Ineni
Инени (баъзан Анена шаклида транслитерация қилинади) — Қадимги Мисрнинг ХВИИИ сулоласи даврида яшаган меъмор ва давлат амалдори. У фиръавнлар Аменхотеп И, Тутмос И, Тутмос ИИ, шунингдек, Хацҳепсут ва Тутмос ИИИ нинг қўшма ҳукмронлиги даврида йирик қурилиш лойиҳаларига масъул бўлган. Инени бир қатор юқори лавозимларни, жумладан, омборлар назоратчиси, қироллик бинолари назоратчиси ва Карнак хазиналаридаги ишчилар назоратчиси лавозимларини эгаллаган[1].
Фаолияти
Инени зодагон оиладан чиққан бўлиб, меъмор сифатидаги фаолиятини таҳминан Аменхотеп И ҳукмронлиги даврида бошлаган. Аменхотеп И Иненига Карнак ибодатхонасини кенгайтириш ишларини топширган. Кенгайтириш лойиҳаси Амоннинг муқаддас қайиқ ибодатхонаси ва янги хазина биносини ўз ичига олган.
Инени Аменхотеп И мақбараси ва унинг дафн ибодатхонаси қурилишини ҳам назорат қилган. Дафн ибодатхонаси илк бор ҳақиқий мақбарадан алоҳида қурилган бўлиб, бунинг мақсади дафн жойига ортиқча эътибор жалб қилмаслик бўлган деб тахмин қилинади. Аменхотеп И хазина қурилиши якунланишидан олдин вафот этган, бироқ унинг вориси Тутмос И Иненини ўз лавозимида қолдирган.
Тутмос И давридаги қурилишлар
Фаол бунёдкор сифатида танилган Тутмос И ҳукмронлиги даврида кўплаб қурилиш лойиҳаларини амалга оширган. Улар орасида Шоҳлар водийсида қояга ўйиб ишланган дастлабки мақбара ҳам бор эди. Унинг кўплаб лойиҳалари Карнак ибодатхонасида амалга оширилган ва Инени назорати остида бўлган. Ушбу ишлар қуйидагиларни ўз ичига олган:
- тўртинчи ва бешинчи пилонлар;
- кўплаб ҳовлилар ва ҳайкаллар;
- Аменхотеп И даврида бошланган хазина кенгайтмасини якунлаш;
- Тутмос И нинг гиксослар устидан қозонган ғалабасини хотирлаш мақсадида Карнакда Ливан кедри ёғочидан қурилган гипостил зал.
Хацҳепсут давридаги фаолияти
Тутмос И вафотидан кейин Инени қироллик оиласи хизматида қолган. Хацҳепсут ҳукмронлиги даврида янги меъмор — Сенмут йирик буюртмаларни қўлга кирита бошлаган. Уларнинг энг машҳури Хацҳепсутнинг Дайр ал-Баҳридаги дафн ибодатхонаси қурилиши эди.
Шунга қарамай, Инени Хацҳепсут томонидан буюртма қилинган бир қанча иншоотлар қурилишини назорат қилишда давом этган ва бошқа кўплаб лойиҳалар бўйича ҳам маслаҳат берган. Замондошлари уни Хацҳепсут саройидаги яқин кишилардан бири деб ҳисоблашган. Иненининг мақбараси деворларидаги стела ёзувларида Хацҳепсут ҳақида илиқ фикрлар билдирилган.
Инени Хацҳепсут ҳукмронлиги даврида, Тутмос ИИИ Хацҳепсутнинг 22-ҳукмронлик йилида тахтни мустақил равишда эгаллашидан олдин вафот этган. Унинг мақбараси Хацҳепсут номи ўйиб ташланмаган ёки бошқа ном билан алмаштирилмаган кам сонли ёдгорликлардан бири бўлиб, бу ҳолат катта эҳтимол Иненига бўлган ҳурмат билан изоҳланади.
Манбалар
- ↑ Wеигалл, Артҳур. А Гуиде то тҳе Антиқуитиэс оф Уппер Эгйпт. Лондон: Ментҳеун & Cо, 1910 — 133–137-бет. ИСБН 1-4253-3806-2.
Қўшимча адабиётлар
- Ж. Ҳ. Бреастед. Анcиэнт Реcордс оф Эгйпт, иккинчи қисм, 43 ва ундан кейинги ҳамда 99 ва ундан кейинги бўлимлар — Инени таржимаи ҳоли.