Ziyosfera

Irina Levchenko

Ирина Николаэвна Левченко (русча: Ири́на Никола́евна Ле́вченко 1924-йил 15-март — 1973-йил 8-январ) — Иккинчи жаҳон уруши даврида Қизил Армия сафида тиббиёт ходими бўлган, 1965-йилда Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони билан тақдирланган. Ирина Флоренс Нигҳтингале медали билан тақдирланган биринчи совет аёли ҳам эди.

Левченко 1924-йил 15-мартда Кадиэвкада рус оиласида туғилган. Артёмовскда ўсган 1941-йилда Москвадаги мактабнинг 9-синфини тамомлаган. Илгари унинг отаси Николай Левченко, касби бўйича электрчи, мамлакатда темир йўллар халқ комиссарининг ўринбосари бўлиб ишлаган, аммо у 1937-йил 30-ноябрда „Буюк тозалаш“ доирасида ҳибсга олинган ва 1938-йил апрел ойида қатл этилган. Унинг бувиси Мария Зубкова-Сараэва Россия фуқаролар уруши давридаги хизматлари учун Қизил Байроқ ордени билан тақдирланган.[1][2]

Иккинчи жаҳон уруши

Германия Совет Иттифоқига бостириб кирганидан сўнг, Левченко Қизил Хочнинг маҳаллий муассасасига бориб, уруш ҳаракатларига ёрдам бериш учун иш сўради. Дастлаб фронтдан узоқда ишлаган, 1941-йил июл ойида жанговар жабҳада яраланган аскарларга ёрдам бериш учун ҳарбий хизматга киришга қарор қилди. Дастлаб 222-алоҳида тиббий баталонга тайинланган у тез орада ҳамшира лавозимига ўтди. 744-пиёда полкида, билан Смоленск учун жангда жанг қилган. 15-октабрда снаряд зарбаси натижасида яраланганидан сўнг декабргача касалхонада ётди. Кейинчалик, 1942-йил январ ойида 39-танк бригадасининг 1-баталёнига ўтишдан олдин 176-алоҳида танк баталёнида қисқа муддат хизмат қилди; у ерда шифокорлик бурчига қўшимча равишда Т-60 танкининг қуролини ўрнатишни ўрганди ва танкларга қизиқиши уйғонди. Ўшандан мартгача у Қримда хизмат қилди, Керч учун жангда ўнлаб ярадор аскарларга ёрдам берди, шунингдек, душман аскарини асирга олиб, уни ўз бўлинмасига олиб келди. 26-март куни у жангда оғир яраланиб, май ойигача Краснодардаги госпиталда қолди. Урушда ҳамшира сифатида у 168 аскарни қутқарди ва уларга ёрдам берди.[2][1]

Тиббий комиссия уни тузалганидан кейин демобилизация қилишни хоҳласа-да, у танк кучлари сафида қолишни талаб қилди ва танк мактабига боришни хоҳлади. Кўп бюрократик кечикишдан кейин генерал Яков Федоренко билан учрашишга муваффақ бўлди, у дастлаб унинг ташаббусини қўллаб-қувватлашдан бош тортди, аммо охир-оқибат, агар у соғлом эканлиги тўғрисида тиббий маълумотнома олса, унга танк мактабига боришга рухсат беришга рози бўлди. Жангдан олган жароҳатлари унга иккинчи даражали ногирон мақомини берганига ва ўнг қўлининг ампутациясига деярли олиб келганига қарамай, у тиббий ходимни бундай гувоҳнома беришга кўндиради ва 1942-йил июл ойида у Сталинград танк мактабига ўқишга кирди. Ўша пайтда Сталинград учун давом этаётган жанг туфайли Уралдаги Курган. У ерда у витесни алмаштирганда ўнг қўлидаги оғриқларга эътибор бермай, кунига ўн икки соат машқ қилди. 1943-йил март ойида мактабни тугатгач, у 449-танк баталёнида штаб бошлиғининг ёрдамчиси бўлди ва у ерда фронтга жўнатиладиган янги танкларни тайёрлашга ёрдам берди. Сентабр ойида у қисқа муддат 33-Армияда алоқачи бўлиб хизмат қилди, лекин ўша ойда Смоленск учун бўлган жангда яраланиб, Қизил Армия шаҳарни қайтариб олганини билиб, Москва касалхонасида уйғонди. Ўша йилнинг октабр ойидан 1944-йил апрелигача у танк кучлари учун жанговар тайёргарлик дирексиясида ад’ютант бўлиб хизмат қилди, шундан сўнг у 3-танк бригадаси штаб-квартирасининг алоқачиси бўлди. У ерда Молдовадаги жангларни кўрган ва 1944-йил 12-майда жангда яраланган. Июл ойида Одесса касалхонасида тузалиб кетгач, у 41-гвардия танк бригадасида алоқачи офицер сифатида фронтга қайтди. У ерда у Молдова, Болгария ва Венгриянинг йирик шаҳарлари учун ҳужумларда қатнашди, 1944-йил 14-декабрдаги урушда бешинчи марта ярадор бўлди. Жароҳатнинг оғирлиги туфайли у 1945-йил феврал ойида тузалиб кетгунга қадар ҳарбий хизматдан узоқда турди, шундан сўнг у Шарқий Померания ва Берлиндаги операцияларда қатнашиш учун 8-механиклаштирилган корпусда алоқачи бўлиб ишга юборилди.[2][1]

Уруш тугаганидан кейин ҳарбий хизматда қолган, Павел Ротмистровнинг таклифига биноан у Зирҳли ва механизациялашган кучлар Ҳарбий академиясига ўқишга кирди ва уни 1952-йилда муҳандислик ихтисослиги бўйича тугатди. Кейин у 1953-йил октабргача Митишчидаги заводда ҳарбий вакил бўлиб хизмат қилди ва 1955-йилда Фрунзе номидаги ҳарбий академиянинг тарих факултетини тамомлагандан сўнг „Воэнная мйсл“ („Ҳарбий фикр“) журналида тадқиқотчи бўлди. 1958-йилда подполковник унвони билан ҳарбий хизматдан нафақага чиқиб, СССР Ёзувчилар уюшмаси аъзоси сифатида ёзувчи фаолиятини давом эттирди. 1959-йилда у шоир Евгений Долматовскийга турмушга чиқди ва кейинги йили уларнинг қизи Олга туғилди. 1966-йил феврал ойида у Шимолий Ветнамга жўнади ва у ерда раҳбарлар, жумладан Хо Чи Мин ва Америка ҳужумларига қарши курашаётган фронтдаги кучлар билан учрашди ва бу кейинчалик унинг 1967-йилда чоп этилган „ Дочери Ветнам“ (Инглизча: Ветнам қизлари) китобини илҳомлантирди. У Москвада яшаган, у ерда 1973-йил 18-январда вафот этган ва Новодевичй қабристонига дафн этилган[3][4].[2]

Мукофотлар

Яна қаранг

  • Совет Иттифоқи қаҳрамонлари рўйхати
  • Александра Самусенко
  • Мария Октабрская
  • Александра Бойко

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Cоттам 1998.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Симонов & Чудинова 2017.
  3. ↑ Меҳта, Ҳариш C.. Пеопле'с Дипломаcй оф Виэтнам: Софт Поwер ин тҳе Ресистанcе Wар, 1965-1972 (эн). Cамбридге Счоларс Публишинг, 2019. ИСБН 978-1-5275-3875-7. 
  4. ↑ Торопов, Лев. Героини: Очерки о женщинах—Героях Советского Союза (ру). Мосcоw: Политиздат, 1969 — 325-бет.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Irina_Levchenko" dan olindi