Inson huquqlari kuni

Инсон ҳуқуқлари куни (БМТнинг бошқа расмий тилларда: инглизча: Ҳуман Ригҳц Дай, испанча: Дíа де лос Деречос дел Ҳомбре, франсузча: ла Жоурнéэ дес дроиц де л'ҳомме) — БМТ Бош Ассамблеясининг таклифига биноан (423 (В)-сонли резолюцияси) 1950-йилдан бошлаб ҳар йили 10-декабрда нишонланади. 1948-йилнинг шу куни БМТ Бош Ассамблеяси Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларациясини қабул қилди.

Бош Ассамблея резолюцияси барча давлатларни Инсон ҳуқуқлари кунини нишонлаш бўйича йиллик ҳисоботларни тақдим этишга таклиф қилди. Инсон ҳуқуқлари бўйича Олий комиссар Инсон ҳуқуқлари кунини нишонлашни мувофиқлаштиришда муҳим рол ўйнайди.

СССРда 1977-йилдан бери инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари Москвадаги Пушкин майдонида Инсон ҳуқуқлари кунида „Сукунат митинги“ни ўтказиб келади.

Россияда бу кунда турли расмий ва норасмий тадбирлар ўтказилади. 2001-йилда Андрей Сахаров номидаги „Журналистика учун жасорат сифатида“ мукофоти таъсис этилди. Мукофот россиялик журналистларга берилади ва 10-декабр Инсон ҳуқуқлари кунида топширилади.

2009-йил 10-декабрда демократик ҳаракатлар вакиллари Пушкин майдонида яна „Сукут митинги“ ўтказдилар. Шундай қилиб, улар Россияда инсон ҳуқуқлари яна қўпол ва ҳамма жойда бузилаётганига ишониб, совет диссидентларининг анъаналарини қайта тиклашга қарор қилишди.

Жанубий Африкада Инсон Ҳуқуқлари куни 1960-йилда Шарпевил шаҳрида содир бўлган отишма хотирасига бағишланган Халқаро ирқий камситишларга барҳам бериш 21-март куни миллий байрам сифатида нишонланади.

Кирибатида Инсон ҳуқуқлари кунини ишланмайдиган кун деб эълон қилинди.

2013-йил 10-декабр куни Инсон ҳуқуқлари бўйича Халқаро федерация (ИҲХФ) ва „ВЕСНА“ инсон ҳуқуқлари маркази „Беларусияда меҳнат ҳуқуқлари ва мажбурий меҳнатнинг кенг тарқалган бузилиши“ ҳақида 80 саҳифалик батафсил ҳисоботни тақдим этди^[1].

Кун мавзуси

Ҳар йили БМТ Инсон ҳуқуқлари кунининг асосий мавзусини белгилайди^[2]:

2004-йил — „Инсон ҳуқуқлари соҳасида таълим“
2005-йил — „Қийноқлар ва унга қарши курашиш бўйича глобал ҳаракатлар тўғрисида“
2006-йил — „Қашшоқликка қарши кураш — раҳм-шафқат эмас, бурч“
2007-йил — „Инсон қадр-қиммати ва адолат барчамиз учун“
2008-йил — „Инсон ҳуқуқлари умумжаҳон декларациясининг 60 йиллиги“
2009-йил — „Турлиликни ҳимоя қилиш — камситишни тугатиш“
2010-йил — "Жим бўлманг… дискриминацияга йўқ денг!
2011-йил — "Умумий байрамимиз — Инсон ҳуқуқлари кунини қўллаб-қувватланг!
2012-йил — "Овозингизни эшиттиринг!
2013-йил — „Ҳуқуқларингиз учун 20 йил кураш!“
2014-йил — „Инсон ҳуқуқлари йилига 365 кун“
2015-йил — „Бизнинг ҳуқуқларимиз, эркинликларимиз, ҳар доим“
2016-йил — Бугун кимнингдир ҳуқуқлари учун курашинг!
2017—2018-йилларда — Тенглик, адолат ва инсон қадр-қиммати учун туринг

Манбалар

↑ „Беларусь. Повсеместные нарушения трудовых прав и принудительный труд в Беларуси“. ФИДҲ (2013-йил 10-декабр). 2014-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 22-феврал.
↑ „День прав человека: Основные сведения“. 2016-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 10-декабр.

Ҳаволалар

[1] „Беларусь. Повсеместные нарушения трудовых прав и принудительный труд в Беларуси“. ФИДҲ (2013-йил 10-декабр). 2014-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 22-феврал.

[2] „День прав человека: Основные сведения“. 2016-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 10-декабр.

[1]

[2]