Imom al-Hadromiy
Абу Бакр Муҳаммад ибн ал-Ҳасан ал-Муради ал-Ҳадромий (арабча: أبو بكر محمد بن الحسن المرادي الحضرمي ) ёки ал-Муродий ал-Ҳадромий ёки аш-шайх ал-имом ал-Ҳадромий — шимолий африкалик 11-аср ислом илоҳиётчиси ва фақиҳи. 1095-йилда вафот этган[1].
Ал-Имам ал-Ҳадрами | |
|---|---|
 Азоугуидаги ал-Ҳадромий кенотафи | |
| Шахсий маълумотлар | |
| Вафоти |
1095 |
| Дини | Ислом |
| Миллати | Ифриқия |
| Асосий қизиқиш(лар)и | |
| Машҳур иш(лар)и | Китâб ал-Ишâра |
Биографияси
Ал-Ҳадромий ҳозирги Тунис ҳудудидаги Қайравон шаҳрида, жанубий Арабистондаги Ҳадрамавт минтақасидан келиб чиққан араб оиласида туғилган. Ўз туғилган шаҳрида у бир қатор олимлар, жумладан Абу Имрон ал-Фосий билан таълим олган. Ибн Башкувал хабар беришича, ал-Ҳадромий 1094-йилда қисқа муддат ўқиш учун Кордовада бўлган[2].
Муробитлар томонидан ҳозирги Мавританиядаги Атар шаҳри яқинидаги Азоугуи забт этилгач, ал-Ҳадромий Абу Бакр ибн Умар билан бирга шу шаҳарга борди. Азоугуида у вафотига қадар қозилик қилган.
У бир неча сиёсий ва илоҳий рисолалар ёзган.
17-асрнинг иккинчи ярмидан бошлаб, Азоугуидаги қабрининг „қайта кашф этилиши“ туфайли Мавританиянинг маҳаллий оғзаки анъанасида ал-Ҳадромийнинг хотираси қайтадан пайдо бўла бошлади. Бу халқ ривоятларида у мистик муробит ва мўжизакор сифатида тасвирланади[3].
Асарлари
Ал-Ҳадромий илоҳиёт ва сиёсат соҳасида бир неча рисолалар ёзган. Унинг бизгача етиб келган ягона асари Китâб ал-Ишâра (Сиёсат китоби ёки ҳокимликни бошқариш бўйича кўрсатма)[4] бўлиб, у ҳукмдорлар учун ойналар жанрига мансуб ахлоқий рисоладир. Унда яхши бошқарув, маслаҳатчилар ва ҳамроҳларни танлаш, жанг майдонида етакчилик, шунингдек, раҳм-шафқат ва афв этиш ҳолатлари каби мавзуларда кўрсатмалар берилади[1].
Адабиётлар
- ↑ 1,0 1,1 Русселл Ҳоплей: Ҳадрами, Абу Бакр Муҳаммад ибн ал-Ҳасан ал-Муради ал- (д.1095/1096) ин: Диcтионарй оф Африcан Биограпҳй, ИСБН 978-0195382075.
- ↑ Ибн Басқуwwал, Китаб ал-Сила (Ла суите), Cаиро 1966.
- ↑ Абд Эл Wедоуд Оулд Чеикҳ анд Бернард Саисон, Ле тҳéологиэн эт ле сомнамбуле: ун éписоде рécент де л’ҳистоире алморавиде эн Мауританиэ, Ревуэ Cанадиэнне дес Éтудес Африcаинес, 19(2):301-317, 1985.
- ↑ Моҳамед Салем Идеидби, (2011). Траитé де политиқуэ оу Cонсеилс поур ла cондуите ду поувоир д’ал-Имам ал-Ҳадрами. ИСБН 9782705338510.
Манбалар
- Пауло де Мораэс Фариас, Тҳе Алморавидс: Соме Қуэстионс Cонcернинг тҳе Чараcтер оф тҳе Мовемент Дуринг иц Период оф cлосест Cонтаcт wитҳ тҳе Wестерн Судан, Буллетин ИФАН, сéриэ Б,29, нº 3-4 (1967):794-878.
- Мустапҳа Наïми, Ла дйнамиқуэ дес аллианcес оуэст-саҳариэннес, (франсуз тилида) ИСБН 978-2735110605.
- Пиэрре Бонтé, Фигурес ҳисториқуэс де саинтетé данс ла соcиéтé мауре (франсуз тилида). Олинган сана: 2020-йил 12-апрел.