши аъзоси. 2015-йил сентябр ойидан бошлаб Москвадаги „Хорошиэ люди“ компаниясининг ягона эгаси. 2015-йил 4-декабрдаВеликий Новгородда жойлашган курка фермаси – Новгород Агропаркининг 40% улушига эгалик қилади[52][53][54][55].

2006-йилда Владимир Устинов лавозимидан туширилгандан сўнг, Сечин ўз таъсирини сақлаб қолиш учун, 2007-йилда ўзининг иттифоқчиси Александр Бастрикинни Бош прокуратура ҳузуридаги Тергов қўмитаси раиси этиб тайинлашга эришгани хабар қилинган[56][57][58].

Унинг Марина билан никоҳидан бўлган ўғли Иван (1989-йилда туғилган), Москва давлат университети қошидаги Ломоносов олий бизнес мактабини тамомлаган. Игор 2018-йилдан бошлаб „Роснефт“ қўшма денгиз лойиҳалари департаменти директорининг биринчи ўринбосари лавозимида ишлайди[59]. Иванга 2022-йил феврал ойида АҚШ томонидан санксия қўйилган[60].

Варвара исмли қизи ҳам бор[45][59].

Манбалар

  1. ↑ Тҳе Гуардиан.
  2. ↑ Фой, Ҳенрй. „'Wе неэд то талк абоут Игор': тҳе рисе оф Руссиа'с мост поwерфул олигарч“. Финанcиал Тимес (2018-йил 1-март). Қаралди: 2022-йил 3-март.
  3. ↑ 3,0 3,1 Резник, Ирина; Биэрман, Степҳен; Меер, Ҳенрй. „Стате-рун Руссиан оил беҳемотҳ Роснефт ҳелпс Владимир Путин тигҳтен ҳис эcономиc грип“ (эн-УС). Wашингтон Пост (2014-йил 7-феврал). Қаралди: 2022-йил 3-март.
  4. ↑ 4,0 4,1 Ҳуссаин, Ядуллаҳ. „Меэт тҳе Руссиан оил тйcоон wҳо ликелй триггеред тҳе Риядҳ-Мосcоw оил wар“. Финанcиал Пост, а дивисион оф Постмедиа Нетwорк Инc (2020-йил 10-март). 2020-йил 20-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 10-март.
  5. ↑ Луҳн. „Тҳе "Дартҳ Вадер" оф Руссиа: меэт Игор Сечин, Путин'с ригҳт-ҳанд ман“ (эн). Вох (2017-йил 8-феврал). Қаралди: 2022-йил 3-март.
  6. ↑ Ҳаҳн. „Тҳе Силовики Доwнградед. Ин Руссиа'с Неw Cонфигуратион оф Поwер“ (2008-йил 21-июл). 2010-йил 31-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 11-декабр.
  7. ↑ „Игор Сечин, ҳеад оф Роснефт, ис поwерфул ас невер бефоре“. Тҳе Эcономист (2016-йил 15-декабр). Қаралди: 2019-йил 27-июл.
  8. ↑ Ҳардинг, Луке. „Путин, тҳе Кремлин поwер струггле анд тҳе $40бн фортуне“. Тҳе Гуардиан (2007-йил 21-декабр). Қаралди: 2020-йил 11-феврал.
  9. ↑ Биддер, Бенжамин. „Путинс Петролеум-Cоуп“ (де). Дер Спиэгел (2012-йил 19-октябр). 2012-йил 19-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 22-октябр.
  10. ↑ Рапоза, Кеннетҳ. „Руссиа'с Ларгест Публиc Cомпаниэс 2019: Санcтионс Но Матч Фор Оил & Гас“. Форбес (2019-йил 27-май). 2020-йил 12-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 22-октябр.
  11. ↑ „Игорь Сечин: Путин везде берет его с собою“ (ру). неwс.ру (2005-йил 18-май). 2008-йил 8-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 18-декабр.
  12. ↑ Сечин, Игор.
  13. ↑ „Игор Сечин: Роснефт'с Кремлин ҳард ман cомес оут оф тҳе шадоwс“ (эн). тҳе Гуардиан (2012-йил 18-октябр). Қаралди: 2022-йил 3-март.
  14. ↑ А Линеуп Аимед ат Таминг Силовики Wебархив андозасида хато: |урл= қийматини текширинг. Бўш..
  15. ↑ „Руссиа: Тҳе ФСБ Бранчес Оут“ (эн). стратфор. Қаралди: 2022-йил 3-март.
  16. ↑ „Жаилед тйcоон Микҳаил Кҳодорковскй 'фрамед' бй кей Путин аиде“ (эн). Тҳе Сундай Тимес (2008-йил 18-май). 2008-йил 27-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-март.
  17. ↑ Еникеефф. „БП, Руссиан биллионаирес, анд тҳе Кремлин: а Поwер Триангле тҳат невер wас“. Охфорд Энергй Cоммент (2011-йил 1-ноябр). Қаралди: 2011-йил 24-ноябр.
  18. ↑ ТНК-БП Ис Ҳуртинг Руссиа (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-12-07 санасида архивланган).
  19. ↑ Руссиа Офферс Венезуэлаъс Чавез Wеапонс, Нуcлеар Cооператион (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-07-23 санасида архивланган).
  20. ↑ Крамер, Андреw Э.. „Руссиа Планс Нуcлеар Плант ин Венезуэла“ (эн-УС). Тҳе Неw Ёрк Тимес (2010-йил 16-октябр). Қаралди: 2022-йил 3-март.
  21. ↑ „Руссиа то дрилл фор оил офф Cуба“ (эн-ГБ) (2009-йил 29-июл). Қаралди: 2022-йил 3-март.
  22. ↑ 22,0 22,1 Пиотр Żочоwски. „Руссиа'с интерест ин тҳе Мистрал: тҳе политиcал анд милитарй аспеcц“ (эн). ОСW Cентре фор Эастерн Студиэс (2010-йил 11-октябр). Қаралди: 2022-йил 3-март.
  23. ↑ „ру:Сечин вышел из совета директоров "Роснефти"“ (ру). ББC (2011-йил 12-апрел). Қаралди: 2020-йил 20-март.
  24. ↑ „ру:И.Сечин вошел в список ста наиболее влиятельных людей мира: Глава "Роснефти" Игорь Сечин стал единственным россиянином, включенным в ежегодно составляемый журналом Тиме список из ста наиболее влиятельных в мире людей.“ (ру). РБК (2013-йил 18-апрел). 2016-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 20-март.
  25. ↑ Пелесчук, Дан. „Тҳинк ит'с жуст Путин wҳо рунс Руссиа? Гуэсс агаин“. CНБC (2014-йил 24-декабр). 2014-йил 25-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 25-декабр.
  26. ↑ „Эх-министер'с ҳарш жаил сентенcе сендс шоcкwавес тҳроугҳ Руссиан элите“. Тҳе Гуардиан (2017-йил 15-декабр). Қаралди: 2017-йил 15-декабр.
  27. ↑ Бертранд, Наташа. „Мемос: CЕО оф Руссиа'с стате оил cомпанй офферед Трумп адвисер, аллиэс а cут оф ҳуге деал иф санcтионс wере лифтед“. Бусинесс Инсидер (2017-йил 27-январ). Қаралди: 2020-йил 21-март.
  28. ↑ Исикофф, Мичаэл. „У.С. интел оффиcиалс пробе тиэс бетwеэн Трумп адвисер анд Кремлин“. Яҳоо Неwс (2016-йил 23-сентябр). Қаралди: 2020-йил 21-март.
  29. ↑ Пост стафф. „А трансcрипт оф Доналд Трумп'с меэтинг wитҳ Тҳе Wашингтон Пост эдиториал боард“. Wашингтон Пост (2016-йил 21-март). Қаралди: 2020-йил 21-март.
  30. ↑ Сcарбороугҳ. „Cартер Паге эхонератед бй Муэллер репорт“. Ассоcиатед Пресс (2019-йил 18-апрел). 2019-йил 4-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 4-май.
  31. ↑ „'Wе неэд то талк абоут Игор': тҳе рисе оф Руссиа'с мост поwерфул олигарч“ (эн-ГБ). Финанcиал Тимес (субсcриптион реқуиред) (2018-йил 28-феврал). Қаралди: 2019-йил 15-январ.
  32. ↑ „Анноунcемент Оф Аддитионал Треасурй Санcтионс Он Руссиан Говернмент Оффиcиалс Анд Энтитиэс“. УС Департмент оф тҳе треасурй.
  33. ↑ „Эхеcутиве Ордер - Блоcкинг Пропертй оф Аддитионал Персонс Cонтрибутинг то тҳе Ситуатион ин Украине“. Тҳе Wҳите Ҳоусе - Оффиcе оф тҳе Пресс Сеcретарй (2014-йил 20-март).
  34. ↑ Рапоза, Кеннетҳ. „Ҳере'с Ҳоw Эуропе'с Руссиан Санcтионс Диффер Фром Wашингтон'с“. Форбес (2017-йил 23-июн). Қаралди: 2020-йил 29-апрел.
  35. ↑ Валентина Поп; Сам Флеминг; Мах Седдон. „ЭУ фреэзес ассец оф Руссиа'с леадинг олигарчс анд аллиэс оф Путин“. Тҳе Финанcиал Тимес (2022-йил 28-феврал).
  36. ↑ „УК фреэзес ассец оф севен Руссиан олигарчс инcлудинг Роман Абрамович“ (эн). Тҳе Гуардиан (2022-йил 10-март). Қаралди: 2022-йил 10-март.
  37. ↑ „Абрамович анд Дерипаска амонг 7 олигарчс таргетед ин эстиматед £15 биллион санcтион ҳит“ (эн). ГОВ.УК. Қаралди: 2023-йил 13-сентябр.
  38. ↑ „Мега ячт 'оwнед бй олигарч анд Путин аллй Игор Сечин' сеизед бй Спаниш аутҳоритиэс“ (эн). Тҳе Индепендент (2022-йил 10-март). Қаралди: 2022-йил 16-март.
  39. ↑ „CОНСОЛИДАТЕД ЛИСТ ОФ ФИНАНCИАЛ САНCТИОНС ТАРГЕТС ИН ТҲЕ УК“. Қаралди: 2023-йил 16-апрел.
  40. ↑ Пузырев, Денис (Пузйрев, Денис). „ру:Роднички энергии: как связаны РАО ЕЭС, Марина Сечина и санаторий в Кашире: Связанный со структурами бывшей жены Игоря Сечина санаторий «Каширские роднички» стал причиной конфликта не из-за статуса лечебно-оздоровительного центра. В дальнем Подмосковье столкнулись интересы крупных энерготрейдеров“ (ру). РБК (2017-йил 22-сентябр). Қаралди: 2020-йил 20-март.
  41. ↑ „Парадисе Паперс“. ОCCРП. Қаралди: 2020-йил 20-март.
  42. ↑ Шлейнов, Роман. „Wифе оф Путин'с Нумбер Тwо Ман Гец Рич Қуиcк“. ОCCРП (2017-йил 5-ноябр). Қаралди: 2020-йил 20-март.
  43. ↑ Шлейнов, Роман (Шлейнов, Роман). „ру:Как бывшая супруга главы «Роснефти», не имевшая ни рубля дохода, сразу после развода обзавелась активами на миллиарды рублей и компанией на Каймановых островах“ (ру). Новая Газета (2017-йил 8-ноябр). Қаралди: 2020-йил 20-март.
  44. ↑ Васильев, Иван (Василиэв, Иван). „ру: Марина Сечина назвала бредом информацию из «Райского досье»: По ее словам, она никогда не инвестировала в проекты австрийского бизнесмена Джулиуса Майнла“ (ру). Ведомости (2017-йил 6-ноябр). Қаралди: 2020-йил 20-март.
  45. ↑ 45,0 45,1 45,2 „Олигарх Игорь Сечин развелся с молодой супругой“ (ру). 24СМИ [онлине] «24сми.орг» (2017-йил 14-ноябр). Қаралди: 2020-йил 10-ноябр.
  46. ↑ „ру:Игорь Сечин развелся во второй раз: Глава «Роснефти» Игорь Сечин развелся с супругой Ольгой, свидетельствуют данные базы мировых судов. Заявление о расторжении брака пара подала еще в апреле“. РБК (2017-йил 15-ноябр). Қаралди: 2020-йил 20-март.
  47. ↑ Демьянова, Саша (Демянова, Саша). „ру:Игорь Сечин после развода переименовал роскошную яхту, носившую имя бывшей жены“ (ру). Cосмополитан (2017-йил 17-ноябр). Қаралди: 2020-йил 20-март.
  48. ↑ „Марина Сечина: биограпҳй анд пҳотос“. руаррижосепҳ.cом (2018). Қаралди: 2020-йил 10-ноябр.
  49. ↑ „Высокопоставленные наследники: Чем занимаются жены и дети российского премьера, его заместителей и полпредов президента?“ (ру). ладно.ру (2010-йил 26-октябр). 2018-йил 15-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 18-декабр.
  50. ↑ „Дочь Игоря Сечина родила от сына Владимира Устинова“ (ру). неwсру.cом (2005-йил 8-июл). 2018-йил 1-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 22-март.
  51. ↑ „Игор Сечин ҳас грандсон“ (ру). Московскиж Комсомолец (2005-йил 8-июл). 2007-йил 19-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 22-март.
  52. ↑ „Семейный бизнес лучше банковского: Тимербулат Каримов покинул ВТБ“. Коммерсант (2014-йил 6-феврал). Қаралди: 2018-йил 22-март.
  53. ↑ Осипов, Антон. „Тимербулат Каримов стал старшим вице-президентом ВТБ“ (ру). Ведомости (2011-йил 3-октябр). Қаралди: 2018-йил 26-март.
  54. ↑ „Тимербулат Каримов: Член совета директоров АО "Русская медная компания"“ (ру). Атлантй. 2018-йил 23-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 22-март.
  55. ↑ Бурлакова, Экатерина. „заинтересовалась производством индейки: Компания, совладельцем которой является Инга Каримова, дочь главы "Роснефти" Игоря Сечина, собирается инвестировать в производство индейки в Новгородской области объемом около 30 тыс. т в год“ (ру). РБC (2016-йил 25-май). Қаралди: 2018-йил 22-март.
  56. ↑ Бастрикин, Александр [Бастрйкин, Алехандер] (ин Руссиан).
  57. ↑ Однокашник президента возглавит прокурорскоэ следствиэ [Пресидентиал cлассмате wилл леад тҳе просеcутион инвестигатион] (ин Руссиан).
  58. ↑ Становая, Татяна. „Сечинский комитет при Генпрокуратуре | Политком.РУ [Сечин cоммиттеэ ат тҳе Просеcутор Генерал'с Оффиcе“]. Политком.РУ: информационный сайт политических комментариев (2007-йил 22-июн). Қаралди: 2022-йил 3-март.
  59. ↑ 59,0 59,1 Мельникова, Алина (Мелникова, Алина). „Игорь Сечин: биография, личная жизнь, семья, жена, дети — фото“ (ру). Крестянка (2018-йил 9-ноябр). Қаралди: 2020-йил 10-ноябр.
  60. ↑ „Ҳере аре тҳе Руссиан олигарчс таргетед ин Биден'с санcтионс“ (эн). НБC Неwс. Қаралди: 2022-йил 12-март.

Ҳаволалар