Inson huquqlari kuni sahifasining manbasini koʻrish

'''Inson huquqlari kuni''' ([[BMTning rasmiy tillari|BMTning boshqa rasmiy tillarda]]: {{Lang-en|Human Rights Day}}, {{Lang-es|Día de los Derechos del Hombre}}, {{Lang-fr|la Journée des droits de l'homme}}'') —'' BMT Bosh Assambleyasining taklifiga binoan (423 (V)-sonli rezolyutsiyasi) [[1950|1950-yildan]] boshlab har yili [[10-dekabr|10-dekabrda]] nishonlanadi. [[1948|1948-yilning]] shu kuni [[BMT Bosh Assambleyasi]] [[Inson huquqlari umumiy deklaratsiyasi|Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasini]] qabul qildi.

Bosh Assambleya rezolyutsiyasi barcha davlatlarni Inson huquqlari kunini nishonlash bo‘yicha yillik hisobotlarni taqdim etishga taklif qildi. Inson huquqlari bo‘yicha Oliy komissar Inson huquqlari kunini nishonlashni muvofiqlashtirishda muhim rol o‘ynaydi.

[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSRda]] [[1977|1977-yildan]] beri inson huquqlari himoyachilari [[Moskva|Moskvadagi]] Pushkin maydonida Inson huquqlari kunida „Sukunat mitingi“ni o‘tkazib keladi.

[[Rossiya|Rossiyada]] bu kunda turli rasmiy va norasmiy tadbirlar o‘tkaziladi. [[2001|2001-yilda]] Andrey Saxarov nomidagi „Jurnalistika uchun jasorat sifatida“ mukofoti taʼsis etildi. Mukofot rossiyalik [[Jurnalistika|jurnalistlarga]] beriladi va 10-dekabr Inson huquqlari kunida topshiriladi.

[[2009|2009-yil]] 10-dekabrda demokratik harakatlar vakillari Pushkin maydonida yana „Sukut mitingi“ o‘tkazdilar. Shunday qilib, ular Rossiyada [[inson huquqlari]] yana qo‘pol va hamma joyda buzilayotganiga ishonib, sovet dissidentlarining anʼanalarini qayta tiklashga qaror qilishdi.

[[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrikada]] Inson Huquqlari kuni [[1960|1960-yilda]] Sharpevil shahrida sodir bo‘lgan otishma xotirasiga bag‘ishlangan Xalqaro irqiy kamsitishlarga barham berish [[21-mart]] kuni milliy bayram sifatida nishonlanadi.

[[Kiribati|Kiribatida]] Inson huquqlari kunini ishlanmaydigan kun deb eʼlon qilindi.

2013-yil 10-dekabr kuni Inson huquqlari bo‘yicha Xalqaro federatsiya (IHXF) va „VESNA“ inson huquqlari markazi „Belarusiyada mehnat huquqlari va majburiy mehnatning keng tarqalgan buzilishi“ haqida 80 sahifalik batafsil hisobotni taqdim etdi<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.fidh.org/ru/vostochnaya-evropa-i-central-naya-aziya/belarus/14365-belarus-povsemestnye-narusheniya-trudovyh-prav-i-prinuditel-nyj-trud-v|sarlavha=Беларусь. Повсеместные нарушения трудовых прав и принудительный труд в Беларуси|sana=2013-12-10|nashriyot=[[Международная федерация за права человека|FIDH]]|qaralgan sana=2015-02-22|arxivsana=2014-12-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20141202141215/https://www.fidh.org/ru/vostochnaya-evropa-i-central-naya-aziya/belarus/14365-belarus-povsemestnye-narusheniya-trudovyh-prav-i-prinuditel-nyj-trud-v}}</ref>.

== Kun mavzusi ==
Har yili BMT Inson huquqlari kunining asosiy mavzusini belgilaydi<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.un.org/ru/events/humanrightsday/background.shtml|sarlavha=День прав человека: Основные сведения|qaralgan sana=2016-12-10|arxivsana=2016-12-02|arxivurl=https://web.archive.org/web/20161202115438/http://www.un.org/ru/events/humanrightsday/background.shtml}}</ref>:

* [[2004|2004-yil]] — „Inson huquqlari sohasida taʼlim“
* [[2005|2005-yil]] — „Qiynoqlar va unga qarshi kurashish boʻyicha global harakatlar toʻgʻrisida“
* [[2006|2006-yil]] — „Qashshoqlikka qarshi kurash — rahm-shafqat emas, burch“
* [[2007|2007-yil]] — „Inson qadr-qimmati va adolat barchamiz uchun“
* [[2008|2008-yil]] — „Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasining 60 yilligi“
* [[2009|2009-yil]] — „Turlilikni himoya qilish — kamsitishni tugatish“
* [[2010|2010-yil]] — "Jim boʻlmang… diskriminatsiyaga yoʻq deng!
* [[2011|2011-yil]] — "Umumiy bayramimiz — Inson huquqlari kunini qoʻllab-quvvatlang!
* [[2012|2012-yil]] — "Ovozingizni eshittiring!
* [[2013|2013-yil]] — „Huquqlaringiz uchun 20 yil kurash!“
* [[2014|2014-yil]] — „Inson huquqlari yiliga 365 kun“
* [[2015|2015-yil]] — „Bizning huquqlarimiz, erkinliklarimiz, har doim“
* [[2016|2016-yil]] — Bugun kimningdir huquqlari uchun kurashing!
* [[2017|2017—]][[2018|2018-yillarda]] — Tenglik, adolat va inson qadr-qimmati uchun turing

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==

* {{Rasmiy sayt|http://www.un.org/en/events/humanrightsday/|Дня прав человека}}
* [http://www.un.org/ru/documents/ods.asp?m=A/RES/423(V) Rezolyutsiya Generalnoy Assamblei № 423 (V)]
* [http://www.un.org/ru/events/humanrightsday/past-observances.shtml Temi Dnya prav cheloveka na sayte OON]
* [http://www.polit.ru/research/2005/12/05/daniel1.html Svedeniya o Dne prav cheloveka v SSSR] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070930180423/http://www.polit.ru/research/2005/12/05/daniel1.html |date=2007-09-30 }}
* [https://web.archive.org/web/20060220220444/http://www.hro.org/editions/edu/2005/12/11.php Mejdunarodniy Den prav cheloveka-2005 v Rossii]
* [https://web.archive.org/web/20061208233721/http://www.gdf.ru/arh/file078.shtml Polojenie o premii „Za jurnalistiku kak postupok“ za 2006 god]
* [http://grani-tv.ru/entries/969/ Molchaliviy miting na Pushkinskoy (video)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210917155338/http://grani-tv.ru/entries/969/ |date=2021-09-17 }} 10.12.2009 g.
* [https://web.archive.org/web/20070318004143/http://www.prazdnik.by/holidays/inter/mar/21mar_rassa Den prav cheloveka v YuAR]
* [https://web.archive.org/web/20070928120231/http://www.erieri.co.uk/freedata/HRCodes/KIRIBATI.htm Kiribati (angl.)]
* [https://web.archive.org/web/20160323165824/http://www.indiaprwire.com/pressrelease/education/20121212139019.htm Vice Chancellor Sangam University Bhilwara Speaks on Human Rights Day at JMA Pilani Rajasthan]