Internet tsenzurasi
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |
Интернет цензураси — давлат, ҳукумат органлари, ҳарбий тузилмалар ёки бошқа субектлар томонидан интернетдаги ма’лумотлар, веб-сайтлар, ижтимоий тармоқлар ва онлайн хизматларга киришни чеклаш ёки назорат қилиш жараёнидир. Бундай цензура сиёсий, ижтимоий, ахлоқий ёки хавфсизлик билан боғлиқ сабабларга кўра амалга оширилади.[1]
Интернет цензураси одатда қуйидаги кўринишларда намоён бўлади:
- ма’лум сайтлар ёки доменларга киришни блоклаш;
- ижтимоий тармоқлар, мессенжерлар ёки видео платформаларга вақтинча чекловлар;
- сиёсий норозиликлар даврида интернет тезлигини пасайтириш ёки сервисларни ўчириш;
- контентни филтрлайдиган махсус дастурий та’минотдан фойдаланиш;
- ВПН ва анонимлаштирувчи хизматларни чеклаш.
Кўплаб мамлакатларда интернет цензураси аввало сиёсий фаолиятни назорат қилиш, норозилик намойишларини бостириш ёки ахборот оқимини бошқариш мақсадида жорий этилади. Замонавий тенденсиялардан бири — ижтимоий тармоқларни вақтинчалик блоклаш ва бутунлай интернет узилишларини қўллашдир. Тадқиқотлар бундай чоралар сўз эркинлиги, ахборот эркинлиги ва фуқаролик жамиятига салбий та’сир кўрсатишини та’кидлайди.[2]
Интернет цензураси бўйича энг кенг мониторинг олиб борадиган ташкилотлар орасида ООНИ, Cенсоред Планет, Аccесс Ноw ва Фреэдом Ҳоусе мавжуд. Улар турли техник ва эксперт усуллари орқали блоклаш ҳолатларини аниқлаб боради.[3]