Ingush tili
| Ингуш тили | |
|---|---|
| Миллий номи | ГИалгИай мотт |
| Мамлакатлар |
|
| Расмийлик ҳолати |
|
| Сўзлашувчиларнинг умумий сони | 305 868[1] |
| Туркумланиши | |
| Тил оиласи | Ҳинд-европа тиллари |
| Алифбоси | кирилл |
| Тил кодлари | |
| ИСО 639-2 | инҳ |
| ИСО 639-3 | инҳ |
Ингуш тили — жгушлар тили. Ибер-кавказ тилларинит нах гуруҳига мансуб. Бу тилда сўзлашувчиларнинг асосий қисми Ингушия Республикасида истиқомат қилади. Ингуш тили чечен тилита яқин туради, унда тахминан 237 минг киши сўзлашади (1992). Адабий тил Ингуши-янинг текислик қисмида яшовчи аҳолининг сўзлашув тили асосида шаклланган. Ингуш тилида портловчи, бўғизда ҳосил бўладиган ундош ва унли товушлар кўп. Грамматик қурилиши ўзига хос бўлиб, грамматик синфлар (6 та), эргатив тузилмалар бор, шахслар бўйича тусланиш йўқ. Кўп келишикли турланиш мавжуд. Феъллар замонда, майл, сонда ўзгаради. Ингуш тили луғат таркибида араб, туркий, форс, рус тилларидан ўзлашган сўзлар кўп. ХХ аср бошларигача ёзув бўлмаган, ҳоз. ёзуви кирилл алифбоси асосида.[2]
Инғуш тили — инғуш халқининг тили.
Иберий-кавказ тилларининг нах-доғистон гуруҳига киради. Чечен тилига жуда яқин. Адабий тили халқнинг сўзлаш тили асосига шаклланган. Инғуш тилининг алифбоси аввалларилотин алифбоси асосида (1920 — 38), кейин (1938-йилдан) кирилл алифбоси асосида ташкил топган. Ҳозирги инғуш тили алифбосида 46-та ҳарф бор. 10-турли келишик қўшимчалари бор. Луғат таркибида рус, араб, форс, туркий тилларидан кирган жуда кўп сўзлар кирган. Грамматик тузулиши эргатив конструксияли.
Манбалар
- ↑ Информационниэ материали об окончателних итогах Всероссийской переписи населения 2010 года
- ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил