Invazion kasalliklar

Инвазион касалликлар — одам, ҳайвон ва ўсимликларда энг содда паразит жониворлар (чувалчанг, кана ва баъзи бўғимоёқлилар) қўзғатадиган касаллик. Айрим паразитлар ўз ривожланишининг маълум бир босқичида, бошқалари эса бутун ҳаёти давомида хўжайин (одамда — антропонозлар, ҳайвонларда — зоонозлар) организмда паразитлик қилиб инвазион касалликларни қўзғатади. Паразитлар хўжайин организмига зарарланган тери (актив) ва озиқ-овқат орқали (пассив) киради. Одамларда учрайдиган инвазион касалликларга гелминтозлар, протозоозлар (қўзғатувчиси содда паразитлар; мас, амёбиаз), акарозлар (қўзғатувчиси кана; қўтир), энтомозлар (паразит ҳашаротлар қўзғатадиган битли-қилик) киради. Асосан, аскаридоз, безгак, токсоплазмоз, трихомоноз, энтеробиоз ва бошқаларда кўп кузатилади.

Ҳайвонларда учрайдиган инвазион касалликларга гелминтозлар, протозоозлар (бабезиоз, консидиозлар ва б.), арахнозлар, энтомозлар киради. Инвазион касалликлар чорва маҳсулдорлигини пасайтиради, баъзан ҳайвонлар ўлимига сабаб бўлади, натижада чор-вачиликка катта зарар етказади.

Айрим инвазион касалликлар (трихинеллёз, систицеркоз) одам учун хавфли, бу касалликлар билан зарарланган моллар гўштини истеъмол килишга рухсат этилмайди.

Кураш чоралари қўзғатувчи биологиясига қараб тайинланади, турли дори-дармонлар, дегелминтизация, дезинсексия, каналарга қарши воситалар қўлланади.

Ўсимликлар инвазион касалликлар орасида буғдой нематодаси ва лавлаги нематодаси қўзғатадиган касалликлар кўпроқ тарқалган.

Яна қаранг

• Нематодалар