Ii (Finland)
Ии (Финниш пронунcиатион: [иː] ; шведча: Ижо) Финландиядаги мунисипалитетдир . У Ботҳниан ко'рфази бўйида, Иижоки дарёсининг оғзида жойлашган ва Шимолий Остроботния минтақасининг бир қисмидир. Муниципалитет 9,849 аҳолига эга (28-феврал 2023-йил) ва 2872,44 км2 (1109,06 кв миля) кишилик ҳудудни эгаллайди. Шундан 1256,69 км2 (485,21 кв мия) сувдир. Аҳоли зичлиги — 6,34/км2 (16,4/кв мил).
Ии | |
|---|---|
| Муниcипалитй | |
 | |
 Герб | |
| [[Регион]] | [[Нортҳ Остроботҳниа]] |
| [[Суб-регион]] | Оулу Арc |
| Ҳукумат | |
| • Муниcипал манагер | Ари Алатоссава |
| Асос солинган | 1445-йил |
| Вақт минтақаси | УТC+02:00 |
Муниципалитет бир тилда фин тилидир.
Ии 2007-йил 1-январда Куиваниэми билан бирлашди. Янги муниципалитет Ии номини сақлаб қолди, аммо Куиваниэми гербини қабул қилди. Ии Финландиядаги энг қисқа жой номи ва дунёдаги энг қисқа жой номи билан ажралиб туради. Этимологияси аниқ аниқланмаган; вариантлар герман келиб чиқиши ёки сами келиб чиқиши. Иккинчисида бу „бир кечада қоладиган жой“ деган маънони англатади; қаранг. Шимолий Сами иджаси „тун“[1].
2008-йилдан бошлаб, Ии Шимолий атроф-муҳит ва ҳайкалтарошлик санъатининг АРТ Ии биэнналеси, халқаро санъат кўргазмасига мезбонлик қилади.
Шаҳар дунёдаги биринчи чиқиндисиз шаҳар бўлишга интилмоқда ва унинг муниципал менежери у энергия учун қазилма ёқилғидан фойдаланмаслигини даъво қилмоқда[2].
Тарихи
Ии Иижоки дарёси номи билан аталган. Аҳоли пунктининг асл номи Иижоэн кйла бўлиб, биринчи марта 1374-йилда Педерсöре черковидаги черков жамоаси бўлганида Йиоки номи билан тилга олинган. Иин Ҳамина бозори 14-асрдан бери мавжуд. Ии 1445-йилгача алоҳида черковга айланди.
Ии черкови дастлаб замонавий муниципалитетдан каттароқ эди: унга 1639-йилгача Пудасярви ва Таивалкоски, 1858-йилгача Кииминки, Йликииминки ва Ҳаукипудас кирган. 1919-йилда Куиваниэми муниципалитети, 1924-йилда Йли-Ии бўлиниб кетди[3].
Куиваниэми 2007-йилда яна Ии таркибига кирди. Йли-Ии Оулуга бирлашганда, унинг бир қисми Ии-га эксклав сифатида берилган. Ушбу эксклавда Паҳкакоски ГЕСи жойлашган.
Жаккукйла қишлоғи ва унинг атрофи дастлаб Йли-Ии ва 2013-йилдан Оулунинг бир қисми бўлиб, 2018-йилда Ии-га қўшилишга қарор қилди [4].
Таниқли одамлар
- Жуҳаматти Аалтонен, хоккейчи
- Пекка Аҳмаваара, сиёсатчи ва бошқа сиёсатчи Арви Аҳмавааранинг отаси
- Лииса Ҳйссäлä, сиёсатчи
- Ханну Жäрвенпää, хоккейчи ва мураббий
- Танжа Кари, чанғи спорти бўйича Паралимпия олтин медали совриндори
- Санна Коивисто, ҳайкалтарош
Манбалар
- ↑ Ҳййрйлäинен, Тоиво: Каҳден киржаимен питäжä, Иин периннекиржа.
- ↑ „Неw генератион оф cлимате ҳероэс“ (эн). ББC Неwс. Қаралди: 2019-йил 22-июн.
- ↑ „СуомалаиненПаиканнимикиржа_э-киржа_куваллинен.пдф“ (фи). каино.котус.фи. 2021-йил 25-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 18-август.
- ↑ „Тиэтоа меистä :: Жаккукйлä“ (фи). жаккукйла.фи. Қаралди: 2022-йил 12-октябр.